58

یک کروموزوم بیشتر، ده ها توانایی کمتر

|
0 دیدگاه
1

سندروم دان عارضه ای ژنتیکی است که موجب کندی رشد کودک شده و معمولا به عقب ماندگی ذهنی منجر می شود.

ازمیان هر هشتصد کودک،یک کودک دچار این عارضه است. این سندروم به نام جان لنگدون دان (John Langdon Down) نامگذاری شده است که پزشکی انگلیسی و اولین شخصی بود که در سال ۱۸۸۷، علائم این عارضه را تشریح کرد. علت این پدیده نوعی بی نظمی در ترتیب کروموزومی است که در مراحل جنینی و هنگام تقسیم سلولی رخ می دهد.
این افراد در سلول های بدن خود به جای ۴۶ کروموزوم ۴۷ کروموزوم دارند. کروموزوم بخش بسیار کوچکی از سلول است که ژن ها درآن جمع شده و حاوی اطلاعاتی است که بدن ما را شکل می دهد. به عنوان مثال رنگ پوست، چشم، موها. مونث یا مذکر بودن در همین بخش کوچک مشخص می گردد کروموزوم اضافی در بدن فردی که سندروم دان دارد در روال شکل گیری موارد یاد شده تاثیر می نهد و موجب تغییرات بدنی وذهنی می شود. افراد با سندروم دان تفاوت هایی با دیگران دارند. بخشی از این تفاوت ها مربوط به خصوصیات ظاهری افراد وبخشی دیگر مربوط به ویژگی های ذهنی می گردد مهم آن است که بدانیم سندروم دان مانند سرماخوردگی نیست که کسی به آن مبتلا گردد بلکه درقبل از تولد بروز می کند.
علائم سندروم دان در هر کودک تفاوت می کند و در حالی که تعدادی از کودکان مبتلا به دی.اس. نیازمند رسیدگی پزشکی مداوم هستند، عده دیگری از آنها زندگی سالم و مستقلی را در پیش دارند. اگرچه سندروم دان قابل پیش گیری نیست، اما می توان قبل از تولد کودک آن را تشخیص داد. مشکلات جسمی و سلامتی همراه با دی.اس. قابل درمان هستند، و در هر جامعه امکانات و منابع مختلفی برای کمک به این کودکان و والدین آنها وجود دارد.
به طور معمول، هر کودک اطلاعات ژنتیکی خود را به وسیله ۴۶ کروموزوم از والدین خود به ارث می برد: ۲۳ کروموزوم از مادر و ۲۳ کروموزوم از پدر. اما در اکثر موارد بروز سندروم دان، کودک یک کروموزوم اضافه دریافت می کند و به جای ۴۶، ۴۷ کروموزوم به او منتقل می شود. این ماده اضافه ژنتیکی موجب تاخیر در رشد جسمانی و عقلانی کودک می شود.

