24

شیمی درمانی و عوارض پوستی آن

|
0 دیدگاه
1

بسیاری از داروهای شیمی درمانی به پوست، مو و ناخن صدمه میزنند.

اکثریت قریب به اتفاق این عوارض برگشت پذیر هستند و با گذشت چند ماه از درمان بهبود می یابند. در اینجا بطور خلاصه به تعدادی از شایعترین این عوارض اشاره میشود.

تغییرات پوست و ناخن

بعضی از داروهای شیمی‌درمانی به پوست‌ و ناخن صدمه میزنند. در اکثر موارد این تغییرات خفیف است و با اتمام درمان برطرف میشود.

تغییرات پوستی‌ خفیف

۱- خارش و خشکی و پوسته پوسته شدن و قرمزی خفیف پوست.

براي بهبود اين مشكل توجه به نكات زير مفيد است

– از استحمام طولانی‌ مدت خودداری کنید.

– بعد از استحمام بدن خود را به آهستگی خشک کنید (یک حوله نرم را روی بدن بگذارید و بردارید) و از مالش دادن حوله روی پوست خودداری کنید.

– از صابون و شامپوهای نرم کننده استفاده کنید.

– پوستتان را بعد از استحمام چرب کنید (در این مورد با پزشکتان مشورت کنید. اگر در حال رادیوتراپی هستید نباید پوستتان را چرب کنید).

– از استفاده از محلولهای پوستی‌ حاوی الکل (محلول ضدّ عرق، کِرِم و …) اجتناب کنید.

۲- تغيير رنگ در مسير وریدها

وریدها (سیاهرگ­ها) عروقی هستند که داروی شیمی­ درمانی در آنها تزریق میشود (معمولاً روی ساعد و یا پشت دست).

۳- حساسیت به آفتاب و آفتاب سوختگی وسیع

براي بهبود اين مشكل توجه به نكات زير مفيد است

– از قرار گرفتن در معرض نور آفتاب پرهیز کنید (بخصوص وسط روز).

– هنگام بیرون رفتن از کِرِم ضدّ آفتاب قوی (SPF بیشتر از ۱۵) استفاده کنید.

– لبهای خود را مرطوب نگاه دارید (با استفاده از روغن لب و کِرِم ضدّ آفتاب).

– پیراهن آستین بلند و نخی بپوشید.

– هنگام بیرون رفتن بهتر است کلاه بگذارید.

– لباس رنگ روشن بپوشید.

– به هیچ وجه از سولاریوم استفاده نکنید.

۴- تغییر رنگ ناخن بصورت ناخن کدر و تیره و زرد و شکننده

حتّی برخی‌ مواقع ممکن است ناخن بیفتد ولی‌ تقریباً همیشه دوباره رشد خواهد کرد. بهتر است هنگام کار در منزل و یا بیرون، دستکش نخی بپوشید. اگر ریشه ناخن شما دردناک و قرمز شد با پزشکتان تماس بگیرید.

تغییرات پوستی‌ شدید

۱- اگر رادیوتراپی (پرتودرمانی) داشته­ اید علاوه بر اثرات راديوتراپي، برخی‌ داروهای شیمی‌درمانی ممکن است باعث شوند آن ناحیه قرمز، حساس و بسیار دردناک شود. براي بهبود اين مشكل توجه به نكات زير مفيد است:

– پوست محل رادیوتراپی شده را از آفتاب محافظت کنید (لباس نخی بپوشید، ضدّ آفتاب استفاده کنید).

– اگر پوست شما دچار سوزش شد، یک پارچه نخی مرطوب روی آن بگذارید.

– از لباسهای نخی نرم استفاده کنید (بخصوص لباس زیر شما باید نخی و نرم باشد).

۲- در مواردی، نشت داروی شیمی‌درمانی زیر پوست میتواند عوارض شدیدی داشته باشد. سریعاً پزشک یا پرستار را مطلع کنید.

۳- عوارض آلرژیک دارویی شامل تغییر رنگ شدید پوست، کهیر و خارش شدید ممكن است ايجاد شود. حتماً پزشكتان را مطلع كنيد.

