24

کودکان را در برابر بیماری سل ایمن کنیم

|
0 دیدگاه
vbnm-ghj

سل بیماری عفونی شایعی است که می‌تواند سلامت مردم در سراسر دنیا را به طور جدی به خطر بیندازد.

وضعیت ابتلا به سل کودکان در کشور:

 سالانه ۵۰۰ هزار کودک در دنیا مبتلا به سل می‌شوند که از این تعداد ۷۰ هزار کودک جان خود را از دست می‌دهند.

هدف این است که تمامی کشورها تلاش کنند کودکان کمتر به بیماری سل مبتلا شوند و اگر مبتلا شدند، بر اثر این بیماری جان خود را از دست ندهند.

 مرگ ومیر در کودکان زیر ۳ سال،کودکانی که دچار سوء تغذیه شدید هستند و کودکانی که در خانواده‌های مبتلا به سل زندگی می‌کنند، به مراتب بیشتر است.

در حال حاضر در کشور ما نیز سالیانه حدود ۹ هزار نفر مبتلا به سل می‌شوند که تقریبا ۵۰ درصد آنان را مبتلایان به سل ریوی تشکیل می‌دهند که از طریق سرفه و خلط قابل سرایت است.

 میزان مرگ ومیر ناشی از سل در کشور کمتر از ۳ درصد است، بیشترین آمار مبتلایان مربوط به افراد مسن و کودکانی است که بیماری آنان دیر تشخیص داده شده است.

کنترل سل:

اولین اقدام صورت گرفته به منظور کنترل بیماری سل واکسیناسیون است واکسیناسیون کودکان در بدو تولد باعث می‌شود آنان به این بیماری مبتلا نشوند.

همچنین کودکانی که در خانواده‌هایی زندگی می‌کنند که فرد مسلولی در آن وجود دارد، حتما باید به پزشک مراجعه کنند و از نظر بیماری بررسی شوند.

اگر فرد مبتلا به سل درمانش را نیمه کاره رها سازد و به توصیه‌های پزشک معالج خود توجه نکند، به سل مقاوم مبتلا می‌شود.

این نوع سل، بیماری بسیار خطرناکی است و فرد مبتلا باید ماه‌ها در بیمارستان بستری شود و به همین دلیل میزان مرگ ومیر و هزینه درمان سل مقاوم به درمان، بیشتر از سل معمولی است.

در خانواده‌های فقیر، به ویژه اگر مادر به بیماری سل یا HIV مبتلا باشد امکان ابتلای فرزندان به بیماری سل زیاد است، در کشورهایی که برنامه واکسیناسیون سراسری نوزادان در برابر بیماری سل اجرا می‌شود،

میزان ابتلا به این بیماری در میان کودکان بسیار کمتر است و اگر هم این کودکان به بیماری سل مبتلا شوند، سل شدید نمی‌گیرند.

در مورد کودکان زیر ۵ سال هم مساله این است که تشخیص بیماری سل به مراتب مشکل‌تر از افراد بزرگسال است. زیرا در افراد بزرگسال با آزمایش خلط این بیماری تشخیص داده می‌شود،

ولی در مورد کودکان زیر ۵ سال گرفتن خلط کار مشکلی است و در مواردی تشخیص دقیق بیماری را با مشکل مواجه می‌کند.

 هر چه سن کودک پایین‌تر باشد، تشخیص بیماری سل مشکل‌تر و خطر بیماری بیشتر است، مهمترین کار برای پیشگیری از ابتلا به سل این است که به محض تشخیص وجود بیماری در یک فرد خانواده، باید تمامی کودکان آن خانواده نیز تحت مراقبت‌های جدی قرار گیرند.

داروهای ضد سل:

 دسترسی به داروهای ضد سل برای کودکان مشکلتر است در بسیاری از کشورهای فقیر کودکان به این داروها دسترسی ندارند.

در کشور ما سالانه حدود ۹ هزار نفر به بیماری سل مبتلا می‌شوند که نیمی از آنها سل ریوی و نیم دیگر سل ‌خارج از ریه دارند، همچنین تمامی نوزادان کشور در بدو تولد واکسن سل را دریافت می‌کنند،

مساله مهم در مورد بیماری سل، این است که تعدادی از این بیماران بعد از تشخیص اولیه این بیماری به جای اینکه درمان خود را که باید حداقل ۶ ماه ادامه دهند،

به علت بهبودی ظاهری اولیه بعد از چند هفته ( معمولاً ۳ تا ۴ هفته) درمان رها می‌کنند و متأسفانه بعد از مدتی به بیماری سل مقاوم به درمان مبتلا می‌شوند که درمان آن بسیار سخت و پرهزینه است.

