28

چگونه با قلدری کودکان برخورد کنیم؟

|
0 دیدگاه
040089

قلدری کودکان نسبتاً شایع است. قلدری موجب اختلاف و درگیری بین کودکان می‌شود.

 قلدری کودکان 

قلدری سه ویژگی مشخص دارد: عمدی است، بیشتر از یک بار روی می‌دهد و یک ناهماهنگی قدرت بین فـرد قلدر و قربانی وجود دارد. به طور خلاصـه، قلـدری یـک‌طرفه است. قلدری همان رویداد ساده شوخی کردن نیست، بلکـه سوءاستفاده از قدرت توسط یک شخص علیه دیگری است.

همچنـین در حالی کــه همــه اعمــال قلــدری پرخاشگری است، تمام اعمال پرخاشگری قلدری نیست .

در خانواده‌هایی که فرزندان سنین پایین‌تر (پیش‌دبستانی) دارند، یکی از موضوعاتی که معمولاً مطرح است، قلدری و رفتارهای پرخاشگرانه بر مبنای زور در کودکان است. کودکان در محیط‌های مختلف مانند مهد کودک و خانه ممکن است در موقعیت‌های مختلفی با همسالان و خواهران و برادرانشان قرار گیرند که اعمال زور و قلدری بکنند یا تحت قلدری قرار گیرند.

این قلدری می‌تواند منجر به دعوا و کشمکش بین کودکان شود. از همین رو برخورد صحیح والدین با این موضوع می‌تواند از شدت یافتن و تکرار قلدری و زورگویی در بین کودکان جلوگیری کند و حداقل احتمال وقوع آن را کاهش دهد.

برخورد با کودکی که در معرض قلدری قرار گرفته است

هنگامی که کودکی به والدین رجوع می‌کند و ابراز ناراحتی می‌کند که همبازی او در مهد کودک وی را زده است، چه باید بکنیم؟

برخوردهایی که مناسب نیست:

تو هم او را بزن و زیر بار حرفش نرو. به معلمت بگو چون اگر نگی، باز هم تو را می‌زند.

نقد این روش‌ها:

این دو نوع برخورد با اینکه متفاوت به نظر می‌رسند ولی در حقیقت هر دو از روش‌های یکسانی استفاده کرده‌اند. این روش‌ها تنها طرز تفکر والدین را به کودک القا می‌کند و به کودک به صورت یک‌طرفه امر می‌شود که چه کار کند و چگونه عکس‌العمل نشان دهد.

راه حل‌های مناسب بر مبنای ارتقای مهارت حل مسأله کودک:

از کودک در مورد علت رفتار قلدری بپرسید. « قبل از اینکه او تو را بزند، چه اتفاقی افتاد؟»

سپس در مورد شرایطی که بستر به وجود آمدن علت قلدری بوده است، بپرسید. «تو به او گفته بودی احمق! آیا از چیزی ناراحت شده بودی؟»

سپس در مورد احساسی که در هنگام بستر ایجاد قلدری داشته است، بپرسید. «او کتابتو پاره کرد، چه احساسی داشتی؟»

سپس از کودک بخواهید به شیوه‌ای متفاوت در هنگام ایجاد احساس ناراحتی خود فکر کند و پیشنهاد دهد. «آیا می‌تونی یه راهکار جدیدی بدی که در چنین مواقعی دیگر نه او تو را کتک بزند و نه تو احساس ناراحتی بکنی؟»

در این هنگام ممکن است که کودک رفتار مقابله‌جویانه را پیشنهاد دهد، مانند اینکه «منم کتاب او را پاره می‌کنم». در چنین شرایطی باز هم در مورد پیامد‌های چنین تصمیمی از کودک سؤال کنید. «اگر کتاب او را پاره کنی، باز هم دعوا نمی‌کنید؟»

سپس باز هم ادامه بدهید و روشی دیگر از کودک بخواهید تا مصلحانه و منطقی‌تر باشد. «می‌توانی روشی دیگر که با هم دعوا نکنید و چنین اتفاق‌هایی نیفتد را بگویی؟»

پاسخ صحیح کودک: «اگر او کتابمو پاره کرد، می‌تونم به او بگویم که دیگر با او دوست نیستم.»

