53

دانسته های کامل درباره بیماری لوسمی مزمن

|
0 دیدگاه
3

لوسمی لنفوسیتی مزمن (CLL) بیماریی است که طی آن تعداد بسیار زیادی از گلبولهای سفید مبارزه کننده با عفونت بنام ” لنفوسیت ” در بدن یافت می شوند . 

لنفوسیتها در مغز استخوان و سایر اندامهای دستگاه لنفاوی ساخته می شوند ، مغز استخوان بافت اسفنجی شکلی است که داخل استخوانهای بزرگ بدن قرار گرفته است ، این بافت سازنده گلبولهای قرمز ( کهاکسیژن و مواد دیگر را به بافتها ی بدن حمل می کند ) ، گلبولهای سفید ( که باعفونت مبارزه می کنند ) و پلاکتها ( که خون را لخته می سازند ) می باشد . بطور طبیعی ، سلولهای مغز استخوان که ” بلاست ” نامیده میشوند در طی بلوغ خود به انواع مختلف سلولهای خونی که هر کدام وظیفه ای خاص دارند تبدیل می گردند .

دستگاه لنفاوی از لوله های نازکی ساخته شده که همچون رگهای خونی منشعب شده و در تمام بدن پخش می شوند ، رگهای لنفاوی حامل ” لنف ” هستند که مایعی است آبکی و بی رنگ و حاوی لنفوسیت ، در مسیر رگهای لنفاوی ساختمانهای کوچک و لوبیایی شکلی بنام ” گره یا غدد لنفی ” دیده می شوند .

تجمع خوشه مانند غدد لنفاوی را میتوان در زیر بغل ، لگن ، گردن و شکم ملاحظه نمود . طحال ( عضوی که در قسمت بالای شکم قرار دارد و سازنده لنفوسیتها و تصفیه کننده خون از سلولهای پیر و فرسوده و مرده می باشد ) ، تیموس ( عضو کوچکی که در پشت استخوان جناغ قرار دارد ) و لوزه ها ( اندامهایی در گلو ) همگی بخشهایی از دستگاه لنفاوی هستند .

لنفوسیتها از طریق ساختن موادی که ” پادتن ” نامیده میشوند به عوامل مضر و بیماریزا دربدن حمله کرده و آنها را نابود می سازند . در CLL روند رشد و نمو لنفوسیتها به درستی انجام نمی گیرد و تعداد بسیار زیادی از آنها ساخته می شود . اگر چه ظاهر آنها ممکن است طبیعی به نظر آید ولی قابلیت مبارزه با عفونت را آنطور که باید داشته باشند ، ندارند . این لنفوسیتهای نابالغ را میتوان در خون و در مغز استخوان مشاهده نمود .

همچنین تجمع لنفوسیتهای نابالغ در بافتهای لنفاوی منجر به بزرگ شدن آنها میشود . نکته دیگر اینکه مقدار زیاد این سلولها باعث کاهش دیگر سلولهای خونی می شود بطوریکه کم خونی در نتیجه کاهش تولید گلبولهای قرمز ( برای حمل اکسیژن )‌عارض می گردد . همچنین کاهش تعداد پلاکتها منجر به اختلال در فرآیند انعقاد خون شده و به آسانی باعث خونریزی و کبودی می شود .

لوسمی می تواند حاد ( دارای رشد سریع با تعداد زیادی سلولهای نابالغ ) یا مزمن ( دارای رشد آهسته تر با تعداد بیشتری سلولهای بالغ و دارای ظاهری طبیعی تر ) باشد .

لوسمی لنفوسیتی مزمن دارای رشد بطئی بوده و معمولا در افراد ۶٠ سال به بالا اتفاق می افتد . مراحل اولیه بیماری معمولا بدون علامت است . با گذشت زمان تعداد بیشتری لنفوسیت ساخته شده و علائم بیماری شروع به تظاهر می کند ، در صورت بزرگ شدن غدد لنفاوی ، طحال و کبد ، خستگی مزمن و خونریزیهایی که به سادگی اتفاق می افتند ، باید به پزشک مراجعه نمود.

