137

پیامدهای بارداری و زایمان، تغییرات روایت زندگی

|
0 دیدگاه
102

احساس زیبا و منحصر به فرد مادر شدن و پذیرفتن بارداری اگرچه می‌تواند بسیار لذت‌بخش باشد اما این دوران خالی از اضطراب هم نیست.

روایت‌های زندگی

علم روانشناسی در دهه­‌های اخیر شاهد ظهور الگوها و شیوه‌های درمانی جدیدی بوده است که در درمان فردی و خانوادگی، تحولی ایجاد کرده و آن را به مسیرهای جدید سوق داده است. تعدادی از این شیوه‌های درمانی بازتاب پدیده‌ای هستند که دیدگاه پسامدرن نامیده می‌شود.

یکی از رویدادهایی که از فضای پسامدرن بیشترین تأثیر را گرفته است، نظریه­ روایت یا روایت درمانی است همچنین، روایت درمانی یک رشته جدید در چارچوب درمان­‌های روانشناختی است.

جهان درونی هر یک از ما بی‌شک جهانی خیالی است و به این علت، داستانی نیز هست. روایت‌های زندگی مفاهیم جالبی هستند. انسان‌ها از طریق شنیدن قصه­‌های زندگی دیگران درمی‌یابند که زندگی چگونه چیزی ممکن است باشد. بخش عمده‌ای از رشد روانی و اجتماعی هر انسانی از طریق آشنایی و درگیری در همین قصه‌های زندگی است که صورت می‌گیرد.

با تعریف کردن قصه‌های زندگی دیگران است که مادر دخترش را نصیحت و پدر، پسر را در تصمیم‌گیری‌ها یاری می‌رساند. بنابراین، باید اذعان داشت که در روایت‌ها و قصه‌های زندگی دانشی انسانی نهفته است و همین مسأله به این حوزه، ارزش بالایی برای انجام تحقیقات انسانی داده است . در این نظریه مردم تمایل دارند زندگی خـود را بـه شکـل یک روایـت معنی‌دار پیوسته و منطقی در نظر بگیرند

به طوری که بتوانند هدف‌ها و توقعات آینده خویش را پیش برند. این نظریه معتقد است آنچه بیش از خود وقایع و رویدادهای زندگی انسان‌ها مهم است، «مواجهه معنایی» افراد با این وقایع است. انسان‌ها باید به عنوان خلق‌کننده‌های معنی در نظر گرفته شوند و روایت فرآیندی است که به واسطه آن، معنی شکل می‌گیرد و تحول و تفسیر می‌یابد.

در روایت با واقعیت‌هایی روبرو هستیم که افراد مختلف به شیوه‌های خاص خود آنها را روایت می‌کنند و این روایت‌ها حاصل تفسیر افراد از تجارب زندگی‌شان است. در واقع روایت در پی ساخت دادن به تجارب افراد است

روایت زندگی بعد از بارداری

در این میان بارداری یکی از مهم‌ترین رویدادهایی است که در طول زندگی یک زن، ممکن است برای او شکل بگیرد. بارداری، با خلق معنایی جدید، روایتی جدید را شکل می‌دهد. ارتباط میان رویدادها با روایت زندگی، باعث شکل‌گیری هیجانات مختلفی مثل غم، اندوه، خشم، شادی و… خواهد شد. در این میان، خانم‌های باردار می‌توانند با توجه به اصول مباحث تئوری روایت، نگاهی متفاوت به دوران بارداری و بعد از آن داشته باشند.

به قبل از دوران بارداری خود فکر کنید. به دورانی که هنوز تصمیمی برای بارداری نداشتید. داستانی که برای گذشته خود در نظر می‌گیرید، چه ویژگی‌هایی دارد؟ بارداری چه معنای جدیدی به روایت زندگی شما اضافه خواهد کرد؟ این داستان جدید، چه هیجانی ایجاد می‌کند؟ در حقیقت از طریق روایت‌های افراد می‌توان به احساسات، هیجانات و نگرش‌های آنان دست یافت.

انسان‌ها بر اساس روایت‌هایی که ساخته‌اند، دست به کنش و عمل می‌زنند و این فرآیند سبب می‌شود احساس کنند قادر به پیش‌بینی و کنترل زندگی خود هستند. در واقع روایت در پی ساخت دادن به تجارب افراد است.

به دوران بارداری خود فکر کنید. دوران بارداری شما چه اسمی می‌تواند داشته باشد؟ بعضی‌ها آن را دوران سستی و بی‌حالی می‌دانند و بعضی دیگر دوران عاشقی. نظر شما چیست؟ نام‌گذاری دوران بارداری، شناخت شما را از آن بیشتر خواهد کرد چراکه روایت‌درمانی عقیده دارد که افراد از داستان‌های معینی دربـاره خـودشان استـفاده می‌کنند.

به دوران بعد از بارداری تا تولد فکر کنید. کودکی جدید و روایتی جدید. این روایت جدید، برای شما اضطراب ایجاد می‌کند یا امنیت؟ شادی یا غم؟ تشخیص ویژگی‌های این روایت جدید، شما را در الگوهای فرزندپروری یاری خواهد کرد. به عنوان مثال اگر بارداری برای یک خانم روایتی منفی و آسیب‌زا باشد، اگر او انعطاف لازم را نداشته باشد تا این رویداد را با روایت خود یکپارچه سازد،

دچار روان‌آزردگی می‌شود. برای همین نه خود رویداد و منفی و مثبت بودن آن، بلکه معنای آن برای فرد و جایگاه آن در روایت وی تعیین‌کننده وضعیت روانشناختی او است. در این میان روایت‌درمانی به جهت بررسی و ویرایش روایت‌های زندگی بسیار کارآمد خواهد بود.

می‌توان اصول روانشناسی روایتی را به این شکل خلاصه کرد: انسان موجودی دارای تفکر، ادراک، احساس و تصور است. او موجودی عامل و انتخاب‌کننده بر اساس ساختارهای روایتی است و در فعالیت‌های هدفمند بر اساس طرح‌های روایتی که در ذهنش شکل داده است، رفتار می‌کند. هسته اصلی، روایت درونی است؛

آن فرایند روانی که فرد زندگی خود را به شکل روایت تفسیر می‌کند. روایت درونی، فهم حال، بازسازی گذشته و انتظار در مورد آینده است. روایت زیسته، تجربه زندگی است؛ فرآیندی است که افراد با طرح روایی خود زندگی می‌کنند. روایت گفته‌شده داستانی است که در ارتباط کلامی ابراز می‌شود. در نهایت، اگر بارداری را به عنوان یک روایت جدید در نظر بگیریم،

بهتر می‌توانیم پیامدهای آن همانند افسردگی بعد از زایمان طبیعی و موارد دیگر را مورد بررسی و درمان قرار دهیم چراکه روایت‌درمانی چشم‌اندازی جدید به ما خواهد داد.

0 پسندیده شده
معصومه حیدری
از این نویسنده

بدون دیدگاه

جهت ارسال پیام و دیدگاه خود از طریق فرم زیر اقدام و موارد زیر را رعایت نمایید:
  • پر کردن موارد الزامی که با ستاره آبی مشخص شده است اجباری است.
  • در صورتی که سوالی را در بخش دیدگاه مطرح کرده باشید در اولین فرصت به آن پاسخ داده خواهد شد.