141

درباره خون بدانید

|
0 دیدگاه
Blood-donation

انسان‌ ها بدون خون قادر به زندگی نیستند. بدون خون، اندام‌ های بدن نمی‌توانند اکسیژن و مواد مغذی لازم برای زنده ماندن را به دست آورند، بدن نمی‌تواند سرد یا گرم شود، با عفونت‌های مبارزه کند یا از شر مواد زائد بدن خودمان خلاص شود. بدون داشتن خون کافی، ضعیف‌ تر شده و می ‌میریم.

اصول خون

دو نوع رگ خونی، خون را در طول بدن ما منتقل می‌کنند

۱٫    سرخرگ‌ ها که خون اکسیژن ‌دار شده (خونی که اکسیژن را از ریه‌ ها دریافت کرده است) را از قلب به بقیه قسمت‌های بدن می‌رسانند.
۲٫    سپس خون از طریق سیاهرگ‌ ها به قلب و ریه برمی‌گرداند که در آنجا اکسیژن بیشتری دریافت می‌کند.

وقتیقلب می‌تپد، می‌توانید از نبضتان—مثل گردن و مچ دست— که سرخرگ‌های بزرگ وپر از خون به سطح پوست نزدیک می شوند، احساس کنید که خون در تمام قسمت‌های بدنتان حرکت می‌کند.

خونی که در این شبکه از سرخرگ ‌ها و سیاهرگ‌ ها حرکت می‌کند حاوی سه نوع گلوبول خونی است

۱٫    گلوبول‌ های قرمز خون
۲٫    گلوبول‌ های سفید خون
۳٫    پلاکت‌ ها

در نوزادان و بچه‌های کوچک، گلوبول‌ های خون در داخل مغز استخوان (بافت نرمی که درون استخوان‌ها قرار دارد) بسیاری از استخوان‌ های بدن ساخته می‌شود. اما وقتی کودک بزرگتر می‌شود، گلوبول‌های خونی معمولاً در مغزاستخوان استخوان‌های مهره (استخوان‌های ستون فقرات)، دنده‌ها، لگن، جمجمه، قفسه سینه و قسمت‌هایی از استخوان بازو و ران ساخته می‌شوند.

گلوبول‌ها در دستگاه گردش خون حرکت کرده و در یک مایع زردرنگ به نام پلاسما که ۹۰% آب و حاوی مواد مغذی، پروتئین، هورمون و موادزائد است معلق هستند. خون کامل ترکیبی از گلوبول‌های خونی و پلاسما می‌باشد.

گلوبول‌ های قرمز خون

گلوبول‌ های قرمز خون (که اریتروسیت هم نامیده می‌شوند) شبیه به دیسک‌های دندانه‌دار و صاف هستند. آنها حاوی پروتئین هموگلوبین سرشار از آهن هستند. رنگ قرمز شفاف خون زمانی ایجاد می‌شود که هموگلوبین اکسیژن را از ریه‌ ها می‌گیرد. وقتی خون دربدن حرکت می‌کند، هموگلوبین اکسیژن را به بافت‌ها آزاد می‌کند.

بدن بیشتر از هر سلول دیگری حاوی گلوبول قرمز است و هرکدام از آنها حدود ۴ ماه عمر دارند. هر روز، بدن گلوبول‌های قرمز جدیدتری برای جایگزین شدن برای آنها که می‌میرند یا از دست می‌روند، تولید می‌کند.

گلوبول‌ های سفید خون

گلوبول‌های سفید خون (که لوکوسیت هم نامیده می‌شوند) بخش مهمی از سیستم بدن است که وظیفه دفاع کردن از خود دربرابر عفونت‌ها را دارد. این  گلبول‌ها می‌توانند وارد جریان خون شده و از آن خارج شوند تا خود را به بافت‌های آسیب‌دیده برسانند. مقدار گلوبول‌های سفید در خون بسیار کمتر از گلوبول‌های قرمز است اما بدن قادر است برای مقابله با بیماری‌ها مقدار بیشتری گلوبول ‌سفید تولید کند. گلوبول‌های سفید خون انواع مختلفی دارند و عمر آنها از چند روز تا چند ماه است. سلول‌های جدید بطور مداوم در مغز استخوان ساخته می‌شود.

قسمت‌های مختلفی از خون در مقابله با عفونت‌ها دست دارند. گلوبول‌های سفیدی که گرانولوسیت‌ها نامیده می‌شوند، درطول دیواره رگ‌های خونی حرکت می‌کنند. آنها با میکروب‌هایی مثل باکتری و ویروس می‌جنگند و همچنین ممکن است سلول‌هایی که عفونی شده‌اند یا به سلول‌های سرطانی تبدیل شده‌اند را هم از بین ببرند.