در چنین گفتگوهایی مادر به صورت مستقیم به کودک نمی‌گوید که چه کار کند و چه کار نکند بلکه از طریق پرسش و پاسخ، کودک را به سوی راهکاری صحیح هدایت می‌کند. والدین از این طریق به کودکشان کمک می‌کنند تا به شیوه‌های حل مسأله متفاوتی برای مقابله با قلدری فکر کنند.

برخورد با قلدری کودکان

تصور کنید که فرزند ۶ ساله شما همبازی‌اش را به دلیل بازی با اسباب بازی‌اش کتک زده است.

برخوردهایی که مناسب نیست:

عصبانی شدن و تنبیه کردن کودک به خاطر رفتارهای زورگویانه (در چنین شرایطی احساس و تفکر کودک تغییری نمی‌کند و تنها سرخورده شده و خشم درونی‌اش نسبت به همبازی و والدین بیشتر می‌شود).

برخورد صحیح والدین با زورگویی فرزند:

در چنین مواقعی باز هم از علت قلدری کودک خود سوال کنید: «فکر می‌کنی وقتی همبازیت را کتک می‌زنی، او چه احساس پیدا می‌کند؟» ممکن است پاسخ دهد«او عصبانی می‌شه» یا «او ناراحت میشه».

سپس از رفتار به وجود آمده در همبازی کودک بعد از قلدری و خشونت او بپرسید: «همبازیت (دوستت، برادرت یا…) چه چیزی گفت یا چه کاری کرد؟» کودک: «اونم منو زد».

سپس این سؤال را از کودک بپرسید «آیا می‌خواهی چنین اتفاقی نیفتد؟» (اکثراً کودکان این خواسته را دارند و جواب بلی می‌گویند).

سپس از کودک بخواهید که روش متفاوتی را برای حل این مشکل پیشنهاد کند که چنین اتفاقی دیگر رخ ندهد. مانند حالت قبل که ذکر شد، سؤالات را ادامه دهید تا کودک به راه حل‌های جدیدتر و کاربردی که به دور از دعوا و قلدری است برسد. مانند اینکه: «من مدت زمان مشخصی اجازه می‌دم دوستم با اسباب بازی بازی کنه و بعد برش گردونه».

هنگامی که کودک شما در معرض قلدری قرار گرفته است یا اقدام به قلدری کرده است، عموماً بر مبنای یک تعبیر و تفکر ذهنی غلط رفتار می‌کند. برای اینکه والدین بتوانند نحوه تفکر کودکشان نسبت به شرایط قلدری را عوض کنند، به جای اینکه به صورت مستقیم به کودک راهکار ارائه دهند،

بایستی از او در مورد علت قلدری، احساسی که در همبازی و خودش به وجود آمده، نوع واکنش خودش و راهکارهای متفاوت دیگر برای جلوگیری از قلدری خود و دیگری بپرسند.

از این طریق کودک می‌تواند راهکارهای دیگری را جویا شود و به آن فکر کند. پرسش و پاسخ از کودکان یکی از روش‌های اصلی اصلاح افکار کودکان محسوب می‌شود.

0 پسندیده شده
معصومه حیدری
از این نویسنده

بدون دیدگاه

جهت ارسال پیام و دیدگاه خود از طریق فرم زیر اقدام و موارد زیر را رعایت نمایید:
  • پر کردن موارد الزامی که با ستاره آبی مشخص شده است اجباری است.
  • در صورتی که سوالی را در بخش دیدگاه مطرح کرده باشید در اولین فرصت به آن پاسخ داده خواهد شد.