با مشاهده علائم پزشک بیمار را مورد معاینه قرار داده و برای آگاهی از تعداد سلولهای مختلف خون ممکن است آزمایش خون نیز درخواست نماید ، در صورتیکه جواب آزمایشات غیر طبیعی باشد ، آزمایشات بیشتری از بیمار گرفته خواهد شد . همچنین ممکن است برای بیمار تکه برداری ( نمونه برداری )از مغز استخوان انجام شود .

در این روش سوزنی را وارد استخوان کرده و مقدار کمی از مغز استخوان را برداشت می کنند تا به مطالعه آن در زیر میکروسکوپ بپردازند . بعد از این مرحله است که پزشک میتواند تشخیص دهد بیمار به چه نوعی از لوسمی مبتلاست و چه درمانی را باید انتخاب نماید . شانس بهبودی ( پیش آگهی ) به مرحله استقرار بیماری ، سن بیمار و وضعیت عمومی سلامتی وی بستگی دارد .

((مرحله بندی بیماری ))

مراحل لوسمی لنفوسیتی مزمن :

بعد از اینکه لوسمی لنفوسیتی مزمن تشخیص داده شد آزمایشات بیشتری انجام میشود تا دریابند آیا سلولهای سرطانی به قسمتهای دیگر بدن انتشار یافته اند یا خیر ، این کار ” مرحله بندی ” نامیده می شود ، برای انتخاب روش درمان ، پزشک باید از مرحله استقرار بیماری مطلع باشد . روش زیر برای این منظور به کار گرفته میشود :

مرحله ٠

تعداد زیادی لنفوسیت در خون وجود دارد اما معمولا بیمار علائمی ندارد . غدد لنفاوی ، طحال و کبد بزرگ نشده است و تعداد گلبولهای قرمز و پلاکتها طبیعی است .

مرحله I

لنفوسیتها به تعداد زیاد در خون وجود دارند ، غدد لنفاوی بزرگ شده اند . طحال و کبد بزرگ نشده اند و تعداد گلبولهای قرمز و پلاکتها طبیعی است .

مرحله II

لنفوسیتهای زیادی در خون دیده میشوند ، غدد لنفاوی ، کبد و طحال بزرگ شده اند.

مرحله III

تعداد بسیارزیادی لنفوسیت در خون وجود دارد اما گلبولهای قرمز به تعداد اندک هستند ( کم خونی ) . غدد لنفاوی ، طحال و کبد ممکن است بزرگتر از حد طبیعی باشند .

مرحله IV

تعداد لنفوسیتها در خون بسیار زیاد و تعداد پلاکتها بسیار کم است ، که منجر به کاهش انعقاد پذیری خون میشود . غدد لنفاوی ، کبد و طحال ممکن است بزرگ شده باشند و تعداد گلبولهای قرمز ممکن است کاهش نشان دهد ( کم خونی ) .

مرحله طغیان

منظور از طغیان بیماری ، عدم پاسخ لوسمی به درمان می باشد .

((نگاهی اجمالی به روشهای درمانی ))

لوسمی لنفوسیتی مزمن چگونه درمان میشود 

سه نوع روش درمانی برای این بیماران بکار گرفته می شود :

– شیمی درمانی ( استفاده از داروها برای کشتن سلولهای سرطانی ) .

– پرتو درمانی ( استفاده از مقادیر زیادی اشعه x و یا سایر پرتوهای پر انرژی برای کشتن سلولهای سرطانی ).

– درمان عوارض لوسمی نظیر عفونت .

روش ” زیست درمانی ” ( استفاده از دستگاه ایمنی بدن برای مبارزه با سرطان ) هنوز تحت مطالعه قرار دارد .

در شیمی درمانی از داروها برای کشتن سلولهای سرطانی استفاده می کنند ،‌ دارو ممکن است بصورت قرص ، تزریق عضلانی یا وریدی به بیمار داده شود . شیمی درمانی یک درمان فراگیر است زیرا دارو وارد جریان خون شده ، در تمام بدن سیر کرده و سلولهای سرطانی را هر کجا که باشند از بین می برد .

