159

مفهوم رنگ­‌ها، ناحیه ترسیم و قرینه­‌سازی در نقاشی کودکان

|
0 دیدگاه
88005_820-1000-x-530

رنگ­‌ها در نقاشی کودکان معمولاً مفاهیم بسیاری را نشان می­‌دهند.

مفهوم رنگ­‌ها، ناحیه ترسیم و قرینه­‌سازی در نقاشی کودکان

در تفسیر رنگ­‌ها در نقاشی کودکان باید به نوع و تعداد رنگ­‌هایی که کودکان به کار می­‌برند، توجه کرد. کودکان در ترسیم نقاشی کمتر از مداد مشکی استفاده می­‌کنند و اغلب از مداد رنگی برای کشیدن نقاشی استفاده می­‌کنند

که امری کاملاً طبیعی در فرآیند نقاشی کودکان است اما هر چه کودکان بزرگ‌­تر می­‌شوند، بیشتر از مداد مشکی برای کشیدن نقاشی استفاده می­‌کنند.

نقاشی­‌هایی که رنگ‌آمیزی واضح، روشن و منظم دارد، نشانه احساس ایمنی، آرامش و شکفتگی در کودک است. برعکس، اگر در نقاشی­‌های کودک اغلب رنگ­‌ها درهم و آشفته باشند و با هم تداخل داشته باشند،

احتمالاً نوعی پریشانی و پنهان‌کاری را نشان می­‌دهد. استفاده از رنگ­‌های گرم (قرمز، زرد و نارنجی) نشانه برون­‌گرایی، تمایل به ارتباط با دیگران و اجتماعی بودن کودک است.

استفاده از رنگ­‌های سرد (آبی، بنفش، خاکستری، سیاه و…) نماد درون­‌گرایی است و عدم ارتباط و گرایش به دیگران را نشان می­‌دهد. استفاده همزمان از برخی رنگ­‌ها نیز معانی متفاوتی دارد،

مثلاً اگر کودک فقط از رنگ قرمز و سیاه در نقاشی استفاده کند، خشم و خشونت و گاهی اضطراب را نمایان می­‌سازد یا مثلاً استفاده زیاد از رنگ قرمز و زرد نشانه اجتماع‌خواهی و برون­‌گرایی است.

در ادامه به انواع رنگ­‌ها و معنی آنها و سپس به ناحیه ترسیم و قرینه‌سازی و معانی آنها در نقاشی کودکان اشاره می­‌کنیم.

رنگ‌ها در نقاشی کودکان

رنگ آبی:

این رنگ نشانه زنانگی، حساسیت، ملایمت، صلح و آرامش است. رنگ آبی قلب، تنفس و فشار خون را آرامش می‌­بخشد. استفاده بیش از حد از رنگ آبی نشانه تسلیم و فعل‌پذیری است.

کودکانی که اغلب از رنگ آبی استفاده می­‌کنند، معمولاً درون‌گرا هستند.

رنگ قرمز:

محرک سیستم عصبی است و سبب افزایش ضربان قلب شده و تنفس و فشار خون را بالا می­‌برد. قرمز به معنی عمل و مردانگی است. استفاده زیاد از رنگ قرمز، نشانه نوعی برون­‌گرایی، ایجاد و برقراری ارتباط با دیگران و بیان احساسات است.

این کودکان عواطف را خیلی راحت بیان می­‌کنند. افراط در استفاده از رنگ قرمز به معنی نیاز به حرکت و احتمالاً وجود یک زمینه تحریک‌پذیر است.

رنگ صورتی:

این رنگ نشانه صلح و تعادل و توازن است و نشانه عاطفه­‌ای است که فاقد هوای نفس و پرخاشگری است. صورتی در حقیقت ملایمت و عطوفت را نمایان می­‌سازد.

رنگ بنفش:

دربرگیرنده رنگ آبی و قرمز است و نشانه تضاد و تعارض است. اگر کودک زیاد از رنگ بنفش در نقاشی­‌هایش استفاده کند، شاید به نوعی نشانه­‌ای از اضطراب باشد.

رنگ زرد:

نشانه شکفتگی، نیاز به پیشرفت، شادی و خوش­‌بینی است. استفاده زیاد از رنگ زرد نوعی آزادسازی تنش­‌ها را نمایان می­‌سازد.

رنگ سبز:

این رنگ تمایل به محبت و جلب توجه را نشان می­‌دهد. کودکان وابسته یا کودکانی که اضطراب جدایی دارند، زیاد از رنگ سبز استفاده می­‌کنند.

