14

توانایی درک دیگران در کودکان چگونه است؟

|
0 دیدگاه
18-255

آگاهی والدین از ویژگی‌های فکری و ذهنی کودکان در مراحل سنی مختلف اهمیت زیادی دارد.

توانایی درک دیگران در کودکان

یکی از مهارت‌های فکری کودکان که در ارتباط آنها با دیگران و نحوه پاسخ به موقعیت‌های مختلف زندگی اثرگذار است، توانایی درک دیگران است. بدین معنا که کودکان بر اساس معیارها و توانایی‌های فکری خود در سنین مختلف می‌توانند رفتارها و اعمال دیگران را درک کنند.

قطعاً بین توانایی‌های ادراکی کودکان و بزرگسالان تفاوت‌هایی وجود دارد. این تفاوت کاملاً طبیعی است. والدین بایستی با شناخت خصوصیات ادراکی کودکشان و با راهنمایی‌های متناسب با مهارت‌های ذهنی آنان، به رشد ذهنی و ادراکی کودکشان کمک کنند.

رشد توانایی درک دیگران در کودکان

کودکان در سنین اولیه ـ تا ۴ ـ ۳ سال ـ تفکرات خودمحور دارند. آنها شیوه ادراکی و فکری مخصوص به خود را دارند و خیلی کمتر دیدگاه‌ها و تصورات دیگران را در نظر می‌گیرند. کودکان در این سنین تصور می‌کنند که دیگران نیز مانند آنها می‌اندیشند و فکر می‌کنند. آنها انتظار دارند که بزرگسالان نیز دیدگاه‌های مشترکی با آنها داشته باشند ـ مانند اینکه من می‌خواهم در مهمانی بمانم پس شما هم بایستی همین خواسته را داشته باشید.

کودکان در آغاز درباره اینکه دیگران ممکن است به چه چیزی فکر کنند یا چه احساسی داشته باشند، نظر محدودی دارند. به مرور زمان، آنها آگاه می­‌شوند که افراد می­رتوانند رویداد واحدی را به صورت کاملاً متفاوت تعبیر کنند (۴ ـ ۳ سالگی به بعد). طولی نمی­‌کشد که آنها می­‌توانند

تصورات و عقاید دیگران را نیز درک کنند. در این مرحله کودکان ‌می‌توانند به این موضوع فکر کنند که وقتی چیزی شبیه این را می­‌گویند «وقتی این حرف را زدم، فکر کردم ممکن است شما تصور کنید که شوخی می­‌کنم» آن فرد ممکن است چگونه افکار، احساسات و رفتار آنها را در نظر بگیرد.

در این حالت کودک به اینکه دیگران درباره اعمال و رفتارش چگونه فکر می‌کنند و چه دیدگاهی دارند نیز توجه می‌کند. سرانجام، کودکان بزرگ‌تر و نوجوانان می‌­توانند دیدگاه‌­های دو نفر را به ­طور همزمان ارزیابی کنند. ابتدا از نقطه ­نظر نظاره­‌گری بی­‌طرف و بعداً با در نظر گرفتن ارزش‌های اجتماعی. توجیه زیر، این توانایی را نشان می­‌دهد:

«من نمی‌دانم چرا جو به رغم مخالفت مادرش بچه گربه ولگرد را در زیرزمین خانه مخفی کرده است. او معتقد است که نباید به حیوانات آزار رساند. اگر این بچه گربه را در بیرون رها کند یا آن را به محل حیوانات گمشده تحویل دهد، ممکن است بمیرد.» بدین صورت کودکان علاوه بر اینکه عقاید دیگران را نیز درک می‌کنند، می‌توانند ارزش‌ها و انتظارات اجتماعی را نیز در دیدگاه‌های خود بگنجانند.

اهمیت رشد توانایی درک دیگران در کودکان

دیدیم که اواسط کودکی (حدودا ۴ تا ۹ سال) پیشرفت­‌های عمده ­ای را در درک کردن دیدگاه دیگران به همراه دارد؛ توانایی تجسم کردن آنچه دیگران ممکن است به آن فکر و درباره آن احساس کنند. این تغییرات به خودپنداره و عزت نفس، درک کردن دیگران و انواع مهارت­‌های اجتماعی کمک می‌­کنند.

تجربیاتی که در آنها بزرگسالان و همسالان دیدگاه­‌های خود را توضیح می‌­دهند، به کودکان در درک دیدگاه دیگران کمک شایانی می‌­کنند. کسانی که دیدگاه دیگران را خوب درک می­‌کنند، به احتمال زیاد همدلی و همدردی نشان می‌­دهند و با موقعیت­‌های اجتماعی دشوار به نحو مؤثری برخورد می­‌کنند و این یکی از دلایلی است که همسالان آنها را بیشتر دوست دارند

کودکانی که مهارت­‌های اجتماعی ضعیفی دارند، مخصوصاً آنهایی که عصبانی و پرخاشگر هستند، در تجسم کردن افکار و احساسات دیگران مشکل زیادی دارند. آنها اغلب بدون احساس گناه و ندامت که توسط آگاهی از دیدگاه دیگران ایجاد می‌­شود، با بزرگسالان و همسالان بدرفتاری می­‌کنند.

اگر به این کودکان آموخته شود که به نظر دیگران احترام بگذارند و آنها را درک کنند، رفتار ضداجتماعی کاهش یافته و پاسخ‌دهی همدل و نوع‌دوستانه افزایش می­‌یابد. در صورتی که توانایی ادراکی کودکان به صورت طبیعی رشد کند و در ارتباط با همسالان، والدین و سایرین موفق باشند،

قطعاً در آینده و در ارتباط‌های دوستی، زناشویی، شغلی و اجتماعی خود شرایط بهتری را داشته و تجربیات خشنودکننده و رضایت‌بخش‌تری را سپری خواهند کرد.

0 پسندیده شده
معصومه حیدری
از این نویسنده

بدون دیدگاه

جهت ارسال پیام و دیدگاه خود از طریق فرم زیر اقدام و موارد زیر را رعایت نمایید:
  • پر کردن موارد الزامی که با ستاره آبی مشخص شده است اجباری است.
  • در صورتی که سوالی را در بخش دیدگاه مطرح کرده باشید در اولین فرصت به آن پاسخ داده خواهد شد.