1227

هیدرونفروز جنینی

|
0 دیدگاه

هیدرونفروز جنینی به معنای اتساع لگنچه کلیه در دوران جنینی است که در سونوگرافی قابل تشخیص بوده و تحت عنوان پس زدگی ادرار در جنین توصیف می شود.

هیدرونفروز جنینی

تنگی مجرای ادراری جنین علت بروز هیدرونفروز جنینی است و در ۰٫۵ تا ۴٫۵ درصد بارداری ها دیده می شود. شیوع آن در جنین های پسر دو برابر دختران است و در ۲۰ الی ۴۰ درصد موارد  هر دو کلیه را درگیر می کند.

هیدرونفروز جنینی بر حسب شدت و سایر نشانه ها می تواند یک اتساع فیزیولوژیک گذرا یا یک اختلال کلیوی جدی باشد. لذا بایستی در صورت مشاهده این یافته، اقدامات و بررسی های لازم به عمل آید.

تشخیص هیدرونفروز جنینی:

هیدرونفروز در دوران جنینی با انجام سونوگرافی در سه ماهه دوم و سوم بارداری قابل تشخیص است و با اندازه گیری سایز لگنچه های کلیه مشخص می شود. علاوه بر آن، پزشک با توجه به ضخامت پارانشیم و اکوژنسیته شدت عارضه را نیز تعیین می کند.

اندازه نرمال لگنچه های کلیه بسته به سن حاملگی متفاوت است. طبق مطالعات انجام شده حداکثر اندازه لگنچه کلیه در سه ماهه دوم ۴ میلی متر است.

انواع هیدرونفروز:

هیدرونفروز خفیف:

در صورتی که اندازه لگنچه کلیه در سه ماهه دوم بارداری بین ۴ الی ۷ میلی متر و در سه ماهه سوم بارداری تا ۹ میلی مترباشد به معنای هیدرونفروز خفیف می باشد.

اگرچه در بیشتر موارد هیدرونفروز خفیف طی بارداری برطرف می شود و مشکل کلیوی جدی برای نوزاد ایجاد نمی کند اما ممکن است پابرجا مانده و نوزاد را بعد از تولد نیازمند مداخلاتی کند. طبق آمارها شیوع هیدرونفروز خفیف ۴۱ الی ۸۸ درصد گزارش شده است.

هیدرونفروز متوسط:

در صورتی که اندازه لگنچه کلیه در سه ماهه دوم بارداری ۷ الی ۱۰ میلی متر و در سه ماهه سوم ۹ الی ۱۵ میلی متر باشد، معادل هیدرونفروز متوسط در نظر گرفته می شود.

هیدرونفروز شدید:

در صورتی که اندازه لگنچه کلیه در سه ماهه دوم بیش از۱۰ میلی متر و در سه ماهه سوم بیش از ۱۵ میلی متر شود، به عنوان هیدرونفروز شدید شناخته می شود.

در موارد هیدرونفروز متوسط تا شدید، احتمال اختلالات مادرزادی کلیوی در جنین افزایش می یابد و احتمالا جنین به مداخلات جراحی بعد از تولد نیاز پیدا خواهد کرد.

از این رو در صورت تشخیص هیدرونفروز در سه ماهه دوم بارداری، ضروری است وضعیت جنین مجددا در سه ماهه سوم ( هفته های ۲۸ الی ۳۴ بارداری) بررسی شود.

جنین هایی مبتلا به نقایص کلیوی در سه ماهه سوم باردرای دچار کاهش مایع آمنیوتیک جنین می شوند بنابراین علاوه بر اندازه لگنچه بایستی در سونوهای بعدی به ضخامت پارانشیم، میزان اتساع و اندازه مایع آمنیون نیز توجه شود.

اهمیت هیدرونفروز خفیف در بارداری:

هیدرونفروز خفیف در جنین های مبتلا به سندرم داون ( تریزومی ۲۱ ) یک یافته شایع می باشد. از این رو به عنوان نشانه ای در تشخیص جنین های مبتلا به این سندرم به کار می رود. بر اساس مطالعات انجام شده، در جنین های مبتلا به سندم داون، اندازه لگنچه کلیه بین ۴ الی ۱۰ میلی متر گزارش شده است.

