74

فضای یک خانواده سالم

|
0 دیدگاه
18-1

آگاهی از ویژگی‌های خانواده سالم، والدین را در درک بهتر اصول تربیت مناسب فرزندان یاری می­‌کند. در این مقاله به بررسی فضای حاکم بر جو یک خانواده سالم می‌پردازیم.

معیارهای یک خانواده سالم

طرز فکر و روحیه گروهی:

خانواده­‌های سالم یک حس تعلق گروهی دارند و همه اعضای آنها به دلیل تعلق به چنین گروه­‌هایی افتخار می­‌کنند. میزان این روحیه بیشتر به میزان حس آزادی برای پیوستن به دیگران و استقلال عمل بستگی دارد. عامل مهم دیگر در این امر صمیمیت و خون‌گرمی فیزیکی و عاطفی خانواده است.

خانواده­‌هایی که در آن، والدین کودکان را با محبت نوازش کرده و رضایت خود را از آنها به زبان می­‌آورند، محیط سالمی را برای کودکانشان فراهم می­‌کنند.

سازماندهی:

خانواده­‌های سالم دموکراتیک نیستند! و همه رأی یکسان ندارند! در این خصوص ارتش مثال مناسبی است. والدین را می‌توان افسران ارتش در نظر گرفت که هر دوی آنها افسران ۵ ستاره (عالی‌رتبه) هستند و کودکان نیز سربازان وظیفه و گروهبانان این ارتش هستند که کم­‌کم به سوی درجات بالا حرکت می­‌کنند.

برخی پیامدها و نتایج چنین است که یک رئیس کل عالی­‌رتبه نمی­‌تواند به یک رئیس هم­‌تراز خود امر و نهی کند. آنها هم­‌سطح و هم­‌ترازند. درجه و امتیاز مزیت خاص خودش را داراست و ژنرال‌ها حق دارند که تصمیم یک­‌طرفه‌ای را بدون مشورت با سربازان بگیرند و همین درجه مسؤولیت­‌های خودش را دارد و افسران مسؤول روحیه لشکر یا همان سپاه می­باشند.

به عبارت دیگر والدین و کودکان با توجه به موقعیتشان نیازها و الزاماتی دارند. آنها نمی‌­توانند هم­‌سطح و هم­‌رتبه باشند، چه رسد به اینکه با هم دوستان صمیمی باشند. آنها مسؤولیت‌های متفاوتی نسبت به همدیگر دارند و باید به این ارتباطات و نسبت‌ها احترام بگذارند. لازم است والدین نظم، راهنمایی، نظارت و محدودیت­‌ها، فرصت­‌ها و موقعیت­‌ها را برای فرزندانشان فراهم کنند.

وظیفه کودکان نیز چنین است که تا آنجا که ممکن است در سلامت رشد یابند و استعدادها و توانایی­‌های خود را بالفعل کنند. بخشی از مشغله آنها مدرسه، همسالان و فعالیت­‌های فوق‌برنامه (مانند سرگرمی­‌ها و ورزش) است و این امر زمانی درست عمل می­‌کند که یک تقسیم کاری مشخص وجود داشته و نقش هر یک از اعضا واضح و روشن باشد.

انعطاف­‌پذیری در نقش­‌ها:

 در حین ضرورت در وضوح نقش‌­ها در خانواده، لازم است که بر انعطاف­‌پذیری و تغییر در نقش­‌ها یا مشغله‌هایی که اعضای خانواده دارند، تأکید شود. سلامتی کمتر حاصل خواهد شد، اگر والدین هرگز با کودک هم‌تراز نشوند و به کودک اجازه داده نشود که روزی نقش جوان و بزرگ بودن را امتحان کند. خانواده سالم انعطاف­ نقش بالاتری نشان می­‌دهد،

در حین اینکه تعاریف اصلی و پایه‌ای از پدر و مادر، خواهر، برادر و غیره را حفظ کرده­‌اند. این امر موجب آرام و راحت­‌تر شدن گذر از مراحل زندگی شده (برای مثال زمانی که کودکان نوجوان می­‌شوند یا زمانی که مادربزرگ­‌ها و پدربزرگ­‌ها بیمار می‌شوند) و انعطاف‌پذیری بیشتری را در مواجه شدن با مشکلات غیرمترقبه مانند طلاق، بیماری و مرگ فراهم می­‌آورد.

همدلی و صداقت عاطفی:

همدلی سنگ بنای تمامی روابط است. والدینی که توقعاتی بیشتر از حد رشدی یا فرهنگی و توانایی‌های کودک دارند، ناسازگاری­‌های بیشتری را به­ وجود می‌آورند. والدینی که از احساس و نیازهای فرزند خود آگاهی دارند، روحیه گروهی خانواده را بالا می­‌برند. انتظارات و توقعاتی که نیازهای فرهنگی را تأیید می‌کنند نیز در سلامتی کودک مؤثرند.

