25

رشد کودک آخرین ماه­‌های اولین سال زندگی خود

|
0 دیدگاه
34

در آخرین ماه‌­های اولین سال زندگی کودک – ۹ تا ۱۲ ماهگی، توانایی­‌های او به طور چشمگیری در زمینه‌های مختلف هیجانی ـ حرکتی و شناختی گسترش یافته است.

رشد کودک در ۹ تا ۱۲ ماهگی

او می‌­تواند از طریق صداهای مختلف حیوانات آنها را شناسایی کند و اعمال والدین خود را تقلید کند.حافظه او در این زمان قوی‌­تر شده است. اگر در ماه‌­های گذشته در رسیدن او به پایداری شیء توسط والدین کمک شده باشد (از طریق بازی قایم‌باشک، صحبت کردن با کودک به هنگام نبودن جلوی نظرش، دادن پتو یا پستانک یا عروسکی خاص کودک به او برای رسیدن او به آرامش به هنگام تنش و بیقراری)،

در پاسخ به این سؤال که مامان کجاست؟ بابا کجاست؟ به آنها اشاره می­‌کند. وقتی والدین از او دور می‌شوند، گریه می­‌کند. به برخی افراد و اشیاء علاقه خاص نشان می‌دهد و می‌داند والدین کدام رفتارها را دوست دارند یا ندارند.

توانایی مهم دیگری که به هنگام صحبت کردن با کودک در مورد وسایل و افراد دیگر توسط مادر شکل گرفته است، توجه اشتراکی است. این توانایی مهم مغزی و ذهنی یکی از پایه‌های روابط اجتماعی آتی نوزاد است. زمانی که مادر با دستش به چیزی اشاره می‌کند و کودک نیز نگاهش را با مادر همسو کرده و به سمت آن نگاه می­‌کند،

به این معنا است که می‌­تواند به دیدگاه مادر توجه کند. در برخی اختلال­‌های رشدی، کودکان هیچ ­گاه توانایی توجه ا­شتراکی را نداشته، بنابراین قادر به درک دیدگاه دیگران نیز نمی‌شوند. در آخرین ماه‌های اولین سال زندگی کودک با پیروی از یادگیری صورت‌گرفته در ماه‌­های قبلی با انگشت به سمت خواسته­‌هایش اشاره می‌کند.

کودک در این زمان (پایان اولین سال زندگی) نام خود و اطرافیان نزدیکش را در مکالمات می‌شناسد. علت و معلول را درک می­‌کند. مثلاً می­‌داند وقتی چیزی را رها کند، روی زمین می‌افتد. وقتی قاشق را روی ظرف بکوبد، صدا می‌دهد. در همین زمان، بازی­‌های پرسر و صدا مانند پرتاب کردن وسایل و به هم کوبیدن آنها برای کودک جذاب می­‌شود.

او وسایل و اسباب­ بازی‌هایش را پرتاب می‌کند تا ببیند چه اتفاقی می‌افتد. او اکنون دانشمند کوچکی است که با تکان دادن، به هم کوبیدن و پرتاب کردن در حال کشف کردن دنیای اطرافش است. شاید اگر والدین او را درک کرده و بدانند که او به هیچ‌وجه برای اذیت کردن والدینش وسایل را به هم نمی‌ریزد، کمتر از شلوغ‌کاری­‌ها و به هم ­ریختگی­‌های او خسته می‌شوند!

مثلاً او می­‌تواند برای دقایق طولانی قطعات چهارگوش شکل را روی هم بچیند و بعد در یک حرکت آن را به هم بزند و دوباره تکرار کند. والدین هم می‌توانند در این بازی با کودک همراه شوند.

رشد کودک در سه ماهه چهارم زندگی­‌ (۹ تا ۱۲ ماهگی) به حدی است که بیشتر اعضای بدنش را می‌شناسد (البته به هر میزانی که والدین به او یاد داده باشند) و با نامیدن آنها توسط والدین به آنها اشاره می‌کند. سرگرمی دیگری که در پایان اولین سال زندگی مورد علاقه کودک است، یافتن وسایل پنهان‌شده است. بازی قایم‌باشک را همچنان دوست دارد و از آن لذت می ‌برد.

