42

فشار داخل جمجمه

|
0 دیدگاه
3

افزايش فشار داخل جمجمه بدنبال ضربه سر عموما ناشي از ضايعات موضعي مغزي و به تناسب كمتر از ضايعات منتشر مغزي ايجاد مي شود .

بررسي نشان مي دهد كه افزايش فشار داخل جمجمه بعنوان يك مسئله مهم درماني در ۵۰% بيماران با ضايعات موضعي و ۲۳ % موارد بيماران با ضايعه منتشر مغزي حتي بعد از درمان جراحي يا طبي وجود دارد .

افزايش فشار داخل جمجمه در بيماران با ضربه سر نيز به علت افزايش حجم هر يك از سه قسمت محتويات داخل جمجمه يعني حجم خون يا ماده مغزي و يا مايع مغزي نخاعي مي تواند ايجاد شود ولي معمولا افزايشفشار داخل جمجمه در اثر افزايش حجم خون منتشر بصورت انواع هماتوم هاي بعد از ضربه (اپيدورال – سوب دورال )يا افزايش حجم خون بطور منتشر، بصورت احتقان عروقي مغز ناشي از آشفتگي تنظيم خودبخودي گردش خون مغزي يا اينكه افزايش حجم بافت مغزي در نواحي كوفتگي مغز مي باشد.

افزايش حجم مايع مغزي نخاعي بدنبال ضربه معمولا نادر بوده در اثر انسداد راههاي خروجي مايع مغزي و بروز هيدرسفالي مي باشد.افزايش فشار جمجمه بطور منتشر يا موضعي باعث جابجايي قسمت هاي مختلف و اختلال در جزيان خون مغز مي شود همانطور كه قبلا گفته شد ارتباط قسمت هاي بالاي چادرينه با زير آن تنها از طريق بريدگي چادرينه و فضاي داخل جمجمه با محور كانال نخاعي در ناحيه سوراخ پشت سرForamen Magnum است هر گونه جابجايي مغزي ناشي از اختلاف فشار بين دو ناحيه مغزي باعث فتق مغز از بريدگي چادرينه يا سوراخ پشت سري مي شود كه ابتدا اثرات ان فقط بصورت فشاري بوده و اگر زود درمان گردد قابل برگشت مي باشد ولي ادامه فتق با ايجاد ايسكمي باعث آسيب دائمي و غير قابل بر گشت ناحيه فتق شده و همچنين ساقه مغزي مي گردد.

افزايش فشار داخل جمجمه با جابجايي و تحت فشار قرار دادن عناصر حساس داخل جمجمه نظير سخت شامه و عروق بزرگ و همچنين ساقه مغزي باعث سردرد- تهوع – استفراغ- تاري ديد- كاهش سطح هوشياري- افزايش فشار خون- كندي ضربان قلب و بي نظمي تنفسي-(پديده كوشينگ)- تشنج- حالت وضعيتي اندامها هيپرفلكسيون يا هيپراكستاسيون(Decerebrate- Decorticate) و بالاخره كوماي عميق و وقفه تنفسي ميشود.

اگر افزايش فشار داخل جمجمه سريع نباشد ممكن است بيمار مدتها دچار سردرد- تهوع- استفراغ- ادم عصب بينايي- فلج اعصاب جمجمه أي بويژه زوج ششم جمجمه أي قبل از آنكه براي بيمار اختلال هوشياري بروز كند بشود.

جابجائي مغزي Brain shift هر ضايعه فضاگير داخل جمجمه أي صرف نظر از ماهيت آن (هماتوم- آبسه يا كوفتگي مغزي . . . ) و محل آن(بالاي سخت شامه يا زير آن يا داخل مغزي) بالا يا زير چادرينه Tentorium معمولأ باعث جابجائي و به هم خوردن محل تشريحي ناحيه مبتلا و افزايش فشار داخل جمجمه ميگردد كه سرانجام اگر زود تشخيص داده نشود و درمان نگردد فتق مغز را به خارج از محدوده خود ايجاد ميكنند.

