80

عزت نفس کودکان و مسیر موفقیت

|
0 دیدگاه
70001

عزت نفس کودکان یا احساس ارزشمندی از اساسی ترین نیازهای روانی – اجتماعی محسوب می شود. عزت نفس به معنای اینکه کودک احساس کند فردی ارزشمند و موثراست و همچنین خواستنی و دوستداشتنی است،

عزت نفس کودکان و مسیر موفقیت

در اوایل کودکی یعنی ۲ تا ۵ سالگی بذرهای عزت نفس کاشته می شود، نقش والدین از این لحاظ کلیدی است، هرچند که عوامل دیگری نیز عزت نفس فرد را تحت تاثیر قرار داده و می تواند بر افزایش یا کاهش آن موثر باشد اما در اوایل کودکی به نظر می آید که مهمترین عامل، شیوه پرورشی و نوع تعامل والدین با کودکان باشد چرا که خانواده اولین نهاد اجتماعی است که کودک در آن پرورش می یابد و از استحکام بالایی برخوردار است.

احساس ارزشمند بودن منجر می شود که فرد برای دیگران نیز ارزش قائل شود. تحقیقات انجام شده در این زمینه گویای این مهم است که عزت نفس رابطه مستقیمی با؛ قدرت ابتکار، داشتن استقلال، پیشرفت و موفقیت های بعدی دارد. هر فردی همواره بر اساس معیارهایی خود را ارزیابی می کند و میزان کارایی،

موفقیت و ارزشمندی خویش را تعیین می کند، به عبارتی دیگر به قضاوت در مورد توانایی های خود می پردازد. بدین ترتیب افراد بر اساس تصوری که از خود دارند جایگاهی برای خود مشخص می کنند که نشانگر درجه عزت نفس آنان می باشد.

پژوهش ها نشان داده که بین شیوه فرزند پروری با عزت نفس در کودکان رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد. به این معنی که والدینی که با فرزندان خود رابطه گرم و صمیمی دارند، به کودکان استقلال عمل می دهند، به نظر آنها اهمیت می دهند و بر اعمال کودکان نظارت دارند عزت نفس بیشتری دارند.

همچنین تحقیقات مختلف نشان داده است شیوه های تربیتی مستبدانه (دیکتاتورمابانه) و سهل گیرانه موجب عزت نفس منفی در کودک می شود. به این معنا که والدینی که استبدادی برخورد می کنند فرزندانشان عزت نفس پایین تری دارند. در مدل تربیتی مقتدرانه و منطقی والدین هم برای رفتار خودمختارانه و هم برای رفتار منضبط اعتبار قایلند،

آنان روابط کلامی را تشویق می کنند و هر موقع کودک را از چیزی منع می کنند یا از او انتظاری دارند برایش دلیل می آورند.

در الگوی تربیتی استبدادی والدین کمتر مهرورزی می کنند، همچنین به ندرت در تعاملی که منجربه خوشنودی کودک شود شرکت می کنند. عموماً نسبت به تلاش های کودکان برای دریافت حمایت و توجه بی تفاوتند و برای آنان تشویق و پاداش در رفتار با کودک جایگاه مهمی ندارد.

ایجاد محدودیت در رفتار، عدم بیان نظر، بی توجهی به خواسته ها و نیازهای کودک و نداشتن اعتماد به تواناییهای او موجب می شود خودپنداره منفی در کودک شکل بگیرد و به همین طریق عزت نفس کودک ضعیف گردد. این شیوه موجب می شود کودک مضطرب، ناشاد، ناسازگار، و ترسو و کمرو بار بیایید و برای توانایی های خود ارزشی قائل نباشد.

والدین سهل گیر در زمینه توجه به خواسته های معقول کودک در پایین ترین سطح هستند، نسبتاً آشفته اند و فعالیت های نامنظم دارند و در انضباط کودک نگرش های متعارض دارند.