او عاشقانه به دنبال چیزی که والدین در گوشه­‌ای پنهان کرده­‌اند، می­‌گردد. دو فکر را همزمان در ذهن دارد، مثلاً به اتاق دیگر برود و اسباب­ بازی را بیاورد. به دلیل افزایش ظرفیت حافظه‌اش می­‌تواند فعالیتی را که قبلاً نیمه رها کرده بود، از سر بگیرد. در برخی شرایط مانند برخورد با غریبه­‌ها از خود ترس نشان می‌دهد.

کودک از ۹ ماهگی به  بعد می‌تواند بین صداها، حرکات و معانی که برای یادگیری زبان ضروری است، ارتباط برقرار کند و از حالات بدنی مختلف برای بیان منظورش استفاده ‌کند. مثلاً سرش را به معنای «نه» تکان دهد، با تکان دادن دستش بای‌بای کند. با بالا و پایین آوردن تن صدایش ادای حرف زدن را دربیاورد. والدین با تشویق کردن هر یک از این اعمال کودک به رشد بهتر توانایی‌های اجتماعی و ذهنی کودک خود کمک می­‌کنند

. او اسامی ساده را تکرار می­‌کند و در صورت تشویق، تکرار و تمرین آن با والدین می­‌تواند در بیان اسامی بیشتر رشد کند. از جملات دستوری ساده مانند «ماشین رو بده» پیروی می­‌کند. در حالات هیجانی مختلف هجاهایی مرتبط با آن را تکرار می­‌کند: تعجب (اوه‌ اوه)، ترس (وای‌ وای)، ناراحتی (آخ‌ آخ). سعی می‌کند کلماتی که والدین بیان می‌کنند را تکرار کند و یکی از بهترین بازی‌های کودک در این زمان تکرار کلمات و لحن آنها است.

کودک در پایان اولین سال زندگی می­‌تواند از وسایل به درستی استفاده کند، مثلاً با لیوان آب بخورد و با برس موهایش را شانه کند. چیزها را داخل ظرف یا سبدی بیندازد، بعد تلاش کند آنها را دربیاورد. می‌خواهد بدون کمک کاری را انجام دهد. در این زمان کنترل بیشتری روی حرکت اندامش پیدا کرده است.

راحت‌تر می­‌تواند اشیاء ریز را بردارد یا با دست غذایش را به سمت دهانش ببرد. با انگشت اشاره به وسایل نیرو وارد می­‌کند. به هنگام تعویض لباس با بالا آوردن دست و پایش کمک می‌کند.

او همچنین در ماه­‌های قبل توانایی نشستن را پیدا کرده، در ۹ ماهگی چهار دست و پا می‌رود. بروز این توانایی لزوماً در همه کودکان ضروری نیست زیرا برخی از کودکان پس از یادگیری نشستن به سمت ایستادن تمایل پیدا می­­‌کنند. در ۱۰ ماهگی می­‌تواند با  تکیه بر پایه­‌های میز و صندلی مدت کوتاهی بایستد و در ۱۲ ماهگی با تکیه به فرد دیگر یا پایه­‌های میز چند گام برمی­‌دارد.

همچنین برخی از کودکان شروع به راه رفتن می­‌کنند. در این مرحله مراقبت از کودک اهمیت ویژه­‌ای پیدا می­‌کند زیرا او در حال تحرک است و ممکن است به هر سویی برود پس نباید جلوی حرکت او را گرفت بلکه برداشتن وسایل خطرساز از محیط خانه بهترین کمک به رشد کودک از لحاظ حرکتی است.

0 پسندیده شده
معصومه حیدری
از این نویسنده

بدون دیدگاه

جهت ارسال پیام و دیدگاه خود از طریق فرم زیر اقدام و موارد زیر را رعایت نمایید:
  • پر کردن موارد الزامی که با ستاره آبی مشخص شده است اجباری است.
  • در صورتی که سوالی را در بخش دیدگاه مطرح کرده باشید در اولین فرصت به آن پاسخ داده خواهد شد.