49

هر آنچه که باید از سکته مغزی بدانید

|
0 دیدگاه
174

حادثه مغزی – عروقی (cerebro vascular accident) معمولا سکته نامیده می‌شود. در تعریف به معنای کاهش ناگهانی تامین جریان خون برای مغز است که توسط اختلال در رگهای خونی ورودی مغز بوجود می‌آید.

در نتیجه فقدان اکسیژن سبب می‌شود که بافت مغز آسیب ببیند یا حتی نابود شود. سکته مغزی در اثر خونریزی مغزی نیز اتفاق می‌افتد. بیمار ناگهان به حالت اغما و بی‌هوشی می‌افتد که ساعتها و روزها ادامه دارد و اغلب با فلج نیمی از بدن و فلج صورت و دفع غیر ارادی ادرار و مدفوع همراه است. سکته مغزی عمومی‌ترین اختلال مغزی و سومین علت مرگ بعد از بیماریهای قلبی – عروقی و سرطان است. این بیماری سبب مرگ حدود نیمی از مبتلایان است و نیمی دیگر زنده می‌مانند و دچار معلولیت دائمی می‌شوند و یکی از عوامل اصلی مرگ و میر در آمریکا همین بیماری است.
علایم شایع سکته مغزی:
 سنگینی‌ ناگهانی‌ در اندام‌ و ناتوانی‌ در کنترل‌ عضلات‌• عدم‌ توانایی‌ حرکت‌ دادن‌ بخشی‌ از بدن • کاهش‌ هوشیاری‌ • عدم‌ توانایی‌ تکلم • سردرد و گیجی • اختلالات‌ بینایی‌ • بی‌اختیاری‌ مدفوع‌ یا ادرار
علل بروز سکته مغزی
• تصلب‌ شرائین (آترواسکلروز) یا فشار خون بالا• ترومبوز که‌ در آن‌ جریان‌ خون‌ در اثر تنگی‌ یا بسته‌ شدن‌ یک‌ شریان‌ مسدود می‌گردد • آمبولی که‌ در آن‌ بخش‌ کوچکی‌ از رسوب‌ چربی‌ یا یک‌ لخته‌ خونی‌ کوچک‌ از یک‌ رگ‌ مبتلا یا قلب به‌ مغز می‌رود. • خونریزی‌ مغزی‌ که‌ در آن‌ یک‌ رگ‌ خونی مغز پاره‌ شده‌، به‌ بافت‌ مغزی‌ اطراف‌ خود خونریزی‌ می‌کند. • پارگی‌ آنور یسم‌ یک‌ شریان‌ کوچک‌ مغز

عوامل تشدید کننده سکته مغزی:

• سیگار کشیدن‌ • چاقی • رژیم‌ غذایی‌ پرچربی‌ یا پر نمک‌ • سن‌ بیش‌ از ۶۰ سال‌ • فشار خون‌ بالا • دیابت شیرین • بیماری‌ شریان‌ کرونر

انواع سکته مغزی:

۱- سکته مغزی ایسکمیک:متداول ترین نوع سکته مغزی، ایسکمیک، نام دارد. تقریبا از هر ۱۰ سکته مغزی ۹ مورد در این گروه قرار می گیرند. عامل بروز سکته مغزی، لخته خونی است که در رگ درون مغز ایجاد شده است. لخته خون ممکن است در نقطه ای خاص گسترش یافته یا از سایر نقاط بدن به مغز رسیده باشد.سکته مغزی ایسکمیک سومین علت مرگ و یکی از علل شایع بستری در بیمارستان در ایاالت متحده آمریکا میباشد. مرحله تحت حاد پس از سکته مغزی به زمانی که تصمیم به عدم استفاده از ترومبولیتیک ها گرفته میشود تا دو هفته پس از بروز سکته مغزی، اطالق می شود. پزشکان خانواده اغلب در مدیریت مرحله تحتحاد سکته مغزی ایسکمیک نقش دارند. تمامی بیماران مبتال به سکته مغزی ایسکمیک باید در مرحله تحت حاد پس از سکته مغزی در بیمارستان، برای پایش قلبی و عصبی پذیرش شوند. انجام مطالعات تصویربرداری، شامل آنژیوگرافی با تشدید مغناطیسی MRA شریان کاروتید، و اکوکاردیوگرافی، برای تشخیص علت بروز سکته مغزی الزم است. باید ارزیابی خطر آسپیراسیون ارزیابی بلع، انجام شود و همچنین تغذیهدرمانی، فیزیوتراپی، کاردرمانی و گفتاردرمانی آغاز شوند. علل عمده موربیدیته و مرگ و میر پس از سکته مغزی ایسکمیک، شامل ترومبوآمبولی وریدی، زخمهای فشاری، عفونت و دلیریوم هستند که باید بررسی های الزم برای پیشگیری از بروز آنها صورت گیرد. برای پیشگیری ثانویه از بروز سکته مجدد در آینده، در ۲۴ ساعت اول از سکته ایسکمیک مغزی در تمام بیمارانی که درمان ضدپالکتی با آسپیرین در آنها کنتراندیکاسیون ندارد باید آغاز  گردد، همچنین باید یکی از رژیم های درمانی ضدپالکت برای مدت زمان طوالنی ادامه یابد. درمان با استاتینها نیز دراغلب موارد باید انجام گیرد. هرچند پرفشاری خون در ابتدای بیماری بالمانع است، درمان ضدپرفشاری خون باید ظرف ۲۴ ساعت آغاز گردد. دیابت شیرین باید کنترل شود. همچنین، توصیههای الزم اصالح شیوه زندگی برای کاهش خطر بروز سکته در آینده باید به بیماران، ارایه شود. توان بخشی پس از ترخیص بیماران از بیمارستان سبب بهبود نتیجههای درمانی شده و باید مد نظر قرار گیرد.

