26

انتظارات متقابل مادر و کودک از یکدیگر

|
0 دیدگاه
50003

سال های اولیه زندگی مهمترین دوره رشد در تربیت و شکل گیری شخصیت فرد می باشد. مادر و کودک در محیط خانه و خانواده با عوامل انسانی متعددی در تماسی است. اما مهمترین و زیربنایی ترین این عوامل، مادر می باشد.

انتظارات متقابل مادر و کودک از یکدیگر

روان شناسان بر روابط کودکان با کسانی که مراقبت از آنان را به عهده دارند تأکید کرده اند و این کنش های متقابل را عوامل اساسی عمده رشد عاطفی و شناختی قلمداد کرده اند. تظریه هایی وجود دارد که در زیربنای تربیت کودک، محور اصلی را رابطه مادر – کودک می دانند. زیرا این نظریه ها عناصری را یافته و عرضه کرده اند که در درک وضعیت عاطفی و مشکلات کودک نقش بنیادی را ایفا می کنند.

اهمیتی که متخصصان برای نقش کلیدی مادر در تحول کودک قائل اند بسیار مهم می باشد . لذا اختلال در این روابط اولیه مادر- کودک به دلایلی مانند ویژگیهای خاصی شخصیتی مادر، اختلال روانی مادر، عدم آشنایی مادر در تربیت فرزند، عدم برقراری رابطه مناسب و اصولی با کودک می تواند اساسی و زیربنای اختلالات هیجانی بعدی در زندگی آتی کودک باشد.

کودکان در هر سن با توجه به شرایطی که در آن قرار دارند رفتارهایی را در برابر مادر خود بروز می دهند که این رفتارها ناشی از حالات روانشناختی و انتظاراتی است که از مادر خود دارند. ممکن است رفتاری را  در سنی اصلا از خود بروز ندهد ولی درسن دیگری آن را با شدت زیادی از خود نشان دهد و بر عکس.

کودکان ۵ ساله:

کودکان ۵ ساله با مادرشان رفتار دوستانه دارند. از آنها اطاعت کرده و در مقام همکاری با آنها گام بر می دارند. کودکان در این سن عموما با مادر خود سازگارتر اند. بسیاری از مادرها در این زمان خود را در بهشت احساس می کنند. در این سن مادر محور دنیای کودکان ۵ ساله است و از قرار کودک نیز متقابلا با رفاه و خشنودی مادر را به خشنودی خودش ترجیح می دهد.

عموا چالش و اختلاف در این دوره بین کودک و مادر کمتر است، و کودک و مادر انتظارات یکدیگر را براورده می کنند. کودک بیشتر مطیع مادر و و مادر نیز خواسته های کودک را راحت تر براورده می کند.ولی با افزایش حس استقلال و بیشتر شدن اعتماد به نفس کودک رفته رفته در دوره های بعدی چالش های بیشتر می شود.

کودکان ۶ ساله:

در ۶ سالگی وضع به این شکل نیست. کودک ۶ ساله خود را درمرکز جهان می بیند. می خواهد نفر اول باشد. می خواهد از هر چیزی بیشترین مقدار را نصیب خود کند. کودک ۶ ساله نه تنها ممکن است با مادرش رقابت کند و در برابر دستورات او به شدت مقاومت کند. کودک شش ساله همه مسایل را به مادرش نسبت می دهد. در نظر او تفسیر کار اصلی مادرش است.

شش سالگی دوران عاطفه و احساس است. احساساتی که اغلب با سرکشی و تضاد همراه می شود و شاید بیشترین این اعتراضات بر ضد مادر به جریان افتد. اگر همه چیز بر وفق مراد باشد کودک ابراز محبت  می کند و مادرش را به مهربانی مورد خطاب قرار می دهد و اگر جز این باشد مادر مورد سرزنش و عتاب قرار می گیرد.

نافرمانی کودک می تواند نشانه خستگی او باشد. جالب اینجاست که مخالفت با مادری بر خاسته که تا همین چندی پیش گوش به فرمان و مطیع او بود. اطاعت نکردن از مادر ممکن است شجاعانه ترین کاری باشد که کودک میخواهد آن را بیازماید.

در این دوره کودک با وارد شدن به محیط های اجتماعی مانند پیش دبستانی حس استقلال و قدرت بیشتری می کند. این حس استقلال ممکن است در تشدید رفتارهای خودسرانه موثر باشد.

کودکان ۷ ساله ها:

اغلب هفت ساله ها معتقد اند که با آنها به خوبی رفتار نمی شود. گمان می کنند همه با آنها بدرفتاری می کنند. کودک ۶ ساله موجودی پرخاشگری است. اگر فکر کند که دیگران با او به خوبی رفتار نمی کنند لب به اعتراض می گشاید و با کلام و مشت و گاه با هر دو در مقام اعتراض بر می آید.

اما گرایش کودک شش ساله بر عکس این حالت است. کودک شش  ساله با مسئله روبرو می شود. اما هفت ساله شکایت می کند و خود را از معرکه بیرون می کشد. عموما اختلافات بین کودک و مادر زیادتر از قبل شده و کودک خواسته های بیشتری دارد. کودک می خواهد خواسته هایش سریع براورده شود ولی این امر همیشه ممکن نیست؛

به همین دلیل امکان برخورد با مادر بیشتر می شود. در این میان  مادر بیش از هر کسی مورد شکایت قرار می گیرد. درنظر کودک هفت ساله  پدر و مادرش احتمالا با او خوب نیستند و شاید هم او را دوست ندارند.

نکات کاربردی و عملیاتی در ارتباط با انتظارات مادر و کودک

لازم به ذکر است که مباحث بیان شده در کودکان به صورت ویژگی های رفتاری تقریبی بیان شده است.بدین معنی که کودکان در حدود سنین قبل از دبستان یک مسیر رفتاری صلح آمیز تا چالش برانگیز را طی می کنند.

ولی ممکن است خصیصه های رفتاری بیان شده در برخی کودکان بیشتر و در برخی کمتر باشد که به دلیل ویژگی های خاص هر خانواده است.مثلا ممکن است کودکی که در خانواده ای پر تنش تربیت شده است رفتار های پرخاشگرانه و چالش زا را زودتر و بیشتر نشان دهد.

در تمامی این مراحل به والدین توصیه می شود که با کودکان برخوردهایی توام با صبر و محبت داشته باشند. در جایی که کودک کار اشتباهی می کند به او پیامدها و نتایج کارش را توضیح دهید. کودک فردی ناپخته است و نباید از او انتظار بهترین رفتار را داشت. مادران به این اصل بایستی توجه داشته باشند

که شیوه ی برخورد با کودک در هنگامی که او ناسازگاری و نافرمانی می کند بایستی به گونه ای باشد که هم کیفیت رابطه مادر و فرزند لطمه نخورد و هم کودک بینشی جدید و رو به رشد در مورد مسئله پیدا کند. محور چنین روشی جدیت، محبت و توضیح است.

0 پسندیده شده
معصومه حیدری
از این نویسنده

بدون دیدگاه

جهت ارسال پیام و دیدگاه خود از طریق فرم زیر اقدام و موارد زیر را رعایت نمایید:
  • پر کردن موارد الزامی که با ستاره آبی مشخص شده است اجباری است.
  • در صورتی که سوالی را در بخش دیدگاه مطرح کرده باشید در اولین فرصت به آن پاسخ داده خواهد شد.