38

راه های مقابله با لجبازی در کودکان

|
0 دیدگاه
040043

آری لجبازی در کودکان کلافه‌کننده است! حالا دیگر کودکتان به پیش‌دبستانی رسیده و اصلاً فرمانبرداری قبل را ندارد. او مدام در حال لجبازی است.

راه های مقابله با لجبازی در کودکان

حتی برای معمولی‌ترین فعالیت‌های روزانه‌اش با شما لج می‌کند و داستان غم‌انگیزی برای همه به راه می‌اندازد. غائله به همین جا ختم نشده و شما با بحران جدیدی در مهد کودک و در رابطه با مربی و دوستانش مواجه شده‌اید. لجبازی جزء جدایی‌ناپذیر از کودکی است. فرمانبرداری کودکان به لحاظ نیاز طبیعی‌شان به استقلال، در این دوران کمتر شده و والدین با چالش روبرو می‌شوند.

از این رو والدین نیازمند راهکارهایی برای مقابله با لجبازی و پایان بخشیدن به این مشکل رفتاری هستند. در ادامه، برخی راهکارهای مفید آمده است.

توجه مثبت برای کاهش لجبازی در کودکان

یکی از راه‌های آسان کاهش رفتار لجبازی در کودکان تجهیز کردن کودکتان با دوز روزانه توجه مثبت به او است. بعضی وقت‌ها کودکان لجبازی می‌کنند تا توجه والدین را به دست آورند، حتی اگر توجه منفی باشد. فقط روزی چند دقیقه بازی و توجه مثبت به کودک می‌تواند به میزان زیادی از لجبازی های او بکاهد.

درست مثل مصرف یک دارو، در زمان مشخصی از روز، نیم ساعت با کودک شروع به بازی کرده و به او توجه مثبت نشان دهید و اجازه دهید که او کنترل بازی را بر عهده گرفته و شما نیز با او تعاملی مثبت داشته باشید.

رفتار فرمانبرداری کودک را تحسین کنید

خیلی مهم است که وقتی کودک به حرف شما گوش می‌دهد و فرمان می‌برد، او را تحسین کنید. توجه مثبت نشان دادن به رفتار خوب می­‌تواند به کودک یاد دهد که او با فرمانبری، به توجه خاص والدین دست می‌یابد.

فرصت‌هایی را برای او فراهم کنید که بتواند به راحتی کاری را انجام دهد و شما نیز او را تشویق کنید. مثلاً موقع چیدن میز از او بخواهید قاشق‌ها را بچیند و سپس از او تشکر کرده و بگویید: «خیلی ممنون که وقتی از تو خواستم قاشق‌ها را بچینی، در چیدن آنها به من کمک کردی». این فرصت‌های کوچک به او کمک می‌کند خودش را بیشتر نظم بخشیده و روش صحیحی برای جلب توجه پیدا کند.

دستورالعمل‌های اثربخش به او بدهید

مطمئن شوید که رفتار او واقعاً حکایت از لجبازی دارد. به طور مثال، اگر شما میز شام را آماده کرده و از داخل آشپزخانه می‌گویید: «شام آماده است» و خبری از کودکتان نمی‌شود، ممکن است فکر کنید که باز لج کرده است اما شاید واقعاً صدای شما را نشنیده باشد. بعضی اوقات کودکان چنان غرق در تماشای تلویزیون و فعالیتی که مشغول آن هستند، می‌شوند که وقتی شما صدایشان می‌کنید، نمی‌شنوند.

از طرف دیگر سعی کنید دستورالعمل اثربخش به کودک بدهید. شما می‌توانید این کار را با تماس چشمی با او انجام داده و مطمئن شوید که کودک دستورالعمل‌های شما را می‌فهمد. هر گونه ناراحتی و بی‌قراری کودک را قبل از دادن دستوالعمل به او برطرف سازید. این عمل کمک زیادی به حل لجبازی‌های کودکان مبتلا به بیش‌فعالی می‌کند.

