44

خودآگاهی و شناخت احساسات در کودکان

|
0 دیدگاه
020611

خودآگاهی نوعی توانایی است که آگاه باشیم در درون و بیرون ما چه اتفاقی می‌افتد. یکی از مهم‌ترین مهارت‌های هوش هیجانی، توانایی آگاهی نسبت به هیجانات است.

خودآگاهی و شناخت احساسات در کودکان

خودآگاهی بدان معنا است که انسان قادر است احساساتش را هم در خود و هم در دیگران به درستی درک کند. اگر کودکان و حتی بزرگسالان احساسات خود را به غلط درک کنند، به بروز واکنش‌هایی می‌انجامد که بسیار ناخوشایند است. به عنوان مثال بسیاری از افراد هنوز تفاوت میان احساس ناکامی و خشم را تشخیص نمی‌دهند.

ناکامی بدین معنا است که کاری به سختی انجام شود (فرد به خواسته‌اش نرسد) اما خشم بدین معنا است که فرد احساس کند کسی در تلاش است که به او آسیب وارد کند.

خودآگاهی در کودکان

اگر کودکان و افراد احساسات را به درستی درک نکنند، مشکلات دیگری به وجود خواهد آمد. برای آنکه افراد قادر باشند احساسات را در خود مشخص نمایند بایستی در ابتدا علائم جسمانی را در خود شناسایی کنند و سپس واژگانی را برای بیان آن احساسات در نظر گیرند.

بسیاری از کودکان نمی‌توانند احساسات خود را از یکدیگر تشخیص دهند و نام آنها را بر زبان بیاورند. بنابراین والدین و مربیان باید آگاه باشند و تلاش کنند تا واژه‌ها و معنای هیجانی را به کودکان خود بیاموزند. اگر چه احساسات محور هوش هیجانی است، با این وجود بایست الگوی مربوط به تفکر و شناخت (از جمله شناخت احساسات) را نیز در نظر گرفت.

احساسات از طریق اطلاعاتی که از حواس پنج‌گانه کسب شده است، گرفته می‌شود. تفسیر این اطلاعات بسیار سریع و در یک چشم بر هم زدن رخ می‌دهد.

والدین باید نسبت به این جریان آگاه باشند و این امر را به کودکان خود نیز گوشزد کنندکه به علائم جسمانی نشأت گرفته از احساسات حساس باشند و از این امر آگاه باشند که بدن انسان می‌تواند به صورت یک پیام‌رسان عمل کند و ما را از بسیاری از احساسات آگاه سازد.

والدین باید از این امر آگاهی داشته باشند که اکثر نیازهای ارضا نشده مسؤول احساسات منفی و ناخوشایند هستند در حالی که نیازهای ارضا شده احساسات خوب و مثبتی را به دنبال خواهد داشت.

بایستی از برچسب منفی بر احساسات اجتناب کرد چراکه همین احساسات ما را یاری می‌کنند تا تلاش بیشتری در جهت رسیدن به خواسته‌ها و نیازها انجام دهیم و کودکان نیز باید از این امر آگاه شوند که بسیاری از احساسات ناخوشایند زمینه‌ای برای کسب موفقیت یا رفع خطر است.

هیجانات و رفتارها معادل یکدیگر نیستند. والدین باید از این امر مطلع باشند که تمامی احساسات قابل پذیرش هستند اما همه رفتارها خیر. والدین و مربیان باید این نکته را در نظر داشته باشند که افراد و کودکان ممکن است در یک زمان یا یک فعالیت همزمان چند هیجان را تجربه کنند،

به عنوان مثال در یک مسابقه ورزشی کودکان ممکن است در یک زمان هم احساس شادی کنند و هم احساس اضطراب داشته باشند.

والدین و مربیان باید این نکته را در نظر بگیرند که راه‌های گوناگونی برای برخورد با حالت‌های هیجانی وجود دارد که والدین موظف هستند این راه حل‌ها را به کودک بیاموزند. به عنوان مثال باید به کودک گفته شود در صورت خراب شدن یک وسیله که دوستش داری گریه کردن کار درستی نیست بلکه باید تلاش کنی و از بزرگ‌ترها کمک بگیری تا آن را درست کنی.

والدین باید به این امر آگاه باشند که آگاهی از هیجانات نقش بسیار مهمی در زندگی و آینده کودک ایفا می‌کند. از این رو والدین علاوه بر آگاهی و رعایت موارد بالا باید به فعالیت‌هایی با کودک بپردازند تا به صورت مستقیم اطلاعات کودکان را در زمینه خودآگاهی هیجانی افزایش دهند.

این فعالیت‌ها عبارت است از:

ـ والدین باید کودکان خود را ترغیب کنند که چهره‌هایی با احساسات متفاوت بکشند و در مورد آنها توضیح دهند. این امر دانش هیجانی کودکان را افزایش می‌دهد.

ـ والدین بایستی به کودکان خود اجازه دهند با گل یا خمیر چهره‌هایی بسازند و هیجانات مختلف همچون ترس و نگرانی را در آنها به والدین نشان دهند.

ـ والدین یا مربیان باید نام احساس‌های مختلف را روی تکه‌های کوچک کاغذ نوشته و آنها را یکی یکی از جعبه بیرون بکشند و هر کودک یکی از کاغذها را برداشته و به سؤالات زیر پاسخ دهد: چه زمانی آن احساس را تجربه کردم؟ درون بدنم چه اتفاقی افتاد؟ چه کاری انجام دادم؟

ـ والدین و مربیان باید از کودکان در خواست کنند زمانی را که هیجان‌زده، عصبی یا شرمنده می‌شوند، توصیف کنند.

ـ والدین و مربیان می‌توانند یک قطره رنگ را در لیوان بریزند و به کودکان نشان دهند که یک هیجان می‌تواند تمامی بدن را تحت تأثیر قرار دهد.

ـ والدین باید از کودکان خود بخواهند بسیاری از واژه‌هایی را که برای بیان احساسات خود استفاده می‌کنند، مطرح نمایند و در مورد آنها توضیح دهند.

0 پسندیده شده
معصومه حیدری
از این نویسنده

بدون دیدگاه

جهت ارسال پیام و دیدگاه خود از طریق فرم زیر اقدام و موارد زیر را رعایت نمایید:
  • پر کردن موارد الزامی که با ستاره آبی مشخص شده است اجباری است.
  • در صورتی که سوالی را در بخش دیدگاه مطرح کرده باشید در اولین فرصت به آن پاسخ داده خواهد شد.