رفتارهایی که موجب افزایش عزت نفس کودکان پیش دبستانی می شود:

 با ترتیب دادن زمانهایی مناسب، کاملا در دسترس باشید و نشان دهید که می خواهید با کودک باشید.
بدون قضات کردن فقط به حرف های کودکتان گوش دهید و برخی از افکار و احساسات خود را ابراز کنید، مشارکت متقابل به کودکان کمک می کند احساس با ارزش بودن کنند.
انتظارات خود را درست تنظیم کنید، وقتی از کودک می خواهید کاری را انجام دهد که از توانایی های او فراتر است او را یاری دهید. روی کار یا رفتار سازنده کودک تاکید کنید.
با تاکید بر تحسین به جای پاداش های مادی انگیزه کودک را تقویت کنید. به جای اینکه صرفا بگویید “خوب است” به تلاش ها و دستاروردهای خاص اشاره کنید. کار هنری و سایر دستاوردهای کودک را نمایش دهید و به افزایش مهارت او اشاره کنید.
دادن حق انتخاب به کودکان احساس مسئولیت و کنترل بر زندگی به آنها می دهد.
هیجان های کودک را تایید کنید، احساس های کودک (ترس، نگرانی، غم و شادی) را بپذیرید و راه های موثری برای برخورد با آنها پیشنهاد کنید.
وقتی فرزندتان از دیگران یا عوامل بیرونی (اسباب بازی ها و پاداش های مادی) انتظار دارد که موجب شادی اش شوند، نا امیدی را در وجودش پایه ریزی می شود. این وابستگی باعث تحقیر او می شود زیرا قادر به کنترل مردم و شرایط نیست.
به فرزندتان کمک کنید تا به جای تمرکز بر مشکل، بر راه حل آن تمرکز و تاکید کند.
قدرتمند ترین عامل موثر بر فرزندتان، رفتارها، اخلاقیات، اعتقادات و ارزشهای شماست. حضور یا عدم حضور عاطفی شما بین اعضای خانواده نیز بسیار تاثیرگذار است.
تعلیم و تربیت دومین وظیفه مهم والدین بعد از عشق و محبت است. زمانی که سرگرم انتقاد از کودکان و قضاوت آنان هستیم، فرصتی برای دوست داشتن و محبت کردن به آنان پیدا نمی کنیم.
واگذاری مسئولیت به کودکان باید زمانی که آنها کوچک و بی تجربه و در حال تقلید هستند، آغاز شود. آنها به مقدار زیادی به نظارت و کمک نیازمندند نه انتقاد.
کودکانی که در خانه کار نمی کنند، به همان میزان در مدرسه نیز مسئولیت نمی پذیرند.
هر چه کودکان احساس لیاقت بیشتری کنند، عزت نفس بالاتری پیدا می کنند.
زمانی که بچه ها مجاز به اشتباه کردن می شوند، بیشتر خطر می کنند و در نتیجه، چیزهای بیشتری یاد می گیرند.
فرزندتان همان چیزی خواهد شد که درباره اش اعتقاد و باور دارید. و این باور را به او القا می کنید.
به جای تاکید بر هوش فرزندتان از تلاش هایش قدردانی کنید و به جای توجه به تواناییهایش به پیشرفتش توجه کنید.
دانایی و آگاهی والدین از نیازهای روانی کودک می تواند منجر به رشد و موفقیتی شود که گاهی داشتن امکانات و موقعیت های مادی در ایجاد آن ناتوان است. تقویت عزت نفس کودک از طریق رفتار مناسب و آگاهانه والدین تعیین کننده موفقیت های بعدی کودکان است.

0 پسندیده شده
معصومه حیدری
از این نویسنده

بدون دیدگاه

جهت ارسال پیام و دیدگاه خود از طریق فرم زیر اقدام و موارد زیر را رعایت نمایید:
  • پر کردن موارد الزامی که با ستاره آبی مشخص شده است اجباری است.
  • در صورتی که سوالی را در بخش دیدگاه مطرح کرده باشید در اولین فرصت به آن پاسخ داده خواهد شد.