24

اهمیت بهداشت روانی برای والدین(۲)

|
0 دیدگاه
040014

 همان طور که ما نیاز داریم بهداشت جسمی خود را رعایت کنیم تا دچار انواع بیماری‌ها نشویم، لازم است بهداشت روانی خود را نیز رعایت کنیم چراکه سلامت جسمانی ما نتیجه سلامت ذهن و روانمان است.

بهداشت روانی و شناخت خود

چقدر خودتان را می‌شناسید؟ واقعاً آیا تا به حال به این سؤال اندیشیده­‌اید؟ آیا واقعاً خود را می‌­شناسید؟ آیا با نقاط قوت و ضعف خود آشنایی دارید؟ آیا از احساسات مثبت و منفی خود باخبرید؟ آیا خودتان را دوست دارید؟ و بسیاری دیگر از این گونه سؤالات که پاسخ دادن صحیح به آنها در نتیجه شناخت کامل خود است.

در واقع آگاهی و شناخت ما از خودمان، نوع احساسات و به دنبال آن رفتارهای ما را شکل می‌­دهد. بنابراین خودشناسی، به معنی توانایی شناخت خود و آگاهی از خصوصیات و ویژگی­‌های مثبت و منفی و آشنایی با توانایی­‌ها و ناتوانایی­‌های خویش است.

برای اینکه خودمان را خوب بشناسیم، لازم است خود را از نظر جسمی و روحی و از نظر دیگران مورد بررسی قرار دهیم.

ویژگی‌­های جسمی خود را چقدر می‌شناسید؟

خودشناسی یا خودآگاهی جسمانی به معنی شناخت کامل ویژگی‌­های جسمانی است. ساده‌ترین کار، قرار گرفتن در مقابل یک آینه بزرگ است. در این آینه می­‌توانید همه ابعاد جسمی خود را با دقت مشاهده کنید؛ اینکه موها و پوست شما چه رنگی است؟ قد شما چقدر است؟ چاقید یا لاغر؟ چگونه لباس می‌پوشید؟

وضعیت دندانتان چگونه است و… پاسخ دقیق به همه این سؤالات می‌­تواند شما را با ویژگی­‌های جسمانی­‌تان آشنا کند. بعد از آشنایی با ویژگی­‌های جسمی ممکن است شما برخی از ویژگی­‌های جسمی خود را دوست نداشته باشید، مثلاً رنگ موهای خود را نپسندید یا از قد خود راضی نباشید. حال باید به این نکته توجه کنید که آیا ویژگی­‌های ناخوشایند جسمانی­‌تان قابل تغییرند یا غیرقابل تغییر؟

مثلاً رنگ موها یک مشکل قابل تغییر است و شما می­‌توانید رنگ موها را تغییر داده تا به رنگ دلخواه برسید ولی نارضایتی از قد یک ویژگی غیرقابل تغییر است. شما می­‌توانید فهرستی از ویژگی­‌های جسمانی خوشایند و ناخوشایند خود تهیه کنید و سپس قابل تغییر بودن یا غیرقابل تغییر بودن آنها را مشخص کنید.

مرحله بعدی، تغییر ویژگی‌های قابل تغییر و پذیرفتن ویژگی­‌های غیرقابل تغییر است. به یاد داشته باشید که داشتن افکار منفی در مورد ویژگی­‌های جسمی منجر به احساسات منفی و رفتارهای نادرست می­‌شود. مثلاً ممکن است شما قد کوتاهی داشته باشید و بخواهید ورزش والیبال انتخاب کنید.

در این صورت کوتاهی قد برای شما نوعی فکر منفی ایجاد می‌کند و در شما احساس غم و اندوه و گاه حسرت ایجاد کرده و سبب می‌شود در بسیاری از جمع ها حضور نیابید ولی اگر به جای این فکر منفی، کوتاهی قد خود را بپذیرید و به ویژگی­‌های مثبت جسمی خود فکر کنید،

احساسی مثبت خواهید داشت. مثلاً ممکن است قد کوتاهی داشته باشید ولی چهره خوبی دارید یا از قوای بدنی خوبی برخوردارید.