حق انتخاب به او بدهید

یکی از بهترین راه‌ها برای مبارزه با رفتار لجبازی این است که به کودک دو انتخاب بدهید. به طور مثال از کودک بپرسید «آیا می‌خواهی لباس قرمزت را بپوشی یا لباس آبیه؟!» کودکان لجباز با داشتن حق انتخاب، دیگر احساس نمی‌کنند که تحت کنترل هستند. آنها می‌توانند به شما نشان دهند که از میان آن دو حق انتخاب، بهترین انتخاب را خواهند کرد.

قانون نظم‌بخشی: «اول… بعد…»

این قانون یکی از بهترین راه‌ها برای تشویق به فرمانبرداری کودک است. با گفتن یک جمله تشویقی و تقویت‌کننده به کودک یک مشوق داده و او بدین طریق تشویق به پیروی از دستورات می‌شود. مثل: «اول اسباب بازی را بردار، بعد می‌توانی برای بازی به بیرون بروی».

در این روش به یاد داشته باشید عیب‌جویی نکرده یا مدام از کودک نخواهید که چند کار را با هم انجام دهد. در عوض، او را به حال خودش بگذارید تا به وعده‌اش عمل کند. اگر به وعده‌اش عمل نکرد، دوباره جمله‌تان را تکرار کنید.

سیستم پاداش‌دهی

پاداش دادن رفتار فرمانبرداری را تقویت می‌کند. سیستم پاداش‌دهی اقتصاد ژتونی می‌تواند در این زمینه بسیار اثربخش باشد. کودکان لجباز اغلب به تقویت مثبت برای رفتار خوب، بسیار عالی پاسخ می‌دهند. در این سیستم پاداش‌دهی، شما در ازای عمل به هر تکلیفی به کودک یک برچسب یا امتیاز می‌دهید و وقتی امتیازهای او به تعداد مورد نظر رسید، به او پاداشی دلپذیر می­‌دهید. مثلاً «اگر ۱۰ تا برچسب بگیری، می‌برمت پارک».

از کشمکش بپرهیزید

از کشمکش با کودکی که از شما فرمان نمی‌برد، بپرهیزید. این کار تنها لجبازی را بدتر می‌کند. در عوض، از یک سیستم هشداردهی برای تغییر رفتار کودک استفاده کنید، مثل: «اگر الآن تصمیم بگیری که کدام لباس را تنت کنی، من هم اجازه می‌دهم ۵ دقیقه بیشتر در پارک بازی کنی».

پیامدهای منطقی

هر مورد نافرمانی می‌بایست با پیامد منفی روبرو شود. گوشه تنهایی یا پیامد منطقی مثل حذف مزایا می‌تواند راه‌های اثربخشی، برای کاهش لجبازی باشد. البته وضع قوانین در خانه کلید اساسی کاهش رفتار لجبازی است زیرا کودک می­‌داند که این قانون خانه است و باید فرمانبردار آن باشد.

کمک حرفه‌ای و تخصصی بخواهید

البته لجبازی‌های بسیار شدید می‌تواند، نشانه مشکلات جدی‌تری باشد، مثل اختلال نافرمانی مقابله‌ای. در دوران دبستان این اختلال در کودکان بسیار شایع است. اگر شما نگرانید که کودکتان مشکلات جدی‌تری داشته باشد یا اگر استراتژی‌های قانونگذاری‌تان عمل نمی‌کند، از متخصصان روانشناسی در این رابطه کمک بگیرید.

به طور کلی لجبازی کودکان را نباید با رفتار لجبازانه پاسخ داد.

کودکان به طور طبیعی برای کسب استقلال و کنترل بر والدین لجبازی می‌کنند اما این رفتار اگر با راهکارهای منطقی والدین روبرو نشود، تبدیل به یک بحران برای او، خانواده و مهد کودک می‌شود. بنابراین والدین با به‌کارگیری راهکارهای منطقی، قوانین خانگی و نیز سیستم پاداش‌دهی صحیح می‌توانند با این بحران کنار آیند.

0 پسندیده شده
معصومه حیدری
از این نویسنده

بدون دیدگاه

جهت ارسال پیام و دیدگاه خود از طریق فرم زیر اقدام و موارد زیر را رعایت نمایید:
  • پر کردن موارد الزامی که با ستاره آبی مشخص شده است اجباری است.
  • در صورتی که سوالی را در بخش دیدگاه مطرح کرده باشید در اولین فرصت به آن پاسخ داده خواهد شد.