3008

کشیدن اخرین دندان فک

|
0 دیدگاه

دندان عقل به آخرین دندان در هر قوس فکی گفته می‌شود که معمولاً بین ۱۷ تا ۲۵ سالگی در دهان می‌روید و دندانپزشکان اصطلاحا آن را “آسیای سوم” می‌نامند.

دندان عقل آخرین دندان

معمولا هر فردی دارای ۲ دندان عقل در فک بالا ،۲ دندان عقل در فک پایین و در مجموع دارای ۴ دندان عقل است ما در مورد دندان عقل با ۳ پدیده روبه رو هستیم:

۱-پدیده hypodontia: عدم وجود دندان عقل

۲- دندان عقل نهفته : این پدیده دلایلی دارد از جمله:

– دلایل ارثی

– بیماری‌های دوران کودکی (کم خونی ، راشیتیسم )

– عدم هماهنگی رشد استخوان فک با اندازه دندان‌ها

۳- دندان عقل نیمه نهفته: قسمتی از تاج دندان به طور ناقص دردهان ظاهر می‌شود

 مشکلاتی که دندان‌های عقل روییده،نهفته و نیمه نهفته می‌توانند ایجاد کنند به شرح زیر است :

الف. اثر فشاری محدودیت فضا در قوس فکی یا رشد دندان عقل در جهات نادرست که خود مشکلات زیر را به وجود می اورد:

– تحلیل ریشه دندان مجاور توسط دندان عقل نهفته

– تشکیل کیستها و تومورهای با منشا دندانی در اطراف دندان عقل نهفته که بسته به نوع ضایعه ممکن است خوش خیم و یا بد خیم باشند.

– تضعیف استخوان فک توسط یک دندان نهفته و عدم استحکام مکانیکی استخوان فک در برابر ضربه

– نامرتب شدن و درهم ریختگی بقیه دندان‌های فک

ب. به علت عدم دسترسی کافی در حین مسواک زدن و گیر غذایی که به وجود آورنده مشکلات زیر است:

– عفونت در لثه و بافت‌های نرم اطراف دندان عقل (پری کورونیت)، ایجاد عفونت در استخوان و بافت‌های نگه دارنده دندان عقل و همچنین دندان مجاور آن (بیماری پریودنتال)

– پوسیدگی دندان عقل

ج. این دندان‌ها باعث بروز دردهایی در ناحیه مفصل فك، گوش،چشم و سر می‌شود و برای مقابله با پیدایش چنین دردهایی، بهتر است كه دندان‌های عقل توسط پزشك متخصص كشیده شود.

قابل ذکر است که این دندانها نقش چندانی در جویدن غذا ندارند و با توجه به مشکلاتی که ذکر شد،این دندان ممکن است توسط دندانپزشک از فک خارج شوند. البته خارج کردن بدون دلیل آن به خاطر احتمال آسیب به اعصاب توصیه نمی‌شود.بهترین سن برای خارج کردن دندان عقل از دهان، زیر ۲۰سالگی است.

البته درسنین ۲۰ تا ۴۰ سالگی هم امکان خارج کردن آن‌ها وجود دارد،ولی پس از ۴۰ سالگی کشیدن دندان عقل دشوارتر می‌شود.خارج کردن این دندان ممکن است عوارضی مانند خونریزی، درای ساکت، آسیب به اعصاب و … داشته باشد.

مشکلات درآوردن دندان‌های عقل در سنین سالمندی:

۱- با افزایش سن ریشه‌ها قطورتر شده و ممکن است کشیدن دندان را سخت‌تر کند

۲- التیام ضعیف‌تر بعد از کشیدن دندان

۳- پوسیدگی دندان‌های مجاور

۴- احتمال فک جوش شدن دندان

۵- احتمال شکسته شدن استخوان در افراد پیر در حین جراحی و درآوردن دندان

۶-کاهش تحمل بیمار به دلیل شرایط سنی و درمان‌های پزشکی از قبیل مصرف داروهای قلبی، ریوی و ..

بنابراین اگر سن شما از ۴۰ سالگی گذشته است و هیچ مشكلی با دندان عقل‌تان ندارید، بهتر است دیگر به فكر خارج كردن آن نباشید، چون بعید به نظر می‌رسد بعد از این نیز دچار بیماری‌های لثه، پوسیدگی و یا تغییرات كیستیك در اطراف این دندان شوید. فقط كافی است هر ۱ یا ۲ سال یك‌بار، یك عكس رادیوگرافی از دندانتان تهیه كنید تا مطمئن شوید هیچ عارضه جانبی وجود ندارد.

