242

تاثیر تلقین هاى منفى در شکل گیرى شخصیت جوان

|
0 دیدگاه

تاثیر تلقین هاى منفى : از جمله عواملى که باید در شمار ناهنجارى هاى بازدارنده شکل گیرى شخصیت جوان مورد توجه قرار داد، خودبینى ، خود پسندى و رضایت خاطر از اندیشه و عملکرد خویش ‍ است .

تاثیر تلقین هاى منفى در شکل گیرى شخصیت جوان

اعتماد به نفس و اعتقاد به توانایى از لازمه هاى موفقیت است اما خلط این ویژگى لازم با آفتى چون (( عجب )) و خودپسندى را باید نشانى از عدم درک و شناخت واقعیت انسانى شمرد (۶۴) .

شناخت صحیح خود و جامعه و توان پیش بینى مسیرى درست ، نیازمند برخوردارى از داده ها و تجربیات بسیارى است که باید اندوخت و پرواضح است (( عجب )) آفتى بس بزرگ در این مسیر است . شکل گیرى صحیح شخصیت انسانى ، منوط به خردورزى و شوق دریافت رهنمودها و اندیشه هاى دیگران است .

غرورى که حاکى از ستایش گرى خویش است و خودپسندى که نشانه بى نیازى از این و آن است ، خردورزى جوان را سخت آفت زده مى کند، چنان که فرمود:
عجب و خودپسندى ، آفت خرد است (۶۵) .

ترس

تاثیر تلقین هاى منفى : در بررسى ناهنجارى هاى بازدارنده شکل گیرى شخصیت جوان ، عامل دیگرى رخ مى نماید که در عین حال مى تواند هنجارى مطلوب و از عوامل سازنده و زمینه ساز رشد به شمار آید.

ترس ، خوف ، بیم ، واهمه و نگرانى ، همه نمودى از یک واقعیت اند که مى تواند چهره اى مطلوب به خود گیرد و مى تواند به آفتى بزرگ مبدل شود و درست از همین نقطه است که در رهنمودهاى روان شناختى دینى و هدایت هاى عملى آن به دو گونه با پدیده ترس رفتار شده است . گاه پدیده اى آفت زا و منفى و گاه زمینه ساز رشد و بالندگى . به این عبارت ها نگاه کنید:

ترس ، آفت است (۶۶) .
ترس ، کاستى و نقص است (۶۷) .
مومن ، ترسو، حریص و بخیل نیست (۶۸) .

و نیز توجه کنید:

کسى که ترس و خوف او کم باشد آفت او زیاد است (۶۹) .
چه بسیار افراد خائف که خوفشان آنان را به جایگاه امن برده است (۷۰) .
کسى که بترسد ایمنى مى یابد (۷۱) .

تاثیر تلقین هاى منفى : به راحتى مى توان راستاى هر دو دسته از رهنمودهاى ذکر شده را بازگو نمود. آنچه مى تواند پدیده ترس را در آدمى با تفسیرى مثبت یا عنوانى منفى ارزیابى کند، چارچوب ، ماهیت و نتایج حرکت و عملى است که ترس ‍ مانع آن است .

بر این اساس ، در شکل دهى به ساختار شخصیتى خویش ‍ باید از ترس هاى موهوم و نگرانى هاى نابه جا فاصله گرفت چرا که عزم و اراده آدمى را دچار تزلزل مى کند و حس اعتماد به نفس را تضعیف مى سازد. همواره نیروى اندیشه و آرامش برخاسته از ایمان درونى ، مى تواند توان جوان را از اسارت ترس نجات بخشد.

ترس چنان که برخى تقسیم بندى هاى روایى شاهد است ، جز سربازان شیطان معرفى گشته است .

تاثیر تلقین هاى منفى : روان کاوى ترس و تحلیل زمینه ها و زیر ساخت هاى آن ، نیازمند شرحى ویژه است که اینک پى گیر آن نیستیم . در ارزیابى اجمالى آن مى توان به ناهنجارى هاى چندى چون خودکم بینى ، خودباختگى ، تلقین هاى منفى ، تحقیرهاى بیرونى اعم از خانه و جامعه و کاستى آگاهى ها اشاره کرد.

