29

رشد خلاقیت در کودکان و نمایش خلاق

|
0 دیدگاه
creativity-1

خلاقیت یکی از ویژگی­ های اساسی و سازنده­ی آدمی است.

رشد خلاقیت در کودکان و نمایش خلاق

در اواخر قرن ۱۹ و اوایل قرن ۲۰ به شیوه­ای جدید به مفهوم خلاقیت نگریسته شد. تا این زمان خلاقیت نوعی توانایی غیر معمول و خارق­العاده اطلاق می ­شد که ناشی یک نیروی ماورایی است.نیم قرن طول کشید تا خلاقیت به صورت کاملا علمی و دقیق مورد بررسی و مطالعه واقع شد و محققی به نام گیلفورد این جریان علمی و مطالعه خلاقیت را بر عهده داشت.

به دنبال تحقیقات بسیار، امروزه خلاقیت دیگر یک نیروی ماورایی و منحصر به افراد غیرعادی نیست، بلکه یک قابلیت نهفته در همه انسانهاست که در صورت ایجاد شرایط مناسب، پرورش می­ یابد.امروزه خلاقیت و پرورش آن اهمیت فراوانی دارد و تقریبا در همه جوامع نیز مورد تاکید است. تورنس می­ گوید: ما برای بقا یافتن نیاز داریم تا خلاقیت را در کودکان­مان برانگیزیم،

چون در این دنیای پر از استرس و مشکلات روانی، اسلحه­ ای جز خلاقیت وجود ندارد (تورنس، ۱۹۸۸). همانگونه که تورنس می ­گوید امروزه برای سازگار شدن با دنیای مدرن و پرشتاب امروزی، خلاقیت امری اجتناب ناپذیر است.در حقیقت اگر کسی نتواند خود را با تغییرات پرشتاب امروزی هماهنگ کند، قادر به سازگاری با زندگی نخواهد بود.

بنابراین لازم است تا کودکان را با پرورش نیروی خلاقیت برای رویارویی با مسائل مختلف پیش روی­شان در آینده تجهیز و آماده کنیم.راه های بسیاری برای پرورش خلاقیت در کودکان وجود دارد و هنر از مهمترین راههایی است که منجر به رشد خلاقیت می­ شوند. از جمله هنرهایی که معمولا بر خلاقیت موثر است، نمایش خلاق است.

نمایش خلاق بخشی از بازی های کودکانه است که در حقیقت بخشی از طبیعت و سرشت آدمی است و همه کودکان در نقاط مختلف دنیا به نوعی با آن سر و کار دارند.تحقیقات بسیاری نشان داده است که نمایش خلاق منجر به رشد خلاقیت و توانایی ­ها و استعدادهای کودکان می ­گردد.

در واقع نمایش خلاق یک نمایش اجرایی است که شکلی از وانمود سازی است.در واقع کودکان، اشکال و شخصیت ­های مختلفی را در بازی وانمود می ­کنند. تاثیر نمایش خلاق به حدی است که امروزه یکی از ابزارهای مهم تربیتی در تعلیم و تربیت است. نمایش خلاق به صورت فردی و گروهی نیز اجرا می ­گردد.

در نمایش خلاق از حرکات ریتمیک، پانتومیم، بداهه ­پردازی و روش ایفای نقش استفاده می­ شود (اربای و داگرو، ۲۰۱۰). به عنوان مثال در روش حرکات ریتمیک، برای ایجاد حرکات مختلف کودکان در طول نمایش، از ریتم ­ها و ضرب آهنگ­ های مختلفی مانند زنگوله، سنج، دایره و ….استفاده می ­شود.

در حرکات ریتمیک، موضوعاتی برای نمایش انتخاب شده و سپس با ریتم های طراحی شده بچه­ ها به بازی و نمایش موضوع مورد نظر می­ پردازند. برای ایجاد حرکات ریتمیک می­ توان از بازی های نمایشی و یا آواز مورد علاقه کودکان، نیز استفاده کرد.