درمان سل:

 درمان بیماری سل مقاوم به درمان حداقل ۲ سال (و معمولاً بیشتر) طول می‌کشد و فرد در تمامی این مدت باید در بیمارستان ویژه و نه حتی بیمارستان معمولی بستری باشد،

همچنین عوارض داروهای آن به مراتب بیشتر است و هزینه داروهای سل معمولی طی ۶ ماه۶۰۰ تا ۷۰۰ هزار تومان است،

اما هزینه درمان و داروهای سل مقاوم به درمان بین ۲۵ تا ۴۰ میلیون تومان است که همه آن را دولت می‌پردازد. مهم‌ترین علت بروز بیماری سل مقاوم به درمان نیز همان طور که گفتم، نیمه کاره رها کردن درمان سل معمولی است. ‏

سل کودکان: ‏

 بیماری سل یک معضل جهانی است، به طوری که بر اساس آخرین آمار‌ها یک سوم مردم دنیا به این میکروب آلوده هستند و هر سال ۷ تا ۸ میلیون نفر به بیماری سل مبتلا می‌گردند که از این تعداد۲ تا ۳ میلیون نفر بر اثر این بیماری جان خود را ازدست می‌دهند .

این در حالی است که حدود۴۵۰ هزار نفر آنان را کودکان تشکیل می‌دهند که متاسفانه ۳۰ تا ۳۵ هزار نفرشان دچار سل مقاوم به درمان هستند. ‏

 بیماری سل بسیار خطر ناک و شایع است. در حال حاضر بیش از۲۰ میلیون نفر در دنیا مبتلا به سل هستند و در اکثر کشور‌های در حال توسعه این بیماری شیوع دارد.

به طوری که ۹۰ درصد موارد ابتلا به سل در ۱۰ تا ۲۰ درصد مناطق دنیا مانند آفریقا، آسیا، خاورمیانه وآمریکای لاتین اتفاق می‌افتد. ‏

راه‌های سرایت بیماری: ‏

 شیوع بیماری سل به دلیل فقر اقتصادی و فقر فرهنگی است و چون در کشور‌های جهان سوم این دو عامل وجود دارد، بیماری هم در این کشور‌ها شیوع بیشتری دارد. ‏

 این بیماری از طریق سرفه، عطسه، صحبت کردن و تماس مستقیم با بیمار مسلول و یا لوازم شخصی بیمار منتقل می‌گردد. ‏

 بعد از وارد شدن باسیل به بدن، یا بدن خودبه‌خود باسیل را از بین می‌برد و ضایعه ایجاد شده از میان می‌رود و یا اینکه از طریق مجاری لنفاوی و از طریق سیستم جریان خون در بدن پخش می‌شود.

ممکن است در مغزمننژیت سلی و یا در خون سل میلیاری ایجاد کند و یا در استخوان، کلیه و دستگاه گوارش جایگزین شود و از این رو هیچ عضوی از بدن نیست که با این میکروب درگیر نشود. ‏

علایم بیماری ‏سل:

علایم این بیماری در بزرگسالان و کودکان متفاوت است، به طوری که در بزرگسالان شامل سرفه، تب و لرز، کاهش وزن و بی‌اشتهایی وگهگاه خلط خونی است و در کودکان تظاهرات بالینی عبارتند از سرفه خشک، کاهش وزن و بی‌اشتهایی.

هر کودکی که تب‌ طولانی مدت و بی‌اشتهایی توأم با کاهش وزن طول کشیده داشت، حتماً باید از نظر بیماری سل مورد بررسی قرار گیرد. علایم این بیماری بر حسب اینکه کدام عضو را درگیر کند، تفاوت دارد.