نکته: در حمله ی ایسکمیک گذرا(TIA) که به آن «سکته مغزی کوچک»یا «مینی سکته» ( mini-strke) هم گفته می شود،برای مدت کوتاه ،مقدار خونی که به مغز می رسد به کمتر از حد طبیعی کاهش می یابد.در نتیجه ممکن است بعضی از علایم سکته مغزی ایجاد شوند.مینی سکته از چند دقیقه تا یک روز طول می کشد و بعضی از موارد ان بدون علایم هستند به نحوی که فرد،متوجه بروز بیماری نمی شود.یمنی سکته ممکن است نشان دهنده در راه بودن سکته مغزی کامل باشد.۲- سکته مغزی هموراژیک:سکته مغزی هموراژیک بسیار نادر و مرگ بار است. این نوع سکته وقتی بروز می کند که یک رگ خونی ضعیف در مغز منفجر شود. نتیجه این نوع سکته، خونریزی شدید درون مغز است که متوقف کردن اش بسیار دشوار است.

 

عوارض سکته مغزی هموراژیک:

 

۱- هیپوکسی مغزی و کاهش جریان خون:

 

هیپوکسی به کاهش اکسیژن در سطح سلولی گفته می‌شود که جز عوارض آنی سکته مغزی است.با تامین اکسیژناسیون کافی خون مغز ،هیپوکسی مغزی به حداقل می رسد.عملکرد مغز بستگی به مقدار اکسیژن قابل دسترسی دارد که به بافتها عرضه می شود. تجویز اکسیژن حمایتی و نگهداری سطح هموگلوبین و هماتوکریت در سطوح قابل قبول به حفظ اکسیژناسیون بافتی کمک می کند.جریان خون مغز به فشار خون ،برون ده قلبی و سلامت عروق خونی مغز بستگی دارد.برای کاهش غلظت خون و بهبود جریان خون مغز،باید هیدراسیون کافی تامین گردد. برای پیشگیری از تغییر جریان خون مغز و احتمال گسترش آسیب ، باید از هیپرتانسیون و هیپوتانسیون اجتناب شود.

تقسیم بندی اتیولوژیک هیپوکسی:

A.هیپوکسی هیپوکسمیک:

الف) کاهش فشار اکسیژن هوای دمی مثل: تنفس درارتفاعات

ب)  اختلال در رسیدن اکسیژن به آلوئل ها مثل: حمله‌ی آسم و انسداد راه هوایی

ج) اختلال در تبادل اکسیژن توسط غشای تنفسی مثل فیبروز ریه و ادم ریه

د) وجود شانت شریانی وریدی مثل: شانت داخل ریوی در COPD

۲٫هیپوکسی رکودیالف کاهش برون‌ده قلبی مثل: ایست قلبی، شوک کاردیوژنیک، سکته‌ی قلبی و نارسایی احتقانی قلب

ب) اختلال گردش خون بافتی مثل: آرتریواسکلروز، ترومبوز شریانی و آترواسکلروز

B.هیپوکسی آنمیک:

الف) کاهش هموگلوبین مثل آنمی‌ ها

ب) مسمومیت با گازمونوکسید کربن که در آن گاز CO جای  O2در Hb را می‌گیرد.