هر چند کسی به طور قطع نمی داند که چرا این حالت اتفاق می افتد و هیچ روشی برای پیش گیری از اشتباه کروموزومی که موجب این نارسایی می شود، شناخته نشده است. تا مدت ها تصور میشد بیشتر مبتلایان به «دی.اس» از مادران بالای ۳۵ سال به وجود آمده اند، اما آمار وتحقیقات پزشکی جدید ثابت کرده است که ۸۰ درصد کودکان مبتلا به سندروم دان از زنانی زیر ۳۵ سال متولد شده اند، البته بالا رفتن سن مادر شانس ابتلا به این سندروم را افزایش می دهد اما مهم ترین دلیل بروز آن نیست.
اما بنا بر اخیر ترین پژوهش ها محتمل ترین دلیل این عارضه مشخص شده است.بیماری سندروم دان زمانی ظاهر می شود که کپی های اضافی از کروموزم ۲۱ ایجاد شده باشد. با وجود این، تاکنون دقیقا مشخص نبود که این کپی های ناهنجار ژنتیکی تا چه حد می توانند در توسعه و ایجاد مشکل در قدرت یادگیری و دیگر علائم بیماری سندروم دان تاثیر بگذارند.
محققان مرکز پزشکی بوستون با تجزیه مایع آمینیوتی جنین های متاثر از این سندروم و جنین های سالم موفق شدند در جنین های بیمار، ۴۱۴ ژن را کشف کنند که بسیاری از این ژن ها در کروموزم ۲۱ قرار ندارند.
در حقیقت بسیاری از این ژن های شناسایی شده، با فشارهای اکسیداتیو در ارتباط هستند فشارهای اکسیداتیو از متابولیسم واکنش اکسیژن تولید می شوند و به سلول ها آسیب می رسانند. گام بعدی این محققان یافتن دارویی است که بیان این ژن ها را تغییر می دهد به این ترتیب دانشمندان می توانند با توقف فشارهای اکسیداتیو، جنین های بیمار را در رحم درمان کنند کودکان مبتلا به سندروم دان دارای خصوصیات ظاهری مشابه هستند که از جمله بارزترین آنها میتوان به نیمرخ مسطح، چشمان مورب رو به بالا، گوش های کوچک، یک تک خط در وسط کف دست و زبان بزرگ اشاره کرد. یک پزشک معمولا با یک معاینه جسمی می تواند بگوید که یک نوزاد دچار چنین نارسایی هست یا خیر.
ماهیچه های کوتاه و مفاصل نرم هم از جمله خصوصیات کودکان مبتلا به «دی. اس» هستند و نوزادان مبتلا به آن بیش از حد سست و بی تعادل هستند. هرچند این حالت می تواند به مرور زمان کم شود، اما بیشتر کودکان مبتلا به «دی. اس» اصولا دیرتر از کودکان دیگر به نقاط عطف رشد مانند چهار دست و پا رفتن، نشستن و راه رفتن می رسند. معمولا این کودکان در زمان تولد قد و وزن معمولی دارند اما به طور کلی رشد آنها از سرعت کمی برخوردار است و از همسالان خود کوچک تر به نظر می رسند. در کودکان زیر ۲ سال، کشیدگی کم و حرکات محدود ماهیچه موجب بروز اشکالاتی در مکیدن و غذا خوردن و همچنین مشکلات هاضمه دیگری چون یبوست می شود.
کودکان نوپا و بزرگ تر نیز ممکن است در حرف زدن، یادگیری و انجام کارهای شخصی چون غذا خوردن، لباس پوشیدن و دستشویی رفتن تاخیر زیادی داشته باشند. سندروم دان به اشکال متفاوتی بر توانایی های شناختی کودکان تاثیر می گذارد، اما بیشتر آنها دچار عقب افتادگی ذهنی خفیف تا میانه هستند. کودکان مبتلا به «دی. اس» می توانند بیاموزند و در طول زندگی خود قادر به پرورش مهارت هایی هستند. به زبان ساده، آنها با سرعتی متفاوت از دیگران به اهداف خود دست می یابند و به همین دلیل بسیار مهم است که آنان را کودکان دیگر و حتی کودکان با شرایط مشابه، مقایسه نکنیم .
این کودکان دارای طیف وسیعی از توانایی ها هستند و هیچ راهی وجود ندارد تا در هنگام تولد پیش بینی شود که آنها در چه زمینه ای موفق خواهند بود. بچه های سندروم دان معمولا کوچک تر و مراحل رشد فیزیکی و روانی در آنها آهسته تر از همسالان خویش می باشد. اکثر بچه های سندروم دان به درجاتی از خفیف تا متوسط کم توان ذهنی را دارا می باشند.
باید به یاد داشت که برخی از این بچه ها در تمام زمینه ها دچار عقب ماندگی نیستند در برخی از موارد و کارها در حد مرزی یا عادی عملکرد و توانایی دارند. در توانایی های روان شناختی وهوشی تکامل افراد سندروم دان، تنوع فراوانی به چشم می خورد. مثلا رشد وتکامل حرکتی آنها سیر آهسته ای دارد وبه جای راه رفتن در ۱۲ ۱۴ ماهگی (حدود دامنه اطفال طبیعی)کودکان سندروم دان معمولا ۱۵ ۳۶ ماهگی راه میروند رشد زبان و گفتار به طور آشکار ومشخص، نیز با تاخیر و کندی صورت می گیرد.
به یاد داشته باشید این نکته بسیار مهم است که غنی سازی و پرورش مناسب در خانه ومحیط زندگی، مداخلات ابتدایی و زود و آموزش تلفیقی موجب اثرات مثبت و شگفت انگیز در رشد و شکوفایی استعداد آنها می گردد. امروزه با کمک علم توانبخشی ( کار درمانی.گفتاردرمانی. بازی درمانی و….) می توان در سرعت رشد حرکتی و ذهنی کودکان با سندروم دان بسیار موثر بود. از این روباید به نیازهای توانبخشی این کودکان از بدو تولد توجه نمود.

0 پسندیده شده
زهرا افرادی
از این نویسنده

بدون دیدگاه

جهت ارسال پیام و دیدگاه خود از طریق فرم زیر اقدام و موارد زیر را رعایت نمایید:
  • پر کردن موارد الزامی که با ستاره آبی مشخص شده است اجباری است.
  • در صورتی که سوالی را در بخش دیدگاه مطرح کرده باشید در اولین فرصت به آن پاسخ داده خواهد شد.