مثلاً اگر مغز کودک درگیر شود، باعث مننژیت سلی می‌شود و بیمار با تب، لرز، تشنج، بی حالی و بیهوشی و اختلال رفتاری مراجعه می‌کند و اگر کلیه را درگیر سازد، بیمار دچار علایم کلیوی می‌شود. ‏

تشخیص بیماری سل در کودکان: ‏

 تشخیص این بیماری بسیار راحت است و با نمونه گیری از خلط، بیماری تشخیص داده می‌شود. روش‌های تشخیصی جدیدی هم هست که بیماری سریعا تشخیص داده می‌شود. ‏

 بیماری سل قابل علاج ودرمان پذیر است ودوره درمان بیماری نیز ۶ ماه است که پس از اتمام دوره درمان، بیماران بهبودی کامل پیدا می‌کنند. ‏

‏ متخصص بیماری‌های عفونی کودکان با اشاره به این که پیشگیری از بیماری سل با واکسن «ب‌ث‌ژ» امکان‌پذیر است، یادآوری می‌کند: بیمار یابی افراد مشکوک با علایمی مانند سرفه بیش از دو هفته، عکس ریه مشکوک، تب‌های نامشخص و کاهش وزن نیز درجلوگیری از این انتقال بیماری سل در جامعه بسیار حائز اهمیت است. ‏

وی با اشاره به این مطلب که بیماری سل ریشه کن نشده است، می‌گوید: بیمارمبتلا به سل اگرسریع به پزشک مراجعه کند، با هزینه اندکی درمان می‌شود و در غیر این صورت بیماری نسبت به درمان مقاوم می‌شود و علاوه بر اینکه هزینه‌های گزافی را به بیمار تحمیل می‌کند در نهایت بیمار هم فوت می‌کند. ‏

 سل بیماری قابل علاجی است، از این روبیمار با مراجعه به موقع به پزشک و درمان آن بهبود می‌یابد و تغذیه صحیح نیز در پیشگیری از این بیماری بسیاراهمیت دارد. ‏

چگونه می‌توان از ابتلا به سل پیشگیری کرد؟ ‏

‏پزشکان برای پیشگیری از ابتلا به سل، نکات زیر را بیان می‌دارند:

ـ تکمیل دوره درمان و بهبود کامل بیمار، باعث حذف منبع عفونت سل از جامعه می‌شود و مهم‌ترین اقدام در جهت پیشگیری از گسترش این بیماری به شمار می‌رود. ‏

‏ـ خدمات تشخیصی و درمان بیماری سل در مراکز بهداشتی درمانی کشور کاملاً رایگان است. ‏

‏ـ خطرات مصرف نامنظم و ناکامل داروهای ضد سل عبارتند از بازگشت مجدد بیماری بعد از یک دوره بهبود نسبی، عدم بهبود بیماری، مقاوم شدن میکروب سل نسبت به داروهای موجود، تداوم انتقال بیماری به دیگران، پیشرفت بیماری و حتی مرگ بیمار.

‏ـ مبتلایان به بیماری قند، مصرف کنندگان داروهای کورتونی و یا داروهای ضد سرطان، مبتلایان به سوء‌تغذیه، نارسایی مزمن کلیه و عفونت« اچ‌آی‌وی»، در معرض بیشتر خطر ابتلا به این بیماری قرار دارند. ‏

‏ـ هر فرد مبتلا به سل ریوی در صورت عدم درمان می‌تواند سالانه ۱۰ تا۱۵ نفر را به میکروب این بیماری آلوده کند. ‏

‏ـ تشخیص به موقع و درمان کامل بیماران (که موثرترین روش پیشگیری از ابتلای اطرافیان به سل محسوب می‌شود)‏

‏ـ بررسی افراد خانواده و کسانی که با بیمار تماس نزدیک داشته‌اند (به ویژه کودکان

زیر ۶ سال) از نظر ابتلا به سل‏

‏ـ تزریق واکسن ب‌ث‌ژ به تمامی نوزادان در بدو تولد به منظور جلوگیری از ایجاد اشکال شدید و کشنده بیماری سل در سنین کودکی

‏ـ داشتن رفتارهای سالم و بهداشتی نظیر تغذیه مناسب، پوشاندن دهان و بینی با دستمال به هنگام سرفه و عطسه، خودداری از ریختن آب دهان و خلط بر روی زمین و خودداری از مصرف سیگار

‏ـ درمان پیشگیرانه دارویی برای افراد در معرض خطر بیشتر ابتلا به سل (مانند کودکان زیر ۶ سال در تماس با بیمار مبتلا به سل ریوی مسری و افراد مبتلا به ویروس ایدز)‏.

0 پسندیده شده
معصومه حیدری
از این نویسنده

بدون دیدگاه

جهت ارسال پیام و دیدگاه خود از طریق فرم زیر اقدام و موارد زیر را رعایت نمایید:
  • پر کردن موارد الزامی که با ستاره آبی مشخص شده است اجباری است.
  • در صورتی که سوالی را در بخش دیدگاه مطرح کرده باشید در اولین فرصت به آن پاسخ داده خواهد شد.