135

آيا سنگ كليه قابل پيشگيری است

|
0 دیدگاه
1

سنگ كليه يكي از دردناك‌ترين بيماري‌هاست.

اگر خودتان هم به آن مبتلا نشده باشيد، دست كم يكي از اطرافيان خود را مي‌شناسيد كه مدتي با اين بيماري دست و پنجه نرم كرده است.

سنگ كليه توده‌اي سفت و كريستالي است كه در كليه تشكيل مي‌شود. اين كريستال‌ها حاوي تركيبات مختلفي از مواد شيميايي هستند ولي اغلب از تركيب كلسيم با اگزالات يا فسفر تشكيل مي‌شوند. اين مواد قسمتي از رژيم غذايي معمولي هستند و در ساختار قسمت‌هاي مهم بدن مانند استخوان و ماهيچه شركت مي‌كنند. به طور طبيعي، اين كريستال‌ها آنقدر كوچك مي‌مانند كه از طريق مجاري ادراري با ادرار دفع مي‌شوند. اما در بعضي از افراد، كريستال‌ها به هم مي‌چسبد، بزرگ‌تر مي‌شوند و سنگ كليه را پديد مي‌آورند.

آيا سنگ كليه بيماري نادري است

سنگ كليه بيماري شايعي است. به عنوان مثال، حدود ۱۰ درصد مردم آمريكا در طول زندگي دچار سنگ كليه مي‌شوند و بيشتر آنها بين ۲۰ تا ۴۰ سال قرار دارند. در ۲۰ سال گذشته، شمار افراد مبتلا به سنگ كليه افزايش پيدا كرده است. دانشمندان توجيهي براي اين مساله پيدا نكرده‌اند ولي احتمال مي‌دهند تغيير رژيم غذايي و روش زندگي علت آن باشد. سنگ كليه در بين بزرگسالان شايع‌تر است و مجموعه‌اي از علت‌هاي ارثي و محيطي در آن نقش دارند.

اگرچه مردان بيشتر از زنان به اين بيماري دچار مي‌شوند، اما بد نيست بدانيد كه شيوع اين بيماري در زنان روبه افزايش است. حتي كودكان هم مي‌توانند دچار سنگ كليه شوند، اما احتمال آن كمتر از بزرگسالان است. بيشتر كودكاني كه به سنگ كليه مبتلا مي‌شوند، به يك بيماري ارثي يا متابوليك دچارند كه باعث مي‌شود سنگ كليه در آنها راحت‌تر تشكيل شود.

بنابراين اگر سابقه خانوادگي سنگ كليه داريد، احتمال آن كه شما هم به سنگ كليه دچار شويد، بيشتر است. به نظر مي‌رسد بعضي از افرادي كه سابقه خانوادگي سنگ كليه دارند، ژن معيوبي دارند كه موجب افزايش كلسيم در ادرار مي‌شود. دانشمندان در تلاشند تا مطالب بيشتري در مورد نحوه عملكرد اين ژن‌ها كشف كنند.

آيا رژيم غذايي خاصي موجب تشكيل سنگ مي‌شود

به نظر نمي‌رسد غذاي خاصي موجب تشكيل سنگ در افرادي ‌شود كه هيچ عامل خطرزايي براي ابتلا به سنگ كليه ندارند. در عين حال، در بعضي افراد رژيم غذايي پر پروتئين موجب تشكيل سنگ كليه مي‌شود، زيرا پروتئين اضافي موجب دفع بيشتر كلسيم از طريق ادرار مي‌شود.

به افرادي كه سابقه سنگ كليه ندارند توصيه مي‌شود مقدار پروتئين روزانه خود را در حد متوسطي حفظ كنند.

افرادي هم كه عفونت ادراري و اختلالات كليوي مثل كيست كليوي يا بيماري‌هاي ارثي متابوليك دارند، بيشتر در خطر ابتلا به سنگ كليه‌ هستند. در بعضي از اين افراد، رژيم غذايي مي‌‌تواند در تشكيل سنگ كليه تاثير داشته باشد. براي مثال، اگر شما در معرض خطر بيشتري براي ابتلا به سنگ كليه قرار داريد، ممكن است پزشك از شما بخواهد غذاهاي حاوي اگزالات مانند شكلات، قهوه و بعضي از ميوه‌ها و سبزيجات را محدود كنيد.

آيا بايد كلسيم را محدود كرد

سال‌ها پزشكان تصور مي‌كردند كه رژيم غذايي كم كلسيم بهترين راه براي جلوگيري از سنگ كليه است؛ به‌خصوص در آنهايي كه سابقه ابتلا به سنگ كليه در آنها مثبت است. اما تحقيقات جديد تفكر قبلي را تغيير داده‌اند. مطالعات مختلف نشان داده‌اند كه رژيم‌هاي كم كلسيم موثر نيستند و حتي مي‌توانند خطرناك باشند، چون موجب كاهش تراكم استخوان و پوكي استخوان مي‌شوند.

مطالعات جديدتر نشان مي‌دهند كه رژيم غذايي با كلسيم متوسط از همه بهتر است. دانشمندان براي مدت ۵ سال، گروهي از مردان مبتلا به سنگ كليه را بررسي كردند و دريافتند كساني كه سطح كلسيم رژيم غذايي آنها در حد متوسط است، نسبت به آنهايي كه رژيم كم كلسيم دارند، كمتر احتمال دارد دچار سنگ كليه شوند. از آنجا كه كلسيم با اگزالات پيوند مي‌خورد و آن را از بدن دفع مي‌كند، براي بدن مفيد است. بنابراين شير خوردن را ترك نكنيد.