در روش پانتومیم با اعمال سادۀ انفرادی، به خلق موضوعات با حرکات بدن پرداخته می ­شود و پانتومیم روایی نیز یعنی روایت داستان با بازی و بدون استفاده ازکلام.با توجه به موقعیت و سن کودکان می ­توان از ساده ­ترین موضوعات شروع کرد و در ادامه حتی داستان های کوتاه را نیز با پانتومیم می توان اجرا نمود.

مثلا در ابتدای کار می ­توان موضوعاتی را انتخاب کرد و از کودکان به صورت فردی یا گروهی خواست تا به اجرای بی­کلام آن بپردازند. در روش پانتومیم، کودک می­ آموزد که بدون استفاده از کلام، سوژه انتخاب شده را به گون ه­ای بازی کند تا دیگران به آن پی ببرند.

این روش از نمایش خلاق یعنی روش پانتومیم، به تمرکز و دقت کودک و هماهنگی ذهن و حرکات بدنی او کمک می­ کند. این روش نمایش خلاق بسیار ساده و در عین حال روشی موثر در رشد توانایی­ ها و خلاقیت کودکان است که حتی در منزل نیز والدین گرامی می­ توانند از آن بهره ببرند.

توصیه می­ شود هر شب یک موضوع را انتخاب و با کودک خود این بازی را انجام دهید. در روش شخصیت سازی، کودک باید نقش یک شخصیت را به خوبی بازی کند.

شخصیت ­هایی در مشاغل مختلف می­ تواند مورد خوبی برای این روش باشد. مثلا او باید بتواند شخصیت و کار یک معلم را بازی کرده و بسازد. در این روش از توانایی ­های کلامی کودک نیز بهره گرفته می­ شود و همین امر به رشد مهارت­ های کلامی کودک نیز کمک می ­کند.

نمایش خلاق به صورت گروهی نیز قابل اجراست. می­ توان کودکان را به گروه های مختلف تقسیم نمود و از هر گروه خواست تا یکی از روش­ های نمایش خلاق را انجام دهند یا مثلا هر گروه یک شخصیت را بازی و وانمود می ­کنند.

مثلا گروهی شخصیت پزشک، گروهی شخصیت نانوا در حال پختن و نان و … را بر عهده می­ گیرند.شرکت در فعالیت­ های نمایش خلاق، به تحول خلاقیت، ابتکار و کنجکاوی کودکان کمک کرده و توانایی کنجکاوی و پرسشگری را به کودکان می­ آموزد و سبب رشد قدرت تخیل در آنان می­ شود.

نمایش خلاق همچنین موجب گسترش بینش کودک شده و او را قادر می­ سازد تا خود را شناخته و به نقاط قوت و ضعف خود پی ببرد و بتواند ظرفیت­ ها و قابلیت ­های حرکتی و بیانی خود را بشناسد.

در نمایش خلاق از محرک ­های مختلفی همچون اشیاء، رویدادها، موسیقی، اشعار مختلف، ریتم، حرکات مختلف دست و پا و … استفاده می­ گردد و به همین دلیل به رشد انواع توانایی­ های کودک مانند توانایی ­های ذهنی، کلامی و حرکتی مانند رشد ماهیچه­ ها و عضلات کمک می­ کند.

در نمایش خلاق که در حقیقت نوعی بازی است، باید آزادی عمل به کودکان داده شود تا آنها به شیوه خود و با تجربیات پیشین خود نمایش را به اجرا درآورند. همچنین شادی و نشاط نیز از ویژگی­ های نمایش خلاق است.

0 پسندیده شده
معصومه حیدری
از این نویسنده

بدون دیدگاه

جهت ارسال پیام و دیدگاه خود از طریق فرم زیر اقدام و موارد زیر را رعایت نمایید:
  • پر کردن موارد الزامی که با ستاره آبی مشخص شده است اجباری است.
  • در صورتی که سوالی را در بخش دیدگاه مطرح کرده باشید در اولین فرصت به آن پاسخ داده خواهد شد.