در پرتو درمانی بوسیله مقادیر بالای اشعه x و یا سایر پرتوهای پر انرژی ، سلولهای سرطانی را نابود و اندازه توده را کوچک می کنند . عمل تابش پرتو معمولا توسط دستگاهی که خارج از بدن بیمار قرار می گیرد ( پرتو درمانی خارجی ) انجام میشود .

اگر طحال بزرگ شده باشد ممکن است طی یک عمل جراحی بنام ” اسپلنکتومی ” از بدن خارج شود . این عمل در موارد نادر انجام میشود .

در زیست درمانی سعی بر این است که بدن را وادار به مبارزه با سرطان کرده با استفاده از موادیکه توسط خود بدن ساخته شده یا در آزمایشگاه تولید میشود باعث تحریک ، تقویت و حفظ قدرت طبیعی بدن در برابر بیماریها می شوند ، نام دیگر این روش ” ایمنی درمانی ” یا ” اصلاح پاسخ زیستی ” ( BRM) میباشد ،از آنجائیکه در بیماران مبتلا به CLL ، عفونت اغلب رخ میدهد ، ماده مخصوصی بنام ایمونوگلوبولین به بیمار داده میشود تا از بیماری جلوگیری کند .

گاهی اوقات با استفاده از دستگاه مخصوصی خون را تصفیه کرده و لننفوسیتها اضافی را خارج می کنند این روش “لوکوفرز ” (Leukopheresis ) نامیده میشود.

هدف از پیوند مغز استخوان ، جایگزین کردن مغزاستخوان بیمار با مغز استخوان سالم است . ابتد تمام مغز استخوان بیمار را با دوزهای بالای داروهای ضد سرطان همراه یا بدون پرتو درمانی تخریب می کنند ،‌ مغز استخوان را ا ز یک فرد دهنده که قرابت بافتی زیادی با بدن بیمار دارد برداشت میکنند .

این فرد می تواند برادر یا خواهر دو قلوی بیمار( بهترین حالت ) ، برادر یا خواهر معمولی وی و یا یک فرد کاملا غریبه باشد ، مغز استخوان فرد دهنده را از طریق یک سوزن وارد سیاهرگ بیمار می کنند تا جایگزین مغز استخوان تخریب شده گردد . این نوع پیوند مغز استخوان را که فرد دهنده پیوند شخصی غیر از خود بیمار است ” پیوند آلوژنیک ” می نامند .

اما نوع دیگری از پیوند مغز استخوان بنام ” پیوند اتولوگ ” نیز وجود دارد که هنوزتحت مطالعه است ، در این روش مغز استخوان را از وجود خود بیمار می گیرند و آن را تحت درمان با داروهای ضد سرطان قرار میدهند ، محصول بدست‌آمده را منجمد نگهداری می کنند . سپس به خود بیمار مقادیر بالای شیمی درمانی را همراه یا بدون پرتو درمانی ، می دهند تا مابقی مغز استخوان وی تخریب شود – نهایتا مغز استخوان منجمد شده را گرم کرده و ازطریق یک سوزن وارد سیاهرگ بیمار می کنند تا جانشین مغز استخوان تخریب شده گردد .

درمان بر اساس مرحله استقرار بیماری 

درمان لوسمی لنفوسیتی مزمن به مرحله استقرار بیماری ، سن بیمار و وضعیت کلی سلامتی وی بستگی دارد .

درمان انتخابی ممکن است جزء روشهای استاندارد باشد که اثر بخشی آنها طی مطالعات گذشته به اثبات رسیده است . و یا اینکه روشهای نوینی باشد که هنوز مطالعه روی آنها در حال انجام است ، البته اکثر بیماران مبتلا به لوسمی لنفوسیتی مزمن با درمانهای استاندارد بطور کامل معالجه نمی شوند . حتی برخی از آنها دارای عوارض زیاد و نامطلوبی هستند بهمین خاطر مطالعه روی روشهای جدیدتر برای یافتن راهی بهتر و موثرتر جهت درمان سرطان در حال انجام است .

(( مرحله ۰ لوسمی لنفوسیتی مزمن ))

معمولا در این مرحله درمانی انجام نمیشود . ولی پزشک باید پیوسته وضعیت بیمار را پیگیری نماید تا اگر بیماری به وخامت گرایید درمان را شروع نماید .