چگونه متوجه مشکل دندان عقل شویم:

اگر در پشت دندان عقل‌تان، یك تكه از مخاط احساس کردید كه گاهی روی سطح دندان عقل را می‌پوشاند و امکان دارد با فشار دندانهای بالا زخم شود ومواد غذایی زیر این گوشت اضافی گیر ‌کند و باعث یك عفونت دردناك و بدبوشده است.به دندان پزشك مراجعه كنید تا زیر این بافت اضافی را شستشو داده و باقیمانده مواد غذایی را پاك كند یا در صورت نیاز دندان عقل را خارج کند.

گاهی دندان عقل شما كاملا به صورت افقی در استخوان فك قرار گرفته است و به‌جای این‌كه عمودی بالا بیاید به سمت جلو،حركت می‌كند.در این شرایط ریشه دندان آسیای دوم را قربانی حركت نادرست خود می‌كند وپس از مدتی ریشه دندان آسیای دومتان تحلیل می‌رود نیازبه درمان این ریشه پیدا میکنید.

با گرفتن یك عكس رادیوگرافی، از رویش صحیح دندان عقلتان مطمئن شوید

تاثیر دندان عقل در ارتودنسی:

گاهی ممكن است شما فضای كمی برای حركت دادن دندان‌ها و مرتب كردنشان داشته باشید. در این شرایط گاهی متخصص ارتودنسی قبل از شروع درمان ارتودنسی به شما توصیه می‌كند دندان عقل‌تان را با جراحی از دهان خارج كنید؛ به‌ ویژه هنگامی كه لازم است برای مرتب كردن دندان‌هایتان، دندان‌های آسیاب را عقب بكشید

همچنین گاهی شما دندان‌هایتان را ارتودنسی می‌كنید و همه دندان‌ها پس از خاتمه مدت درمان مرتب می‌شوند، ولی هنوز مقداری شلوغی در دندان‌های جلوی فك پایین باقی است. در این مورد نیز ممكن است دندان پزشكتان به شما توصیه كند كه دندان عقلتان را جراحی كنید تا این بی‌نظمی اندك باقی‌مانده نیز برطرف شود.

۱۲ خطر دندان نهفته در فک

دندان نهفته به دندانی گفته می شود که به علت کوچک بودن فک و کمبود فضا، نامتناسب بودن قوس دندانی، تراکم غیر طبیعی استخوان و یا مزاحمت و اشغال فضا توسط دندان های مجاور، در زمان مناسب رشد نمی کند و معمولا روی آن با استخوان، بافت مخاطی و یا هر دو پوشیده می شود.

گاهی وقتی دندانپزشک عکس بزرگ دندان شما را نگاه می‌‌کند، به شما می‌‌گوید که دندان عقل نهفته دارید و یا یک دندان نیش در سقف دهان شما نهفته است.

در این شرایط می‌‌دانید که باید با این دندان نهفته چه کنید؟

آیا هر دندان نهفته‌ای را باید از دهان خارج کرد و دور انداخت؟

تا به حال فکر کرده‌اید که می‌‌توان دندان‌های نهفته را به کمک ارتودنسی به قوس دندانی آورد؟

دندان نهفته دندانی است که به علت ممانعت دندان‌های مجاور، تنگی فک و کمبود فضای لازم، ‌تراکم و سفتی بیش از حد استخوان در زمان معین و خاص خود رویش نیافته و ممکن است روی آن پوشیده از استخوان یا مخاط یا هر دو باشد.

اکثر دندان‌های نهفته به‌ترتیب اهمیت شامل دندان‌های عقل، دندان‌های نیش و دندان‌های آسیاب کوچک هستند.

اغلب دندان‌های عقل از آنجایی که آخرین دندان‌های بزرگسالی هستند که رویش می‌یابند، با کمبود فضا در قوس فکی مواجهه می‌شوند و نهفته می‌مانند.

متخصصان توصیه می کنند که دندان های نهفته باید پس از تشخیص، هر چه سریع تر خارج شوند و یا در صورت امکان از طریق روش های ارتودنسی به قوس دندانی هدایت گردند.

ضرورت اقدام سریع برای خارج کردن دندان‌های نهفته به این دلیل است که با افزایش سن احتمال ابتلا به بیماری‌های قلبی و ریوی، فشار خون، بیماری قند، بیماری‌های سیستم ایمنی، فک جوش شدن، عدم انعطاف کافی استخوان فک و روند کند ‌ترمیم استخوان و مخاط، خارج کردن این دندان‌ها را پیچیده و حتی غیر ممکن می کند.

با افزایش سن، جراحی دندان های نهفته دشوارتر شده و با عوارضی همراه خواهد بود.