ریزش مو

اکثر بیماران نگران ریزش موهایشان هنگام شیمی­ درمانی هستند. در برخی افراد موها بعد از جلسه اول درمان می­ریزند در حالی که در بعضی این امر ممکن است بعد از چندمین جلسه درمان اتفاق بیفتد. بعضی افراد هم اصلاً دچار ریزش نمی­شوند. معمولاً ریزش مو ۳-۲ هفته بعد از جلسه اول درمان شروع می­شود. پوست سرتان ممکن است قرمز شود و خارش پیدا کند. ممکن است پوست سرتان بخصوص هنگام ریزش مو کمی دردناک باشد.

برخی افراد علاوه بر ریزش موهای سر، دچار ریزش موهای مژه، ابرو، دست، پاها و قفسه سینه هم می­شوند. اگر دچار ریزش مو شدید، سعی کنید با آن کنار بیایید. می­توانید از کلاه­گیس استفاده­ کنید.

در هر صورت بخاطر داشته باشید که موهای شما بعد از اتمام شیمی­درمانی مجدداً رشد خواهند کرد ولی گاهی، رسیدن موها به حالت قبل از درمان ممکن است تا ۱۲ ماه طول بکشد. وقتی بعد از ریزش کامل مو، موها شروع به رشد می­کنند در ابتدا ممکن است بسیار نازک، مجعد و دارای رنگ متفاوت از موی قبلی شما باشند.

ولی به تدریج و با گذشت زمان، موهایتان به حالت اولیه برخواهند گشت. هنگام رویش مجدد مو، ممکن است سر شما دچار خارش شود. استفاده­ از شامپوی مناسب این مشکل را حل خواهد کرد.

چند نکته

۱- موها و سر خود را بسیار تمیز نگه دارید.

۲- از شامپوهای ضعیف مثل شامپو بچه استفاده­ کنید.

۳- موهایتان را با شانه نرم شانه کنید.

۴- جنس روبالشی شما بایستی از نخ و یا پلی­ استر باشد. از روبالشی با جنس نایلون و نخ نایلونی پرهیز کنید.

۵- از مصرف رنگ مو و حالت دهنده­های مو پرهیز کنید. چون ممکن است باعث ازدیاد ریزش مو شوند.

۶- حتی­الامکان مدت زمان کمتری از سشوار برای خشک کردن مو استفاده­ کنید.

۷- هنگام بیرون رفتن، از کلاه و یا روسری برای محافظت پوست سرتان از آفتاب استفاده­ کنید.

۸- اگر هنگام خواب احساس سرما در ناحیه سر دارید، از کلاه استفاده­ کنید.

۹- اگر دچار ریزش مژه شدید، برای محافظت چشمانتان از نور آفتاب و گرد و غبار، از عینک آفتابی استفاده­ کنید.

در خاتمه، ذکر چند نکته ضروری است

– ریزش و یا عدم ریزش مو، علاوه بر فیزیولوژی بدن شما، ارتباط مستقیمی با نوع داروی شما دارد.

– به خاطر داشته باشید که ریزش و یا عدم ریزش و یا شدت ریزش مو ارتباطی به شدت بیماری سرطان شما و یا موفقیت و یا عدم موفقیت درمان شما ندارد. همچنین دارویی برای پیشگیری از ریزش مو وجود ندارد (چه خوراکی، چه تزریقی، چه موضعی).

– گران قیمت ­تر بودن یک دارو لزوما به معنای کمتر بودن عوارض جانبی آن (مانند ریزش مو) نمی‌باشد.

0 پسندیده شده
زهرا افرادی
از این نویسنده

بدون دیدگاه

جهت ارسال پیام و دیدگاه خود از طریق فرم زیر اقدام و موارد زیر را رعایت نمایید:
  • پر کردن موارد الزامی که با ستاره آبی مشخص شده است اجباری است.
  • در صورتی که سوالی را در بخش دیدگاه مطرح کرده باشید در اولین فرصت به آن پاسخ داده خواهد شد.