برای مثال: والدین یک کودک ۱۲ساله که نیاز او برای حضور در گروه همسالان و اینکه با خرید یک لباس ورزشی مورد قبول و تأیید آنها قرار گیرد را تشخیص نمی­‌دهند، با مخالفت با این خواسته، مشکلات زیادی را به وجود می­‌آورند. والدین باید به یاد داشته باشند هر آن چیزی که کودک می­‌خواهد یا چیزی که در رسانه‌های گروهی تبلیغ می­‌شود را نباید برای کودک خرید ولی باید خواسته­‌های کودک را شناخت.

مثالی دیگر: اغلب والدین بیش از اندازه توجه کردن به خواسته­‌های کودکان را موجب شکست و ناکامی می‌دانند و زمانی که با جدیت اصرار می­‌کنند و انتظار دارند که کودکان را بدون تفریح یا چیزهای جالب و نشاط­‌آور سر جایشان بنشانند، مشکل در حال شروع و پیدایش است. صداقت عاطفی مسأله بعدی است.

لازم است که کودک در زمان ارتباط با والدین یا پدر و مادربزرگ احساس واقعی صداقت کند و آن احساس واقعی همان حس والدینی است. هنگامی که از بیان احساسات واقعی اجتناب شود یا کودک آن را احساس نکند، با مشکل بزرگی به­ ویژه در نوجوانی مواجه می­‌شود.

برای مثال: نقش مادر در فیلم مشهور مردم معمولی[۱] که قادر به نشان دادن یک احساس واقعی نسبت به حادثه غم­‌انگیزی که برای خانواده اتفاق افتاد، نبود. در عوض او آرامش و خونسردی در هنگام بازی گلف در کلوب خارج از شهر را نشان داد که هیچ­ گونه اضطراب حقیقی، پشیمانی، عصبانیت و ناراحتی در او دیده نمی­‌شد.

بازی و شوخی:

در یک خانواده سالم توانایی بازی و شوخی کردن در بین اعضای خانواده وجود دارد (دربرگیرنده یک احساس شوخی و بذل‌گویی). این خصیصه مهم به خانواده اجازه می‌­دهد که بر اوضاع و شرایط سختی که هر انسانی ممکن است روزی با آن مواجه شود، فائق آید. بازی روابط عاطفی قوی‌تر را به­ وجود می‌آورد.

مسائل سخت و مشکلات را می­‌توان با شوخی و مزاح، بسیار آسان­‌تر بیان کرد. این امر نیز گاهی اوقات ممکن است به صورت سخن نیش­دار باشد که در این صورت منجر به بحث و مجادله می‌شود. طی یک سری مشکلات سخت (برای مثال وقایع ناگوار بیرونی، یک بیماری وخیم و مشکلات خانوادگی مهم) حس بازی ممکن است به حالت تعلیق درآید که در بطن خانواده باقی می­‌ماند تا زمانی که مسائل داغ فروکش کند.

برقراری ارتباط و حمایت:

در یک خانواده سالم توانایی بیشتری برای بیان و صحبت راجع به احساسات وجود دارد. اختلافات، بدون توسل به کلمات تحقیرآمیز و درگیری‌های فیزیکی کنترل شده و اداره می­‌شود. مشکلات عاطفی یکی از اعضای خانواده که می­‌تواند شامل ناراحتی، عصبانیت، گناه یا سرافکندگی و خواری باشد،

در صورت توجه دیگر اعضا می‌­تواند یک حالت تفاهم و رغبت احساسی و عاطفی در ارتباطشان به­ وجود آورد. در خانواده سالم اعضا قادرند همدیگر را به­ طور عاطفی و مادی یا در هر دو صورت مورد حمایت قرار دهند.

آیین و تشریفات:

خانواده سالم آداب و اصول خاص خود را دارا است که ممکن است شامل آیین­‌های مذهبی و غیرمذهبی باشد. نمونه­‌های این آداب و اصول می­‌تواند شامل مسائلی مانند: با هم شام خوردن، قصه­‌های شبانه وقت خواب، پیک­‌نیک صبح تعطیل و بوسیدن قبل از رفتن سر کار یا مدرسه باشد.

این اعمال بر روی احساس شخصی و اوضاع و احوال همه اعضای گروه تأثیر می­‌گذارد. خانواده­‌هایی که از نظر آداب و اصول کمبود دارند، معمولاً دچار مشکل می­‌شوند.

0 پسندیده شده
معصومه حیدری
از این نویسنده

بدون دیدگاه

جهت ارسال پیام و دیدگاه خود از طریق فرم زیر اقدام و موارد زیر را رعایت نمایید:
  • پر کردن موارد الزامی که با ستاره آبی مشخص شده است اجباری است.
  • در صورتی که سوالی را در بخش دیدگاه مطرح کرده باشید در اولین فرصت به آن پاسخ داده خواهد شد.