14

شناخت همدلی و نکات ضروری برای رشد آن در کودکان

|
0 دیدگاه
0600723

همدلی یکی از عوامل اصلی شکل‌گیری و رشد رفتارهای اخلاقی در کودکان است.

شناخت همدلی

افراد همدل، سه خصیصه مهم دارند: اول، اینکه درباره نیازهای دیگران نوعی احساس نگرانی دارند. دوم، اینکه با دیگران اشتراک نظر دارند؛ یعنی قادرند خود را به جای دیگران بگذارند و به مسائل از نگاه آنان بنگرند. سوم، اینکه احساسات همدلانه دارند و آن را از طریق رفتارهای متناسب، نشان می‌دهند.

افرادی که همدلی بیشتر و قوی‌تری دارند، به امور دیگران، حساس‌تر بوده و به صورت عاطفی به آنها پاسخ داده و به طور کلی، بهترین و بیشترین کمک را فراهم می‌آورند (گلپرور و همکاران، ۱۳۸۸). مشخصه عاطفی و روانی همدلی، آگاهی از افکار، احساسات و حالات ذهنی دیگران است که زمینه‌ساز همانندسازی افراد با یکدیگر در عرصه‌های مختلف اجتماعی است.

این توانایی نقش اساسی در زندگی اجتماعی دارد و نیروی برانگیزنده رفتارهای اجتماعی و رفتارهایی است که انسجام گروهی را در پی دارد (جالیف و فارینگتون، ۲۰۰۴. سوسا و همکاران، ۲۰۱۰). همدلی عنصری ضروری برای عملکردهای موفقیت‌آمیز بین‌شخصی محسوب می‌شود و پاسخ عاطفی فرد به واکنش‌های عاطفی دیگران است

 کودکانی که همدلی بیشتری دارند، نسبت به دیگران مهربانی و رفتارهای مراقبتی بیشتری انجام می‌دهند، حساس و نگران آسیب دیدن دیگرانند، هیجان مثبتی نسبت به دیگران نشان می‌دهند، با دیگران تعامل بدنی و کلامی مثبت دارند و نسبت به تعامل‌های غیرکلامی نیز حساس هستند. آ

موزش همدلی باعث بهبود احساس‌های همدلانه و درک رفتار اجتماعی می‌شود. برنامه‌های آموزش همدلی در مراحل مختلف دوران کودکی کابرد دارد و مفید است.

ویژگی‌های مراحل رشد همدلی در کودکان ۲ تا ۶ سال

۳ – ۲ سالگی

ـ کودک شروع به نشان دادن رفتار همدلانه می‌کند. به طور مثال: آموزش والدین به کودک از طریق رفتارهای محبت‌آمیز مانند لمس کردن ملایم کودکان، با انگشت به طور ملایم به گونه و گردن کودک ضربه زدن و سایر رفتارهای این چنینی که در این حالت کودک رفتار صمیمانه والدین یا سایر بزرگسالان را می‌فهمد.

ـ کودک غالباً درخواست‌های بزرگسالان را اجابت می‌کند، به‌خصوص درخواست بزرگسال در مورد رفتار مسؤولانه اجتماعی را قبول می‌کند. کودک مایل است که بگوید «خواهش می‌کنم» و «متشکرم» و در تمیز کردن اتاق و اسباب بازی‌ها کمک کند.

۶ – ۴ سالگی

ـ کودک متوجه می‌شود که ممکن است رفتار خودخواهانه غلط باشد. به طور مثال: اگر من تمام اسباب بازی‌ها را بردارم، هیچ کس قادر به بازی با آنها نخواهد بود.

ـ کودک در خیلی از انواع رفتارهای همدلانه پیشرفت می‌کند. او می‌تواند مشارکت کند، راحت باشد، حمایت کند و تقویت شود.

ـ کودک می‌تواند طرح پیشرفته‌ای برای انجام برخی چیزهایی که برای دیگران خوب است، داشته باشد. به طور مثال: من می‌توانم لباس‌های زمستانی‌ام که برایم کوچک شده را به کسانی بدهم که به قدر کافی لباس زمستانی ندارند.

نکاتی که منجر به رشد همدلی در کودک می‌شود:

ـ هر چه کودکان دلیل رفتارهایشان را بیشتر بدانند و اطلاعات بیشتری درباره تأثیر رفتارشان بر دیگران و ا همیت مشارکت داشتن دریافت کنند، همدلی و رفتار اجتماعی در آنها تقویت می‌شود.

ـ وقتی کودکی به دیگران صدمه می‌زند و درباره پیامدهای منفی رفتارش توضیح دریافت می‌کند، نسبت به عواقب رفتارهای منفی آگاه شده و فضای همدلانه گسترش می‌یابد.

ـ اگر والدین رفتارهای همدلانه را برای کودکان الگوسازی کنند و نسبت به آنها همدلی کنند، نگرش‌های جامعه‌پسندانه در کودکان افزایش می‌یابد.

ـ الگوسازی رفتارهای همدلانه از طریق خواندن داستان‌هایی که رفتارهای نوع‌دوستانه و مشارکت در رفع مشکلات دیگران محور داستان است.

ـ ترغیب کودکان به بحث درباره احساساتشان که ناشی از مسائل مختلف است، رفتار همدلانه را در آنها گسترش می‌دهد.

عواملی که همدلی در کودک را تضعیف می‌کند:

ـ تهدید یا تنبیه بدنی.

ـ آزار و سوءاستفاده از کودک.

ـ مراقبت غیرمنسجم و ناپایدار از کودک (جدایی، طرد و نادیده گرفتن کودک).

ـ تشویق‌های بیرونی و رشوه دادن به کودک (تشویق بیرونی شامل پاداش‌های مادی مانند خوردنی‌ها، اسباب بازی و… است که به کودک بعد از رفتارهای مناسب داده می‌شود و هدف کودک را از انجام رفتار مناسب معطوف به گرفتن پاداش می‌کند و باور درونی بر انجام یک کار خوب به دلیل خوب بودن و ارزش خود آن کار را تضعیف می‌کند).

0 پسندیده شده
معصومه حیدری
از این نویسنده

بدون دیدگاه

جهت ارسال پیام و دیدگاه خود از طریق فرم زیر اقدام و موارد زیر را رعایت نمایید:
  • پر کردن موارد الزامی که با ستاره آبی مشخص شده است اجباری است.
  • در صورتی که سوالی را در بخش دیدگاه مطرح کرده باشید در اولین فرصت به آن پاسخ داده خواهد شد.