((مرحله I لوسمی لنفوسیتی مزمن ))

درمان شامل یکی از موارد زیر خواهد بود :

١- اگر علامتی وجود نداشته باشد ، ممکن است نیاز به درمان نباشد ، اما با وخیم تر شدن شرایط بیمار درمان آغاز خواهد شد .

٢- شیمی درمانی همراه یا بدون استروئیدها .

٣- سایر داروهای شیمی درمانی .

۴- پرتو درمانی خارجی برای غدد لنفاوی بزرگ شده .

۵- شیمی درمانی ترکیبی .

۶- استفاده از پادتنهای مونوکلونال ( در دست مطالعه )

٧- پیوند مغز استخوان یا سلولهای مادر خون محیطی ( در دست مطالعه ) .

(( مرحله II لوسیمی لنفوسیتی مزمن ))

درمان ممکن است یکی از موارد زیر باشد

١- اگر علامتی وجود نداشته باشد نیازی به درمان نیست ولی با وخیم تر شدن شرایط بیمار درمان آغاز خواهد شد .

٢- شیمی درمانی همراه یا بدون استروئید ها .

٣- سایر داروهای شیمی درمانی .

۴- شیمی درمانی ترکیبی .

۵- پرتو درمانی خارجی برای غدد لنفاوی بزرگ شده .

۶- پرتو درمانی خارجی به طحال برای کاهش علائم ناشی از یزرگی طحال .

٧- استفاده از پادتنهای مونوکلونال ( در دست مطالعه ).

٨- استفاده از پیوند مغز استخوان یا سلولهای مادر خون محیطی ( در دست مطالعه ).

(( مرحله III لوسمی لنفوسیتی مزمن ))

درمان شامل یکی از موارد زیر خواهد بود :

١- اگر بیمار علامتی نداشته باشد ، نیازی به درمان نیست ولی با وخیم تر شدن بیماری باید هر چه زودتر درمان را آغاز نمود .

٢- شیمی درمانی همراه یا بدون استروئیدها .

٣- سایر داروهای شیمی درمانی .

۴- شیمی درمانی ترکیبی .

۵- جراحی بمنظور برداشتن طحال و یا پرتو درمانی خارجی به طحال برای کاهش علائم ناشی از بزرگی آن .

۶- استفاده از پادتنهای مونوکلونال ( در دست مطالعه ).

٧- استفاده از پیوند مغز استخوان یا سلولهای مادر خون محیطی ( در دست مطالعه )

(( مرحله IV لوسمی لنفوسیتی مزمن ))

یکی از روشهای درمانی زیر بکار گرفته میشود

١- اگر بیمار علامتی نداشته باشد ، نیازی به درمان نیست ولی با وخیم تر شدن بیماری باید هر چه زودتر درمان را آغاز نمود .

٢- شیمی درماین همراه یا بدون استروئیدها .

٣- سایر داروهای شیمی درمانی .

۴- شیمی درمانی ترکیبی .

۵- جراحی بمنظور برداشتن طحال و یا پرتو درمانی خارجی به طحال برای تخفیف علائم ناشی از بزرگی آن .

۶- استفاده از پادتنهای مونوکلونال ( در دست مطالعه ).

٧- استفاده از پیوند مغز استخوان یا سلولهای مادر خون محیطی ( دردست مطالعه ) .

(( مرحله طغیان لوسمی لنفوسیتی مزمن ))

درمان به عوامل زیادی بستگی دارد . ممکن است بیمار بخواهد در مطالعات تحقیقاتی که روی شیوه های نوین درمان کار می کنند ، شرکت نماید نظیر استفاده از داروهای جدید ضد سرطان و پیوند مغز استخوان و پیوند سلول مادر خون محیطی .

0 پسندیده شده
زهرا افرادی
از این نویسنده

بدون دیدگاه

جهت ارسال پیام و دیدگاه خود از طریق فرم زیر اقدام و موارد زیر را رعایت نمایید:
  • پر کردن موارد الزامی که با ستاره آبی مشخص شده است اجباری است.
  • در صورتی که سوالی را در بخش دیدگاه مطرح کرده باشید در اولین فرصت به آن پاسخ داده خواهد شد.