58

برخورد صحیح با دروغگویی کودکان دبستانی

|
0 دیدگاه
040083

تالوار می‌گوید: دروغگویی کودکان دبستانی و پیش دبستانی یک نشانه است، نشانه‌ای از مشکل بزرگی که در پشت آن است و کودک برای حفظ امنیت خود از این راهبرد استفاده می‌کند.

برخورد صحیح با دروغگویی کودکان دبستانی

کودک ۶ ساله‌ای که مرتباً دروغ می‌گوید در صورتی که دروغگویی برایش راهبرد موفقی جهت مواجهه با موقعیت‌های سخت اجتماعی شود، همچنان دروغگو باقی خواهد ماند. حدود یک سوم کودکان این‌گونه هستند. اگر کودکی هنوز در ۷ سالگی دروغ می‌گوید، به نظر می‌رسد برایش عادت شده و در دام دروغگویی افتاده است

در بسیاری مواقع پیش می‌آید که کودکان به دور از چشمان والدین کارهای مخربی (مثلاً شکستن ظرف یا پنجره) انجام می‌دهند که از پذیرش آن سر باز می‌زنند. ممکن است در این مواقع مسؤولیت را به گردن خواهر یا برادر اندازند. یا خود را کاملاً ناآگاه از علت اتفاق نشان دهند. کودکان برای فرار از تنبیه یا سرزنش، واقعیت را انکار می‌کنند و به گونه‌ای برخورد می‌کنند که گویا صادق هستند.

زمانی که والدین با دروغگویی یا انکار فرزندان روبرو می‌شوند، عموماً کودک را تنبیه می‌کنند یا اینکه به طور مستقیم بر دروغگویی او تمرکز می‌کنند. والدین سعی می‌کنند مزایای راست گفتن و صادق بودن و پذیرفتن اشتباه را گوشزد کنند و از دروغ و شرایط بدی که ممکن است دروغگویی ایجاد کند، صحبت می‌کنند.

این گونه برخوردها نه تنها نتایج مثبتی به بار نمی‌آورد بلکه موجب می‌شود کودکان برای رهایی از مشکل، دروغ‌های بیشتری بگویند. هیچ گاه با فریاد زدن نمی‌توان راستگویی و صداقت را به کودکان آموخت. لازم است برخوردی با دروغگویی کودک شود که از پذیرش اشتباه و کاری که موجب دروغگویی وی شده است، ترسی نداشته باشد.

مواجهه با انواع دروغگویی کودکان دبستانی و پیش دبستانی؟

چنانچه بیان شد، کودکان برای رهایی از چالشی که به وجود آورده‌اند، اقدام به دروغگویی می‌کنند. در چنین شرایطی والدین بایستی برخوردی صحیح داشته باشند تا از این‌گونه موقعیت‌ها یک فرصت تربیتی بسازند.

موقعیت دروغگویی کودک

کودک بعد از انجام کاری نادرست، آن را به گردن کودک دیگری می‌اندازد و به دروغ وی را عامل اتفاق ناخوشایند (شکسته شدن ظرف، خراب شدن وسیله‌ای برقی، ریختن لیوان آّبمیوه و…) معرفی می‌کند.

آگاه‌سازی کودک درباره حالات و احساسات دیگران

کودک را با این موضوع روبرو کنید که در چنین شرایطی که خواهر یا برادر یا کودکی دیگر را به عنوان عامل خرابکاری نشان می‌دهد و سرزنش می‌کند، آن کودک چه احساسی پیدا می‌کند. به عنوان مثال والدین بایستی در چنین شرایطی بپرسند: «حالا که می‌گی برادرت خرابکاری کرده، اون چه احساسی پیدا می‌کنه؟»

آگاهی کودک از حس ناخوشایند خواهر یا برادرش در چنین شرایطی، احساس مسؤولیت را در او بیدار می‌کند و همان‌طور که نمی‌خواهد خودش به عنوان عامل خرابکار شناخته شود، خواهر یا برادرش نیز نمی‌خواهند به ناحق این‌گونه حسی را داشته باشند. بایستی به کودک کمک کنیم تا متوجه شود احساسات دیگران مهم بوده و ارزش راست گفتن بسیار بیشتر از ناراحت کردن خواهر یا برادر است.

آگاه‌سازی کودک از نتیجه اتفاق رخ داده

هر اتفاقی متناسب با ویژگی‌های خاصش پیامدهایی دارد. ممکن است ظرفی شکسته شده باشد و خطرناک باشد، ممکن است لیوان شیر یا آبمیوه روی فرش ریخته و لکه ایجاد کرده باشد، ممکن است اسباب بازی شکسته و صاحب اسباب بازی عصبانی و ناراحت باشد و… تمامی این حوادث که به موجب آن ممکن است کودک دروغ گفته باشد،

پیامدهای ویژه‌ای دارد. یکی از راهکارهای برخورد با دروغگویی کودک این است که به پیامدهای اتفاق رخ‌داده و کارهایی که برای رفع این پیامدها و چالش پیش‌آمده می‌تواند انجام دهد، اشاره کنیم.

متناسب با این راهکار بایستی توجه کودک را به کاری که در مرحله بعد بایستی انجام دهد جلب کنیم. به عنوان مثال به کودک می‌گوییم: «حالا که آبمیوه ریخته است روی فرش، اگر برادرت آن را نبیند و رویش راه برود، لیز می‌خورد و خطرناک است. در این شرایط تو چه احساسی پیدا می‌کنی؟»

قطعاً کودک ابراز می‌کند که ناراحت می‌شود. حالا کودک را راهنمایی کنید تا دستمال بیاورد و آبمیوه را پاک کند. با کودک در رفع اثرات و پیامدهای پیش آورده همکاری کنید و او را تحقیر نکنید.

راهکارهایی برای مقابله با دروغگویی کودکان دبستانی

هنگامی که کودک خرابکاری کرده و سپس در مورد علت آن دروغ گفته و به گردن کودک دیگری انداخته است، والدین بایستی برخوردهای مناسبی داشته باشند که به صورت مختصر شرح داده می شود:

کودک را تنبیه نکنید یا سر او فریاد نکشید چون ترس کودک از واقعیت را بیشتر می‌کند و برای خلاص شدن متوسل به دروغ‌های دیگر می‌شود.
احساسات و ناراحتی کودک بی‌گناهی که خرابکاری به گردن او انداخته شده را برایش روشن کنید.
به جای تمرکز بر اتفاق افتاده و اینکه چه کسی آن را انجام داده، به این موضوع توجه کنید که در حال حاضر چه کاری می‌توان انجام داد.
کودک را راهنمایی کنید تا اقدامات لازم برای رفع اثرات اتفاق مورد نظر را انجام دهد یا به والدین کمک کند.
در مورد بیان حقیقت و راستگویی به فرزندتان آرامش دهید و با حس محبت و تعامل با وی برخورد کنید.

0 پسندیده شده
معصومه حیدری
از این نویسنده

بدون دیدگاه

جهت ارسال پیام و دیدگاه خود از طریق فرم زیر اقدام و موارد زیر را رعایت نمایید:
  • پر کردن موارد الزامی که با ستاره آبی مشخص شده است اجباری است.
  • در صورتی که سوالی را در بخش دیدگاه مطرح کرده باشید در اولین فرصت به آن پاسخ داده خواهد شد.