خودتان را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

شما تا چه اندازه با توانایی­‌ها، ناتوانایی­‌ها، ویژگی­‌های مثبت و منفی، ارزش‌ها و باورهای خود آشنا هستید؟ برای پاسخ به این سؤال لازم است خودتان را به طور صحیح ارزیابی کنید و همه ویژگی‌های مثبت و منفی و تمام توانایی‌­ها و ناتوانایی­‌های خود را بشناسید اما از کجا بدانیم که ویژگی‌های ما مثبت، منفی و یا خنثی هستند؟

معیار تعیین نوع ویژگی‌ها، سود و ضرر فردی و جمعی است. بنابراین ویژگی‌های مثبت به ویژگی‌هایی گفته می‌شود که هم خود ما و هم دیگران از آن احساس رضایت می‌کنیم، مانند مهربانی. ویژگی‌های منفی ویژگی‌هایی هستند که یا خود فرد یا اطرافیان یا هر دو از آن رضایت نداشته باشند،

مانند عصبی بودن یا زود از کوره دررفتن. ویژگی­‌های خنثی ویژگی­‌هایی هستند که خود فرد از داشتن آن احساس رضایت دارد و در دیگران هم احساس نارضایتی ایجاد نمی‌­کند، مثل بستن ساعت روی دست راست یا مطالعه در نیمه شب. پس ابتدا لازم است فهرستی از این سه نوع ویژگی تهیه کنید.

در مراحل بعدی شما باید با توانمندی‌­ها، استعدادها و ناتوانایی‌­های خود آشنا شوید و باورها و ارزش‌­های خود را کاملاً بشناسید و فهرست کنید. توصیه می­‌شود که برای تهیه این فهرست، حیطه­‌هایی چون حیطه جسمانی، روانشناختی، عملکرد ذهنی، ارزیابی دیگران از شما، عملکرد روزمره، عملکرد تحصیلی، شغلی، معنوی و دینی را در نظر بگیرید و در این بخش­‌ها نقاط قوت و ضعف خود را بشناسید

و در نهایت بتوانید با کوشش و تمرین، نقاط ضعف خود را برطرف کرده و نقاط مثبت خود را بهبود بخشید.

چگونه اطرافیان نزدیک می­‌توانند در شناخت خود به ما کمک کنند؟

ما تا حدود زیادی می­‌توانیم خود را بشناسیم اما آیا قادریم تمام ویژگی­‌های خود را به خوبی درک کرده و بشناسیم؟ مثلاً ممکن است دیگران ما را فردی حساس و استرسی بدانند در حالی که ما از این ویژگی خود بی‌خبر باشیم. لذا لازم است تا از اطرافیان نزدیک خود مثل خانواده و دوستان صمیمی بخواهیم که ما را در جهت خودشناسی بهتر یاری کنند.

با قاطعیت از آنها بخواهید تا صادقانه نظرشان را در مورد شما به صورت شفاهی یا کتبی بیان کنند. البته شما هم باید به همه نظرات احترام گذاشته و از شنیدن برخی از آنها ناراحت نشوید. مثلاً اگر در میان نظراتی که می­‌شنوید، اغلب آنها اعتقاد دارند که شما زود از کوره درمی­‌روید،

بنابراین باید برای این ویژگی منفی خود فکری بکنید و بتوانید آن را به مرور زمان برطرف کنید.آنچه گفتیم بخش‌های مهمی از خودآگاهی است. می­‌توان گفت که رشد ما در مراحل مختلف زندگی در نتیجه شناخت صحیح از خود ایجاد می­‌شود.

شناخت خود آن قدر اهمیت دارد که حدیث معروف «من عرف نفسه فقد عرف ربه» نیز در همین مورد است. بنابراین می‌توان با شناخت عمیق خود و آشنایی با تمام ابعاد وجودی‌مان به رشد و کمالی بالنده دست یافت.

اغلب انسان‌های موفق در سراسر دنیا، افرادی بوده‌اند که شناختی دقیق از خود، علایق، استعدادها و توانمندی‌­های خود داشته­‌اند و توانسته­‌اند تا با تمرکز بر توانایی­‌ها و استعدادهای خود و تبدیل نقاط ضعف به نقاط قوت، به موفقیت دست یابند.

0 پسندیده شده
معصومه حیدری
از این نویسنده

بدون دیدگاه

جهت ارسال پیام و دیدگاه خود از طریق فرم زیر اقدام و موارد زیر را رعایت نمایید:
  • پر کردن موارد الزامی که با ستاره آبی مشخص شده است اجباری است.
  • در صورتی که سوالی را در بخش دیدگاه مطرح کرده باشید در اولین فرصت به آن پاسخ داده خواهد شد.