فراموش نکنید که دندان عقل پس از ۲۰ سالگی خیلی کمتر امکان رویش خواهد داشت، پس اگر تا این سن رویش پیدا نکرده بود باید به فکر جراحی آن باشید

در صورت عدم امکان هدایت دندان نهفته به جایگاه اصلی آن در قوس دندانی، خارج کردن آن ضروری است، زیرا می تواند موجب عفونت، ایجاد کیست، تومور، صدمه و بی نظمی در دندان‌های مجاور و خطر شکستگی استخوان فک در مواجهه با ضربات شود.

برای پیشگیری از نهفتگی دندان، تشخیص به موقع این اختلال و خارج کردن دندان نهفته باید به صورت منظم و از دوران کودکی تحت نظر دندانپزشک باشد.

چرا باید به داد دندان‌ نهفته رسید؟

دندان های نیش بالا معمولا در سن ۱۳ تا ۱۴ سالگی باید رویش پیدا کنند.

میانگین سنی رویش دندان‌های عقل نیز سن ۲۰ سالگی می‌باشد و باید تا سن ۲۵ سالگی رویش آنها پایان یافته باشد.

چنانچه دندان های نیش و عقل در این سنین رویش پیدا نکنند، احتمال نهفته بودن این دندان ها در لثه وجود دارد و فرد باید برای آگاهی از وجود دندان نهفته به پزشک مراجعه کند.

دندان نهفته از طریق معاینات رادیو گرافیکی و کلینیکی قابل تشخیص است.

اگر دندان عقل در فک نهفته باقی بماند و خارج نشود، ممکن است مشکلات زیادی برای فرد به وجود آورد.

دندان های نهفته از طریق جراحی و خارج کردن دندان قابل درمان است.

فراموش نکنید که دندان عقل پس از ۲۰ سالگی خیلی کمتر امکان رویش خواهد داشت، پس اگر تا این سن رویش پیدا نکرده بود باید به فکر جراحی آن باشید. جراحی دندان‌های عقل در این زمان به علت جوانی بیمار همراه با ‌ترمیم سریع خواهد بود.

بهترین سن برای خارج کردن دندان های نهفته ۲۰ تا ۲۵ سالگی است. با بالا رفتن سن، جراحی استخوان فک سخت تر است و التیام زخم ناشی از جراحی هم به مراتب طولانی تر می شود.

در سنین بالای ۴۰ سال که دندان به طور کامل در داخل استخوان نهفته و از لحاظ رادیو گرافیکی و کلینیکی عارضه ای برای فرد درپی نداشته باشد، در این گونه مواقع نیاز به جراحی نیست و فرد تنها باید سالی یک مرتبه برای چکاب به دندانپزشکی مراجعه کند.

ممکن است دندان عقل در برخی افراد هیچ گاه تشکیل نشود، ولی فرد برای اطمینان از وجود یا نبود آن باید به پزشک مراجعه کند.

دندان نیش خوابیده در فک

شاید برای شما هم پیش آمده باشد که برای رادیوگرافی معمولی به دندانپزشکی رفته باشید، ولی با کمال تعجب متوجه شده باشید که یکی از دندان‌های نیش‌تان در فک‌تان نهفته است. این دندان‌ها معمولا در سقف دهان نهفته می‌‌مانند و این باعث می‌‌شود که شما در یک طرف یک دندان نیش نداشته باشید.

طبق توصیه انجمن ارتودنتیست‌های آمریکا، بهتر است کودکان از سن حدود ۶ سالگی، تحت مشاوره و نظر ارتودنتیست باشند تا در مورد مشکلات فکی و دندانی آنها را راهنمایی کنند. در این سنین معمولاً درمان ارتودنسی انجام نمی‌شود، اما بررسی وضع دندان‌های شیری و رشد فک‌ها می‌تواند از برخی ناهنجاری‌ها پیشگیری کند یا مشکلات را کاهش دهد.

یکی از مشکلات ناشی از دندان نهفته، پیدایش کیست‌ها یا تومورها که درمان آنها گاهی با برداشتن قسمتی از استخوان فک همراه خواهد بود.

اگر در زمان مناسب دندان نیش شیری فک بالا نیفتد، یا دندان شیری مجاور آن به دلیل پوسیدگی زودتر از زمان طبیعی بیفتد، سیر رویش دندان‌های نیش دایمی ممکن است تغییر کند و به طرف سقف دهان حرکت کند و در کام نهفته شود.