انواع مختلفی از گلوبول‌های سفید پادتن تولید می‌کنند که سلول‌هایی خاص هستند که مواد خارجی را تشخیص داده و به از بین بردن یا خنثی‌سازی آنها کمک می‌کنند.
شمارش گلوبول‌های سفید (تعداد معینی از این گلوبول‌های در یک حجم معین از خون) در فردی که دچار یک عفونت است معمولاً بسیار بیشتر از معمول است زیرا برای مقابله با عفونت گلوبول‌سفید بیشتری تولید شده است.

بعد از اینکه بدن با یک عفونت مقابله کرد، لمفوسیت‌ها به خاطر می‌سپارند که چطور باید آن پادتن خاص را بسازند تا به سرعت همان میکروب را اگر دوباره وارد بدن شود، از بین ببرد.

پلاکت ‌ها

پلاکت‌ها (که ترومبوسیت‌ هم نامیده می‌شوند) سلول‌های ریز و بیضی شکل هستند که در مغزاستخوان ساخته می‌شوند. این سول‌ها در فرایند لخته سازی خون شرکت دارند. وقتی یک رگ خونی پاره می‌شود، پلاکت‌ها در آن نقطه جمع می‌شوند و کمک می‌کنند که خونریزی از بین برود. پلاکت‌ها فقط ۹ روز در جریان‌خون زنده می‌مانند و بطور مداوم با سلول‌های جدید جایگزین می‌شوند.

پروتئین‌های مهم که عوامل لخته‌ساز نامیده می‌شوند در فرایند لخته کردن خون اهمیت زیادی دارند. بااینکه پلاکت‌ها به تنهایی می‌توانند خونریزی‌های کوچک را ببندند یا موقتاً خونریزی را متوقف کنند، برای ایجاد یک لخته بزرگ و قوی به عمل عوامل لخته‌ساز نیاز است.

پلاکت‌ها و عوامل لخته‌ساز برای شک‌گیری توده‌های جامد برای مهروموم کردن منافذ، زخم‌ها، برییدگی‌ها و خراش‌ها و جلوگیری از خونریزی در داخل و سطح بدن، در کنار هم کار می‌کنند. فرایند لخته ‌سازی مثل ی پازل است، وقتی قطعه آخر سر جایش قرار می‌گیرد،  لخته ‌سازی اتفاق می‌‌افتد. اما حتی اگر یک قطعه گم شده باشد، قطعه‌های نهایی نمی‌توانند کنار هم قرار گیرند.

وقتی رگ‌های خونی بزرگ بریده شده یا پاره می‌شوند، بدن قادر نخواهد بود فقط با لخته‌کردن  خود را ترمیم کند. در این موارد، برای کمک به کنترل خونریزی نیاز به بخیه خواهد بود.

مواد مغذی موجود در خون

خون حاوی مواد دیگری مثل موادمغذی گرفته شده از غذاهایی که توسط دستگاه گوارش هضم و جذب شده است نیز می باشد. خون همچنین هورمون‌هایی در خود دارد که توسط غدد درون‌ریز تولید می‌شوند و آنها را به قسمت‌هایی از بدن که لازمشان دارد، می‌برد.

برای بهره بردن از سلامتی خون امری حیاتی است زیرا بدن به منبع مداومی از اکسیژن و سوخت برای میلیاردها سلول خون تکیه می‌کند. حتی قلب هم بدون اینکه خون در رگ‌های خونی که غذا را به دیواره‌های عضلانی آن می‌آورد، قادر به باقی ماندن نیست.

خون دی‌اکسیدکربن و سایر موادزائد را هم به ریه‌، کلیه‌ها و دستگاه گوارش می‌برد تا از آنجا از بدن خارج شوند.

سلول‌های خونی و برخی پروتئین‌های خاص موجود در خون را می‌توان با تزریق خون فردی دیگر به آن فرد جایگزین کرد. علاوه بر انتقال خون کامل، افراد می‌توانند یک ترکیب خاص خون مثل پلاکت‌ یا گلوبول‌قرمز و یا یک عامل لخته‌ساز را نیز از طریق انتقال خون دریافت کنند. وقتی فردی خون اهدا می‌کنند، خون کامل را می‌توان به بخش های مختلفی جدا کرد تا به این طریق قابل استفاده باشد.

0 پسندیده شده
زهرا افرادی
از این نویسنده

بدون دیدگاه

جهت ارسال پیام و دیدگاه خود از طریق فرم زیر اقدام و موارد زیر را رعایت نمایید:
  • پر کردن موارد الزامی که با ستاره آبی مشخص شده است اجباری است.
  • در صورتی که سوالی را در بخش دیدگاه مطرح کرده باشید در اولین فرصت به آن پاسخ داده خواهد شد.