در صورت مشاهده هیدرونفروز خفیف در سونوگرافی بایستی جنین از نظر سلامت سایر ارگان ها و  مشکلات کروموزومی بررسی شود. برای این منظور آزمایش غربالگری معیار بررسی های بیشتر قرار می گیرد. در صورت وجود این یافته، ریسک مشخص شده در آزمایش غربالگری ثابت می ماند.

لذا با صلاحدید پزشک ممکن است نیاز باشد آزمایش تخصصی تری نظیر آمنیوسنتز برای بررسی کروموزومی جنین انجام دهید. بنابراین در اولین فرصت به پزشک متخصص پریناتولوژی یا مشاور ژنتیک مراجعه کنید.

در صورتی که به هر علتی در بارداری آزمایش غربالگری را انجام نداده اید، در صورت مشاهده هیدرونفروز خفیف در سونوگرافی ممکن است پزشک به شما آزمایش نیفتی(cell free DNA) را پیشنهاد کند. در این آزمایش با انجام آزمایش خونی از مادر با دقتی قابل توجه احتمال اختلالات کروموزومی جنین بررسی می شود.

آیا هیدرونفروز جنینی خطرناک است؟

خطرناک بودن هیدرونفروز بستگی به شرایط و معیارهای گوناکونی دارد لذا در صورت وجود این یافته اقدامات زیر توصیه می شود.

با انجام سونوگرافی نزد پزشکی ماهر، شدت هیدرونفروز، یک یا دو طرفه بودن آن ، ضخامت پارانشیم کلیه و اندازه مثانه جنین را بررسی کنید.
از سلامت سایر ارگان ها با انجام سونوگرافی کامل اطمینان حاصل کنید.
با نتیجه آزمایش غربالگری و سونوگرافی نزد پزشک متخصص بروید.
در صورت نیاز جنین را از نظر اختلالات کروموزومی بررسی کنید.
به طور منظم با انجام سونوگرافی پیشرفت اتساع لگنچه و میزان مایع آمنیون جنین را چک کنید.
در موارد هیدرونفروز متوسط تا شدید، قبل از تولد نوزاد با متخصص اورولوژی اطفال مشورت کنید.

هیدرونفروز خفیف نیازی به درمان در دوران جنینی و بعد از تولد ندارد . به ویژه اگر تا پایان بارداری برطرف شده باشد.

در صورت شدید بودن میزان هیدرونفروز معمولا نمی توان اقدامات جراحی موثری در دوران جنینی برای برطرف شدن اتساع انجام داد اما لازم است بهتر با انجام سونوگرافی وضعیت جنین از نظر میزان مایع آمنیون و پیشرفت یا پسرفت هیدرونفروز بررسی شود. میزان اتساع لگنچه، اتساع مجرای ادرار، اندازه مثانه و ضخامت پارانشیم کلیه پیش آگهی جنین را تعیین می کند.

بعد از تولد بایستی ضروری است نوزاد تحت نظر متخصص مجاری اداری قرار گرفته و در هفته اول یک سونوگرافی برای بررسی کلیه ها انجام شود. بر اساس نتایج به دست آمده ممکن است انجام آزمایشات تخصصی دیگر یا مصرف آنتی بیوتیک برای پیشگیری از عفونت کلیه برای نوزاد درخواست شود.

0 پسندیده شده

معصومه حیدری
از این نویسنده

بدون دیدگاه

جهت ارسال پیام و دیدگاه خود از طریق فرم زیر اقدام و موارد زیر را رعایت نمایید:
  • پر کردن موارد الزامی که با ستاره آبی مشخص شده است اجباری است.
  • در صورتی که سوالی را در بخش دیدگاه مطرح کرده باشید در اولین فرصت به آن پاسخ داده خواهد شد.