آيا همه سنگ‌هاي كليه به جراحي مي‌انجامند

خوشبختانه چنين نيست. خبر خوب اين است كه بيشتر سنگ‌هاي كليه خود به خود از بدن دفع مي‌شوند. آنهايي هم كه نياز به درمان دارند، روش‌هاي غيرجراحي مختلفي وجود دارد. جراحي هم‌اكنون آخرين راه درمان سنگ‌هاي كليه است.

براي بعضي از افراد، مصرف بيشتر آب تنها درمان لازم براي دفع سنگ‌هاي كليوي از طريق ادرار است. بعضي اوقات مصرف داروهاي ضددرد به همراه داروهاي ادرارآور نيز تجويز مي‌شود. براساس جنس سنگي كه داريد، پزشك رژيم غذايي خاصي به شما مي‌دهد تا از ايجاد موادي كه موجب تشكيل سنگ مي‌شود جلوگيري كنيد. همچنين ممكن است پزشك داروهايي براي تنظيم مقدار كلسيم و ساير مواد شيميايي درون ادرار كه در ايجاد سنگ كليه نقش دارند، تجويز كند.

اگر با اين كارها سنگ كليه شما دفع نشد، ممكن است به سنگ‌شكن ‌(eswl)نياز داشته باشيد.
در اين روش، امواجي از خارج به داخل بدن فرستاده مي‌شود كه موجب شكسته شدن سنگ و خروج آن از بدن از طريق ادرار مي‌شود. اگر سنگ خيلي بزرگ باشد يا محل آن براي سنگ‌شكن مناسب نباشد، جراحي يا يورتروسكويي لازم مي‌شود.

در يورتروسكوپي وسيله‌اي داخل مجراي ادراري فرستاده مي‌شود تا سنگ را خارج كند.

آيا سنگ كليه قابل پيشگيري است

براي كساني كه سنگ كليه دارند راه‌هايي وجود دارد تا بتوانند از خطر تشكيل مجدد سنگ كليه جلوگيري كنند. بايد بدانيد كه اگر يكبار مبتلا به سنگ كليه شديد، احتمال آن كه در آينده دوباره دچار همين حالت شويد زياد است. مصرف بيشتر آب در طول روز يكي از بهترين راه‌ها براي جلوگيري از تشكيل سنگ است.

پزشك از شما سوالاتي مي‌كند و آزمايش‌‌هايي درخواست مي‌كند تا بداند چه چيزهايي بايد تغيير داده شوند تا احتمال تشكيل دوباره سنگ در شما كاهش يابد. ممكن است رژيم غذايي يا داروهايي براي شما تجويز كند. بهتر است در اين مورد توصيه‌هاي پزشك را به دقت گوش كنيد.

آيا سنگ كليه احتمال سنگ صفرا را افزايش مي‌دهد

سنگ كليه و سنگ صفرا هيچ رابطه‌اي باهم ندارند. آنها در ۲ نقطه مختلف بدن تشكيل مي‌شوند و كساني كه در خطر ابتلا به سنگ صفرا قرار دارند، گروه متمايزي از افراد مبتلا به سنگ كليه‌اند. زن بودن، نژاد آمريكايي و مكزيكي آمريكايي، سن بالاي ۶۰ سال و بعضي رژيم‌هاي خاص خطر ابتلا به سنگ صفرا را افزايش مي‌دهند.

آمارها چه مي‌گويند

۷۵ تا ۸۰ درصد سنگ‌هاي كليه از جنس اگزالات كلسيم و ۷ درصد آنها از جنس اسيد اوريك هستند. سنگ‌هاي استروويت (حاوي منيزيم، آمونيوم و فسفر)‌ ۱۵ درصد و سنگ‌هاي سيستئيني كمتر از يك درصد سنگ‌هاي كليه را تشكيل مي‌دهند.

مصرف حداقل ۵/۲ ليتر مايعات در روز (در صورتي كه از نظر پزشك منع مصرف نداشته باشد)‌ براي پيشگيري از سنگ كليه مناسب است و بهترين مايعي كه مي‌توانيد مصرف كنيد، آب است.

بيش از نيمي از سنگ‌هاي كليه علت ناشناخته دارند. از ميان آنهايي كه علت مشخصي دارند، عفونت ادراري يك عامل شايع است. پركاري غدد پاراتيروئيد و سطح اسيد اوريك بالا از عوامل ديگر هستند.

حدود ۸۵ درصد سنگ‌هاي كليه خود به خود دفع مي‌شود. اين كه چه روشي براي خروج سنگ بايد استفاده شود، به محل سنگ، نوع و اندازه سنگ و فاكتورهاي مرتبط با آن بستگي دارد. در صورت نداشتن عفونت و انسداد و با مصرف كافي داروي ضد درد، بهتر است سنگ را به حال خود رها كنيم تا خود به خود دفع شود.

0 پسندیده شده
زهرا افرادی
از این نویسنده

بدون دیدگاه

جهت ارسال پیام و دیدگاه خود از طریق فرم زیر اقدام و موارد زیر را رعایت نمایید:
  • پر کردن موارد الزامی که با ستاره آبی مشخص شده است اجباری است.
  • در صورتی که سوالی را در بخش دیدگاه مطرح کرده باشید در اولین فرصت به آن پاسخ داده خواهد شد.