بين حجم ضايعه فضاگير و سرعت رشد آن و فشار داخل جمجمه و درجه جابجائي مغز رابطه ظريفي وجود دارد و عواملي نظير حجم مايع مغزي نخاعي و اندازه بريدگي چادرينه در آن مؤثر مي باشند بدين معنا هر چه رشد ضايعه سريع تر باشد افزايش فشار داخل جمجمه نسبت به ميزان جابجائي بيشتر است ولي اگر رشد ضايعه تدريجي باشد ميزان جابجائي بيشتر خواهد بود برعكس افزايش فشار داخل جمجمه كمتر خواهد بود مثال آن در هماتوم حاد و مزمن زير سخت شامه است كه در نوع هماتوم حاد زير سخت شامه با فشار داخل جمجمه ۵۰ ميلي متر جيوه جابجاي خط وسط ۱۰ ميلي متر داشته درحاليكه در نوع هماتوم مزمن جايجايي خط وسط مغزي ۲۰ ميلي متر مي تواند با فشار داخل جمجمه نرمال همراه باشد.

بسياري از ضايعات فضاگير مغزي كه با جابجائي مغز همراه هستند در بالاي چادرينه قرار دارند و انواع مختلفي از جابجائي يا فتق (Hemiation) مغزي در بيماران با مغزي مي تواند ايجاد شود و شايع –ترين آنها، فتق لب گيجگاهي از بريدگي چادرينه و فتق تونسيل هاي مخجه أي از سوراخ پشت سري استخوان جمجمه Foramen Magnum مي باشد. فتق لب گيجگاهي Uncal Herniation يا Lateral اين پديده بهترين فرم شناخته شده از جابجائي مغز است كه در آن Uncus و قسمتهاي داخلي شكنج هيپوكامپ بين لبه آزاد چادرينه و مزانسفالون بطرف پائين جابجا ميشود.

در نتيجه اين جابجائي مغز مياني و پايك هاي مغز و همچنين عصب زوج سوم و شريان مغزي خلفي (PCA) تحت فشار قرارگرفته و سبب بروز علائم فلج عصب زوج سوم بصورت گشادي مردمك و افتادگي پلك و فلج نيمه بدن (Hemiparesis) در طرف مقابل مي گردد اگر اين جابجائي ادامه يابد درساقه مغزي و شبكه مشبك داخل آن (Reticular Forimation) آسيب دائمي ايجاد شده و بيمار دچار بيهوشي اختلال ريتم تنفسي و قلب عروق و وضعيت هاي حركتي Decerebrate ميگردد كه سرانجام با وقفه تنفسي مرگ فراميرسد.

در اتوپسي اين بيماران خونريزي و نكروز در لب گيجگاهي و عصب زوج سه و قسمتهاي داخلي لب اكسيپتال وساقه مغزي وجود دارد.

جابجائي تونسيل هاي مخچه أي در مواقعي كه در حفره خلفي يك ضايعه فضاگير نظير انواع هماتوم ها يا كوفتگي مخچه أي داشته باشيم افزايش فشار داخل جمجمه باعث جابجائي تونسيل هاي مخچه أي به پائين شده و تونسيل ها از سوراخ بزرگ پشت سري Foramen Magnum بداخل كانال نخاعي گردن رانده ميشود وبا تحت فشار قرار دادن بصل النخاع باعث وقفه تنفسي مي گردد.

0 پسندیده شده
زهرا افرادی
از این نویسنده

بدون دیدگاه

جهت ارسال پیام و دیدگاه خود از طریق فرم زیر اقدام و موارد زیر را رعایت نمایید:
  • پر کردن موارد الزامی که با ستاره آبی مشخص شده است اجباری است.
  • در صورتی که سوالی را در بخش دیدگاه مطرح کرده باشید در اولین فرصت به آن پاسخ داده خواهد شد.