C. هیپوکسی ناشی از کاهش تمایل جدا شدن O2 از  Hb:

الف) آلکالوز

ب) هیپوترمی

D. هیپوکسی هیستوتوکسیک یا سیتوتوکسیک:

الف) اختلال ورود O2 به داخل سلولها مثل: اورمی

ب) اختلال در سطح سلولی و میتوکندری مثل: مسمومیت با سیانور

E.هیپوکسی ناشی از افزایش نیاز به O2 :

الف) تیروتوکسیکوز

ب) هیپرترمی

ج) سوختگی

د) فعالیت شدید عضلانی و…

F- اسپاسم عروقی:

تنگ شدن مجرای عروق خونی درگیر مغز یکی از عوارض جدی ناشی از خونریزی  زیر عنکبوتیه بوده و  ۴۰-۵۰ درصد افراد دچار سکته مغزی اولیه را شامل می شود.

وقوع اسپاسم عروقی همراه با افزایش میزان خون در مخازن زیرعنکبوتیه ای و شیارهای مغزی می باشد. وازواسپاسم موجب افزایش مقاومت عروق می شود.که مانع جریان یافتن خون مغزی شده  و ایسکمی و سکته مغزی را پدید می آورد.
سردرد شدید،کانفیوز،همی پارزی،خواب الودگی و گیجی می تواند عوارض اسپاسم عروقی باشند. اسپاسم عروقی اغلب ۴-۱۴ روز پس از خونریزی اولیه به وجود می آید یعنی زمانی که لخته حل شده و احتمال خونریزی مجدد افزایش می یابد.انجام جراحی زودهنگام جهت جدا کردن آنوریسم ها یا مسدود کردن آنها می تواند از خونریزی مجدد جلوگیری نماید.
بر مبنای یک نظریه اسپاسم عروقی در نتیجه افزایش ورود کلسیم به داخل سلول به وجود می آید. بنابراین داروهای مسدود کننده کانال کلسیم عبارتند از:نمودیپین،وراپامیل،نفدیپین. و درمان دیگر برای وازواسپاسم که  به Hسه گانه معروف است سبب کاهش اثرات زیان آور ناشی از ایسکمی مغزی می گردد.

۱- هایپرولمی(افزایش حجم مایعات )

۲- افزایش فشارخون شریانی به صورت القا شده

۳- عادی سازی فشارخون و رقیق کردن خون

۴ افزایش ICP:

بعد بروز خونریزی های زیر عنکبوتیه تقریبا همیشه با افزیش  ICP  روبه رو خواهیم بود.که ناشی از اختلال در گردش  CSF به دلیل وجود خون در مخازن قاعده ای است.که اگر حال بیمار وخیم باشد باید  CSF را با انجام LP  یا از طریق سوندهای بطنی خارج کرد.و برای کاهش   ICP مانیتول تجویز کرد.

۵ افزایش فشارخون سیستمیک:

برای کنترل خونریزی داخل مغزی باید از افزایش ناگهانی Bp  جلوگیری کرد.فشارخون بیمار باید زیر mmHg 150   باقی بماند تا از بزرگ شدن هماتوم پیشگیری می شود.در این بیماران از داروهای  ضد فشارخون استفاده می شود که همیشه باید  Bp   بیمار پایش شود تا موارد افت سریع    Bp   که سبب ایسکمی مغزی می گردد شناسایی شد. و از بروز آن جلوگیری به عمل آید. بیمار باید از کارهایی مثل زور زدن که فشار خون را بالا می برد اجتناب کند و چون تشنج هم فشارخون را بالا می برد. از داروهای ضدتشنج هم استفاده می شود . نرم کنندههای قوام مدفوع را جهت جلوگیری از زور  زدن بیمار حین دفع، که می تواند فشارخون را افزایش دهد، به کار می برند.

علایم سکته مغزی هموراژیک:

۱ کند شدن واکنش مردمک ها

۲ تغییرات سطح هوشیاری

۳ اختلال در عملکردهای حسی و حرکتی

۴ نقایص مربوط به اعصاب جمجمه ای

۵ اشکالات گفتاری و اختلالات بینایی

۶ سردرد و سفتی گردن یا سایر نقایص عصبی

0 پسندیده شده
دانیال میکائیلی
از این نویسنده

بدون دیدگاه

جهت ارسال پیام و دیدگاه خود از طریق فرم زیر اقدام و موارد زیر را رعایت نمایید:
  • پر کردن موارد الزامی که با ستاره آبی مشخص شده است اجباری است.
  • در صورتی که سوالی را در بخش دیدگاه مطرح کرده باشید در اولین فرصت به آن پاسخ داده خواهد شد.