رنگ پرتقالی یا نارنجی:

این رنگ که ترکیبی از زرد و قرمز است، ویژگی هر دو رنگ را داراست. این رنگ از یک طرف میل به پیشرفت یا شکفتگی را نشان می­‌دهد و از طرفی ناآرامی را نشان می­‌دهد. استفاده زیاد از این رنگ تحریک‌پذیری و ناآرامی را نشان می­‌دهد.

رنگ خاکستری:

رنگی خنثی است. کودکانی که بیش از حد از این رنگ استفاده می­‌کنند، در بروز احساساتشان ناتوان هستند، احتمالاً خلأ عاطفی دارند و نمی­‌توانند احساس خود را صریح و روشن بیان کنند.

رنگ قهوه‌ای:

استفاده زیاد از این رنگ نشانه نوعی نیاز جبرانی و منع‌شدگی یا نشانه نوعی وسواس در کودکان است.

رنگ سیاه:

به معنی نفی رنگ‌ها است. استفاده زیاد از رنگ سیاه نمادی از اضطراب، غم و اندوه است.

رنگ سفید:

رنگی خنثی و به معنای عدم رنگ نیز هست. فقدان رنگ در نقاشی احتمالاً نوعی خلأ عاطفی یا ناتوانی در بروز احساسات را در کودک نشان می­‌دهد.

رنگ بلوطی یا قرمز تیره:

این رنگ حاوی قرمز تیره و کدر است. این رنگ به معنای غلبه نیازهای ابتدایی مثل تغذیه، ایمنی و امنیت در کودک است.

ناحیه ترسیم در نقاشی کودک نیز معنای خاصی دارد. ناحیه ترسیم به معنای آن قسمت از کاغذ است که کودک شروع به نقاشی می­‌کند. ناحیه چپ کاغذ به معنای گذشته است.

کودکان و افرادی که اغلب در این ناحیه نقاشی می‌­کنند، به نوعی تمایل به بودن در گذشته را نشان می­‌دهند. از طرفی ناحیه چپ نشانه دلبستگی به مادر است.

ناحیه راست کاغذ به معنای امید به آینده و تمایل به پیشرفت است و دلبستگی به پدر را نشان می­‌دهد. پایین صفحه نماد زمین و حیات‌بخشی است. زمین نیاز به ایمنی جسمانی و تغذیه را نشان می­‌دهد.

افرادی که همیشه از پایین صفحه نقاشی می­‌کنند، احتمالاً نشانه خستگی و تنش و گاهی اندوه است. بالای صفحه نمادی از آسمان و نشانه­‌ای از آرمان­‌گرایی، خیال­پردازی و رؤیاپردازی است.

تقارن و قرینه‌سازی یکی از اصولی است که در ترسیم نقاشی رعایت می­‌شود. کودکان از ۴ یا ۵ سالگی معمولاً تقارن و قرینه‌سازی را در نقاشی مثلاً کشیدن آدمک رعایت می‌­کنند.

برخی کودکان تقارن را رعایت نمی­‌کنند و این امر گاهی نشانه­‌ای از اختلالات عاطفی است. رعایت بیش از اندازه تقارن مثلاً استفاده از خط­‌کش یا پاک کردن زیاد می­‌تواند نشانه­‌ای از وسواس و اضطرابی پنهان باشد.

البته رعایت قرینه‌سازی در نقاشی در کودکان متفاوت است. معمولاً کودکان معلول آدمک را بسیار ناهماهنگ ترسیم می­‌کنند. مثلاً یک پا را خیلی کوچک و یک پا را خیلی بزرگ ترسیم کرده و قرینه‌سازی را رعایت نمی­‌کنند.

البته مواردی که اشاره کردیم، مفاهیمی از نقاشی کودکان است که می­‌توان آنها را مورد توجه قرار داد. این مفاهیم اغلب توسط روانشناسان برای تشخیص و درمان مورد توجه قرار می­‌گیرد.

0 پسندیده شده
معصومه حیدری
از این نویسنده

بدون دیدگاه

جهت ارسال پیام و دیدگاه خود از طریق فرم زیر اقدام و موارد زیر را رعایت نمایید:
  • پر کردن موارد الزامی که با ستاره آبی مشخص شده است اجباری است.
  • در صورتی که سوالی را در بخش دیدگاه مطرح کرده باشید در اولین فرصت به آن پاسخ داده خواهد شد.