مجموعه این عوامل مى تواند ناهنجارى ترس و بیم را تقویت کند و به همین نسبت شخص را دچار بى ارادگى ، مسؤ ولیت گریزى ، راحت طلبى و سست عنصرى نماید. شخصیت او نیز تابعى از همین ضعف ها خواهد بود.

از همین رو در رهنمودهاى اسلامى ، افزون بر معرفى پدیده ترس به عنوان یک ناهنجارى شخصیتى ، به صورتى جزئى تر شاهد برخى دستورالعمل ها در جهت پالایش شخصیت انسانى از این آفت مى باشیم .

از جمله ، این توصیه کلى :

هنگامى که از چیزى بیم داشتى خودت را در متن آن قرار بده ؛ چرا که خود نگه دارى شدید تو از آن ، بزرگ تر از خود آن چیزى است که از آن خوف دارى (۷۲) .

تلقین هاى منفى

تاثیر تلقین هاى منفى : اگر به مفهوم و معناى وسیعى که براى (( تلقین )) مورد نظر است توجه شود به اهمیت این موضوع به عنوان یک هنجار یا ناهنجار، بیش تر آگاهى خواهیم یافت . (( تلقین )) به همان میزان که در این جا به عنوان یک آفت بازدارنده مورد نگرش است باید به عنوان یک عامل رشد و موفقیت مورد توجه جدى قرار گیرد.

چنان که پیش تر شرح کردیم رفتار و منش انسان ، برخاسته از نوع شخصیت و باورهاى درونى اوست و مهم ترین مرحله شکل گیرى شخصیت او را باید در مرحله گزینش و پذیرش باورهاى درونى شمرد. هرکس و هر عاملى بتواند باورهاى آدمى را به عنوان زیر ساخت هاى رفتارى او شکل بدهد در واقع رفتار و منش هاى عملى او را شکل داده است .

اینها که مى خوانید هر چند درباره انسان است اما پر واضح است در تحلیل ها و جستارهاى جامعه شناختى نیز باید مورد توجه قرار گیرد. جامعه نیز از آحاد انسانى تشکیل مى شود و بدین ترتیب ، حوزه عمل و نفوذ آنچه در این جا با تعبیر (( تلقین )) از آن یاد مى شود بسى گسترده است .

تاثیر تلقین هاى منفى : مفهوم تلقین نیاز چندانى به توضیح ندارد. از نظر معرفى مصادیق آن مى توان به دو بخش فردى و اجتماعى اشاره نمود، چنان که عامل آن مى تواند عنصرى بیرونى و مى تواند واقعیتى درونى باشد و باز، همان گونه که اشاره شد، تلقین مى تواند به عنوان زمینه اى براى رشد و سازندگى درآید و نیز به صورت عاملى بازدارنده و آفتى اجتماعى رخ نماید.

بسیارى از باورهاى فردى و اجتماعى ، برخاسته از تلقین هایى است که در بسیارى بلکه بیشتر موارد به صورت ناخودآگاه ، فرد و جامعه را تحت تاثیر عمیق خویش قرار مى دهد.

تاثیر تلقین هاى منفى : عمده فلسفه تبلیغات را باید در این انگیزه جست که به کمک آن مى توان جامعه را به سمت باورها و ذهنیت هایى سوق داد که مى تواند اهداف انجام تبلیغات را جامه عمل پوشد. به خوبى روشن است که تبلیغات اگر بتواند همانند عاملى تلقین کننده ، باورهاى اجتماعى را شکل دهد در واقع راستاى حرکت و تلاش آن جامعه را به دست گرفته است .

اینها مى تواند در جهت مصالح واقعى فرد و جامعه باشد؛ چنان که مى تواند به عنوان آفتى بزرگ ، کیان و شخصیت فرد و جامعه را در خود پیچد. یک نگاه به آنچه در این زمینه در کشورها و جوامع مختلف مى گذرد شاهدى بس گویا در بحث است .

0 پسندیده شده
معصومه حیدری
از این نویسنده

بدون دیدگاه

جهت ارسال پیام و دیدگاه خود از طریق فرم زیر اقدام و موارد زیر را رعایت نمایید:
  • پر کردن موارد الزامی که با ستاره آبی مشخص شده است اجباری است.
  • در صورتی که سوالی را در بخش دیدگاه مطرح کرده باشید در اولین فرصت به آن پاسخ داده خواهد شد.