37

علل خفگی در نوزادان و راههای پیشگیری آن

|
0 دیدگاه
ba2781-copy

هرگونه انسداد در راه تنفسي و حفره‌هاي بيني می تواند باعث خفگي کودک شود

عوارض كمبود اكسيژن

كمبود اكسيژن طيف وسيعي از علائم را ايجاد مي‌كند؛ از بي‌قراري نوزاد و مشكل در شير خوردن گرفته تا تشنگي هوا و سياه شدن لب‌ها و انگشتان همگي از اين نشانه‌ها به حساب مي‌آيند. درواقع علائم به سن كودك و مدت زمان كمبود اكسيژن بستگي دارد.

وقتي اكسيژن به سلول‌هاي مغزي نمي‌رسد فرد ممكن است دچار فلج مغزي شود. اين كمبود اكسيژن حتي مي‌تواند داخل رحم، موقع زايمان يا بعد از آن يا طي بيماري‌هايي چون مننژيت و انسفاليت ويروسي يا ميكروبي ايجاد شود.

درحقيقت از آنجايي كه سلول‌هاي مغزي در حال رشد هستند، كمبود اكسيژن باعث ايجاد عوارض برگشت‌ناپذيري همچون عقب‌افتادگي ذهني خواهد شد. اين مسئله درمورد ارگان‌هاي ديگر هم صدق مي‌كند؛

براي مثال اگر اكسيژن به كليه‌ها يا كبد نرسد فرد دچار نارسايي كليه و كبد مي‌شود يا اگر قلب دچار كمبود اكسيژن شود مشكلات عضلاني پيدا مي‌كند و درنهايت از كار مي‌افتد.

عفونت هم باعث خفگي مي‌شود

يكي از شايع‌ترين عوامل انسداد راه‌هاي هوايي، ورود جسم خارجي همچون اسباب بازي، تكه‌هاي غذا و. . . به دستگاه تنفسي است.

اين عارضه در كودكان شيرخوار و نوپا بسيار شايع است و اگر انسداد كامل باشد باعث مرگ مي‌شود.

از ديگر علل خفگي نوزادان مي‌توان به عفونت‌هاي شديد و ايست قلبي- تنفسي اشاره كرد. طي اين عفونت‌ها ترشحاتي در دستگاه تنفسي آزاد مي‌شوند كه در صورت عدم درمان، باعث انسداد خواهند شد.

انواع نارسايي‌هاي قلبي هم مي‌توانند در راه تنفسي انسداد ايجاد كرده و باعث مرگ شوند. البته اين بيماري‌ها خيلي اورژانسي نيستند و عوارض آنها به تدريج با درمان جبران مي‌شوند.

يكي از علل خفگی در کودکان، ورود جسم خارجي به دستگاه تنفسي است

موقع پريدن شير يا غذا به گلوي نوزاد بايد چه‌كار كنيم؟

حال شايد اين سوال براي‌تان پيش آمده باشد كه موقع پريدن شير يا غذا به گلوي نوزاد بايد چه‌كار كنيم؟اين واكنش بسته به سن كودك متفاوت است.

به‌طور كلي توصيه مي‌شود نوزاد را روي يك دست برگردانيد و از پشت به ميان دو كتفش چندين بار ضربه بزنيد. در مورد كودكان بزرگتر هم شايد لازم باشد آنها را در حالت ايستاده قرار دهيد،

دو مشت خود را روي هم جمع كنيد و زير جناغ سينه‌شان بگذاريد، سپس با نيروي دست به طرف بالا فشار بياوريد.

ريفلاكس یکی از علل خفگي در نوزادان

ريفلاكس يا برگشت شير و مواد غذايي از معده به مري و نهايتا حلق يكي ديگر از عوامل خطر انسداد و خفگي در نوزادان به‌حساب مي‌آيد. شايد شما هم اصطلاح «مرگ ناگهاني شيرخواران» را شنيده باشيد.

در اين حالت مادر به بچه شير مي‌دهد و او را مي‌خواباند اما بعد مي‌بيند كه بيدار نمي‌شود زيرا طي خواب دچار ريفلاكس شديد شده و دستگاه تنفسي‌اش از كار افتاده است.

براي جلوگيري از اين حالت، به دفعات متعدد و هر بار با حجم كم به نوزاد شير بدهيد، همچنين بايد او را به پهلو بخوابانيد و زير سرش را حدود ۳۰ تا ۳۵ درجه بالا قرار دهيد.

موقعیت خواب نوزاد و خطر خفگی

هنگام خواب تمامي عضلات بدن آرام مي‌شوند. عضلات راه هوايي نيز روي هم مي‌خوابند و تبادل هوا كمتر مي‌شود. اگر هم كودك زمينه ريفلاكس يا ناهنجاري عصبي- عضلاني داشته باشد، طي خواب مشكلش تشديد مي‌شود.

از طرفي ميزان دي‌اكسيد كربن در خواب بالاتر مي‌رود و همه اين مسائل روي هم رفته خطر خفگي را بيشتر مي‌كنند.

نوزادان را هرگز به سينه و دمر نخوابانيد زيرا قدرت برگرداندن و جابه‌جايي سر را ندارند و ممكن است به راحتي دچار انسداد راه هوايي شوند.

گرفتگی بيني یکی از علل خفگی در نوزادان

 اگر مجراي تنفسي و عضلات آن به خوبي كار نكنند حتي يك گرفتگي بيني براثر سرماخوردگي نيز مي‌تواند باعث خفگي نوزاد شود، البته اين موضوع فقط درمورد كساني مطرح است كه در دستگاه تنفسي‌شان بيماري زمينه‌اي و اختلالات آناتوميكي دارند.

