20

موسیقی و هوش

|
0 دیدگاه
16

امروزه موسیقی به عنوان یکی از ابزارهای پرورش و تقویت هوش کودک شناخته شده است. موسیقی رابطه مستقیمی با هوش دارد و به رشد عملکردهای ذهنی کمک شایانی می‌کند.

هوش و موسیقی

به طور کلی روانشناسان می‌گویند گوش دادن به موسیقی موتسارت، هوش کودک و حتی خودتان را بالا می‌برد. آزمایش‌ها نشان داده افراد بلافاصله پس از آهنگ «سوناتا»ی موتسارت مهارت‌های دیداری فضایی‌شان افزایش می‌یابد. آنها معتقد هستند افراد با گوش دادن به این نوع موسیقی، خلقشان بالا رفته و احساسات منفی آنها کاهش می‌یابد و در نتیجه عملکرد ذهنی‌شان افزایش می‌یابد.

البته هیچ شواهدی علمی و تحقیقاتی تا کنون به دست نیامده که گوش دادن صرف به موسیقی به طور مستقیم،  آن هم برای مدت زمان طولانی شما را زیرک‌تر و باهوش‌تر بسازد اما در عوض، وقتی کودکتان در جلسات موسیقی شرکت می‌کند و با آلات موسیقیایی بازی می‌کند، هم رشد فیزیکی مغزش تغییر کرده و هم در تکالیف غیرموسیقیایی موفق‌تر عمل می‌کند.

چگونه آموزش موسیقی مغز را تغییر می‌دهد؟ 

تکنولوژی اسکن مغزی به متخصصان این امکان را می‌دهد که فعالیت مغز را مشاهده کنند. نتایج تحقیقات نشان می‌دهد که موسیقیدان‌ها شکل مغزشان متفاوت است. به علاوه، افرادی که از کودکی با آلات موسیقیایی سر و کار دارند، در پاسخگویی به صداها واکنش‌های بهنجار و سریع‌تری دارند. به عبارت دقیق‌تر، ساقه مغز این افراد قوی‌تر یا ضخیم‌تر است.

از طرف دیگر افرادی که با آلات موسیقی کیبورددار می‌نوازند، ناحیه‌ای از مغزشان که حرکات انگشتان را کنترل می‌کند، بسیار عریض و بزرگ‌تر است.

همچنین اسکن‌های مغزی کودکان ١٠ تا ١٢ ساله‌ای که موسیقی می‌نوازند، نشان داده است که کودکانی که با آلات موسیقیایی بازی می‌کنند، به طور بارز حجم ماده خاکستری مغزشان در نواحی کرتکس حرکتی و لوب‌های پس‌سری بزرگ‌تر و بیشتر است.

در نتیجه، موسیقیدان‌ها به طور مشخص ماده خاکستری مغزشان، در چند ناحیه بزرگ‌تر است. از این رو به نظر می‌رسد جلسات موسیقی سرعت و کیفیت آموزش را بالا می‌برد. بنابراین می‌بایست ببینیم که آیا این تفاوت‌ها با هوش ارتباط دارد و آیا آموزش موسیقی توانایی هوش غیرموسیقیایی را بالا می‌برد یا خیر؟!

چند مطالعه درباره مزایای موسیقی به کودکان نشان داده است که کودکانی که تحت تعلیمات موسیقی هستند، از مهارت‌های کلامی، نمرات آزمون‌های ریاضی، کارکردهای حافظه و انعطاف‌پذیری شناختی و آی‌کیوی بالایی برخوردار هستند.

یک مطالعه هم نشان داده کودکان چهار ساله‌ای که هفته‌ای یک بار به مدت شش ماه در جلسات موسیقی شرکت می‌کردند، عملکرد بهتری در آزمون مهارت‌های فضایی داشتند.

بررسی دیگری نیز نشان داد که آی‌کیوی کودکان شش ساله‌ای که یکی از ۳ نوع فعالیت زیر را در مدرسه گذراندند؛ جلسات موسیقی، جلسات کُر و جلسات نمایش در پایان سال تحصیلی، به میزان اندکی افزایش یافته بود. علاوه بر این، کودکانی که در جلسات موسیقی شرکت کرده بودند، به طور بارزتر، پیشرفت بیشتری نسبت به سایرین داشتند.

از طرفی نوجوانانی که موسیقی کار می‌کنند، قدرت سخنوری‌شان در درازمدت افزایش می‌یابد. با این همه، آنچه از بررسی مقالات ۲۰ سال اخیر، پیرامون بازتاب موسیقی بر روی مغز به دست می‌آید، این است که در کل یادگیری موسیقی به موارد زیر نیاز دارد:

ـ تمرکز و توجه برای مدت طولانی

ـ رمزگشایی از سیستم سمبولیک پیچیده

ـ برگردان کدها و نت‌ها به الگوهای حرکتی دقیق

ـ شناخت الگوی صداها در طول زمان

ـ تعیین تفاوت‌های زیر و بمی

ـ یادگیری قوانین و شکل نت‌ها

ـ به حافظه سپردن طولانی‌مدت یک قطعه موسیقی

ـ ردیابی کردن و بازآفرینی ریتم‌ها

ـ بداهه‌نوازی با رعایت اصول موسیقیایی

اگر کودکتان در هر یک از مهارت‌های بالا رشد کند، او بهبودهایی در رشد زبان و ریاضیات نیز نشان خواهد داد. شواهدی وجود نداد که نشان دهد به طور ژنتیک افرادی که IQ بالایی دارند، در موسیقی تبحر بیشتری داشته باشند اما شواهد نشان می‌دهد که بازی موسیقی می‌تواند خودتنظیمی حافظه فعال را بالا ببرد و حتی می‌تواند به کودکان نارساخوان برای خواندن کمک کند.

به طور کلی موسیقی از دوران کودکی اثرات قابل توجهی بر روی ساختار فیزیکی مغز می‌گذارد. البته این تغییرات در درازمدت به روی لوب‌های پیشانی، پس‌سری و نواحی حرکتی مغز و نیز ساقه مغز اثر می‌گذارد. حجم بخش خاکستری مغز در میان موسیقیدان‌ها بسیار بیشتر از سایر افرادی است که با موسیقی سر و کار ندارند.

به همین دلیل، با پیچیده‌تر شدن ساختارهای مغزی نواحی بیشتری از مغز درگیر فعالیت شده و در نتیجه، عملکرد مغز بالا می‌رود. بدین لحاظ چندی از تحقیقات نشان می‌دهند که IQ در کودکانی که با موسیقی سر و کار دارند، افزایش قابل توجهی دارد اما شواهدی وجود ندارد که افراد باهوش الزاماً بتوانند در موسیقی پیشرفت خارق‌العاده‌ای داشته باشند.

0 پسندیده شده
معصومه حیدری
از این نویسنده

بدون دیدگاه

جهت ارسال پیام و دیدگاه خود از طریق فرم زیر اقدام و موارد زیر را رعایت نمایید:
  • پر کردن موارد الزامی که با ستاره آبی مشخص شده است اجباری است.
  • در صورتی که سوالی را در بخش دیدگاه مطرح کرده باشید در اولین فرصت به آن پاسخ داده خواهد شد.