شيرخواران تا سه ماهگي به شكل اجباري از بيني تنفس مي‌كنند بنابراين گرفتگي بيني در آنها مي‌تواند بسيار خطرناك باشد پس اگر هنگام شيردهي، نوزادتان دچار حالت خفگي مي‌شود و سينه را رها مي‌كند، بايد حتما توسط پزشك بررسي شود.

موقع پريدن شير به گلوی نوزاد او را برگردانيد و از پشت چندين بار ضربه بزنيد

به‌طور كلي هر زمان كه نوزاد دچار خفگي از بيني مي‌شود مادر بايد تا رسيدن به اورژانس انگشت خود را در دهان او قرار دهد تا يك راه هوايي موقت برايش ايجاد كند.

در زمان سرماخوردگي قبل از خواب و شير دادن به كودك، بيني او را با آب مقطر يا سرم شست‌ و شو باز كنيد. در غير اين صورت خوابيدن و شير خوردن نوزاد آنقدر منقطع مي‌شود كه او را عصبي و بي‌قرار مي‌کند.

چند نکته:

۱)اگر كودك سرفه و استفراغ دارد مسیر تنفسی او كاملا مسدود نشده است. در این‌صورت اجازه دهید سرفه كند. سرفه موثرترین راه برطرف کردن انسداد است.

اگر كودك قادر نیست چیزی را كه در مسیر تنفسی اش گیر كرده، با سرفه خارج کند از یك نفر بخواهید به‌اورژانس اطلاع‌دهد و شما ضربات پشت و فشردن سینه را شروع كنید.

۲) اگر كودك به‌طور ناگهانی توانایی سرفه كردن، گریه كردن و جیغ كشیدن را از دست داده ممكن است چیزی مسیر تنفس او را بند آورده باشد.

در این صورت باید برای بیرون آوردن آن دست به‌كار شوید. در این موارد ممكن است كودك صداهای عجیب از حلق خارج كند یا پوستش به رنگ قرمز روشن یا آبی درآید.

۳)شیرخواران ممکن است بعد از هر بار شیرخوردن مقدار كمی از آن را بالا بیاورند و دچار سرفه شوند. علت این مشکل احتمالا این است كه شیر در حال پس زدن از معده، اشتباها وارد مجاری هوایی شده است.

این حالت طبیعی است و تا زمانی كه كودك از سایر جنبه‌های تنفسی مشكلی نداشته باشد جای هیچ‌گونه نگرانی وجود ندارد.

۴)اگر مشكوك هستید مسیر تنفسی كودك به علت تورم حلق مسدود شده است بلافاصله به اورژانس اطلاع دهید. ممكن است كودك شما دچار یك واكنش آلرژیك نسبت به چیزی كه خورده یا گزش حشره شده باشد یا اینکه ممكن است مبتلا به عفونت حلق مثل خروسك شده باشد.

اگر هم كودك دچار مشكلات قلبی است فورا به اورژانس اطلاع دهید.

نوزادان نارس در خطر بيشتر

اگر ريه در زمان تولد به‌طور كامل تشكيل نشده باشد و نتواند به تبادل اكسيژن و دي‌اكسيد كربن بپردازد، نوزاد دچار ديسترس تنفسي مي‌شود.

 بيماري‌هاي خاص مثل بيماري‌هاي قلبي و عفونت‌هاي ريه نيز مي‌توانند حبابچه‌هاي ريه را دچار مشكل کنند و باعث ديسترس تنفسي شوند. اين حالت بسيار جدي است و مي‌تواند جان نوزاد را به خطر بيندازد.

نوزاد در اين وضعيت نفس‌هاي تند خواهد داشت و درنهايت ممكن است به دليل كمبود اكسيژن و خستگي عضلات تنفسي فوت كند. اين سندروم مخصوص دوران نوزادي است اما در كودكان بزرگتر هم مي‌تواند.

به دلايل ديگري ازجمله عفونت‌هاي قارچي، ميكروبي و ويروسي رخ دهد. براي پيشگيري از ديسترس تنفسي بايد از زايمان زودرس جلوگيري كرد.

انحراف بيني هم باعث خفگی می‌شود؟

 شايع‌ترين علت بروز گرفتگي بيني در شيرخواران به مسائل ژنتيكي و مادرزادي مربوط مي‌شود. اين نوزادان معمولا تحت درمان‌هاي موقت قرار مي‌گيرند تا در سنين بالاتر جراحي شوند. انحراف تيغه بيني نيز يكي ديگر از دلايل گرفتگي بيني در شيرخواران است،

البته اين مشكل خيلي شايع نيست اما ممكن است به دليل تروما در هنگام زايمان يا وارد شدن فشار به كودك در دوران جنيني اتفاق بيفتد.

درمان آن هم بسيار محافظه‌كارانه است و بايد به سنين بالاتر موكول شود. گاهي اوقات هم گرفتگي‌ هاي بيني در سنين یک تا شش سال به دليل لوزه سوم رخ مي‌دهند.

0 پسندیده شده
معصومه حیدری
از این نویسنده

بدون دیدگاه

جهت ارسال پیام و دیدگاه خود از طریق فرم زیر اقدام و موارد زیر را رعایت نمایید:
  • پر کردن موارد الزامی که با ستاره آبی مشخص شده است اجباری است.
  • در صورتی که سوالی را در بخش دیدگاه مطرح کرده باشید در اولین فرصت به آن پاسخ داده خواهد شد.