این موارد، درمان‌های مشکل‌تر و طولانی‌تری نیاز خواهد داشت. حال اگر کودک در زمان مناسب تحت مشاوره قرار بگیرد و ‌ترمیم شیری‌ها یا خارج کردن به موقع آنها تجویز شود، بسیاری از این گونه مشکلات روی نخواهد داد. رشد و تکامل دندان دایمی در کودکی در داخل استخوان فک روی می‌دهد.

بنابراین عوامل تغذیه‌ایی در دوران کودکی همان‌طور که بر رشد عمومی بدن اثر دارد، بر رشد و تکامل دندانی نیز اثر می‌گذارد.

بیرون کشیدن دندان خوابیده در فک

اگر شما چنین دندان خوابیده در فکی داشته باشید نباید چندان نگران شوید چون دندانپزشکان می‌‌توانند به شما کمک کنند تا این دندان را به قوس دندانی‌تان باز گردانید.

برای این کار شما به همکاری متخصص جراحی فک و دهان و صورت و متخصص ارتودنسی نیاز دارید. در مرحله نخست یک رادیوگرافی بزرگ از هر دو فک شما تهیه می‌‌شود تا موقعیت دقیق دندان نهفته نیش در آن تعیین شود.

این دندان‌ها معمولا در کام و یا در زیر لپ شما نهفته هستند در این مرحله جراح فک و صورت سر این دندان را در دهان شما باز می‌‌کند و در مرحله بعد به این دندان سیم‌ها و براکت‌های ارتودنسی بسته می‌‌شوند تا با استفاده از نیروهای ارتودنسی دندان بیرون کشیده شده و در قوس دندان‌های شما قرار بگیرد.

این درمان چند ماه طول خواهد کشید، ولی در نهایت شما مهم‌ترین دندان فکتان را که قوی‌ترین دندان در میان دندان‌هاست و وجود آن برای گاز زدن غذا‌ها و نیز زیبایی صورت و لبخند ضروری است، در فک‌تان خواهید داشت.

دندان نهفته چه خطراتی دارد؟

۱- بروز بیماری‌های لثه

۲- تحلیل استخوان در دندان‌های مجاور دندان نهفته

۳- پوسیدگی دندان‌های مجاور

۴- عدم امکان پر کردن دندان‌های مجاور

۵- تحلیل ریشه دندان مجاور به علت فشار دندان نهفته

۶- مزاحمت دندان نهفته برای روکش‌ها یا بریج یا حتی دست دندان

۷- پیدایش کیست‌ها یا تومورها که درمان آنها گاهی با برداشتن قسمتی از استخوان فک همراه خواهد بود

۸- دردهای عصبی صورت

۹- شکستگی فک پایین در ناحیه دندان نهفته در اثر ضربه به فک پایین، به دلیل کمبود استقامت استخوان

۱۰- چرخش دندان‌های مجاور

۱۱- نامرتب شدن دندان‌ها

۱۲- بیماری‌های مفصل گیجگاهی–‌فکی و صداهای ناشی از آن

آخرین سرباز فک انسان

دندان عقل آخرین دندانی است که در میان دندان‌های دائمی فرد رشد می‌کند. معمولا دندان‌های عقل دو عدد در فک بالا و دو عدد در فک پایین رشد می‌کند، اما گاهی مشاهده می‌شود که فردی دارای دو یا سه دندان عقل بیشتر نیست.

در موارد نادری هم دیده می‌شود که فرد دندان عقل ندارد و تا پایان عمر هم بدون این دندان‌ها زندگی می‌کند. دندان عقل آخرین دندان دائمی است که معمولا در سنین نوجوانی رشد آن آغاز می‌شود و به همین دلیل به آن دندان عقل می‌گویند.

وقتی دندانپزشک به شما می‌گوید باید دندان عقلتان را بکشید، چون نهفته یا نیمه نهفته است و چنین دندانی نباید به هزار و یک دلیل در دهانتان باقی بماند، این سوال به ذهنتان می‌آید که: اصلا دندانی که جای رویش در فک ندارد چرا وجود دارد؟ پاسخ تمام این سوالات را دکتر منصوره بدیعی دندانپزشک در مطلب زیر تشریح کردند.

بی‌دلیل دندان‌های عقل را نکشید

دندان عقل را نباید بی‌دلیل کشید، مگر این‌که موجب بروز مشکل و ناراحتی شود.

اگر دندان عقل شما در بروز مشکلات خاص دهان و دندان نقش دارد، حتما باید برای کشیدن آن به موقع به دندانپزشک مراجعه کنید، چون بیشتر نگه داشتن آن کار عاقلانه‌ای نیست.

در دهان یک انسان بالغ ۳۲ دندان وجود دارد، چهار عدد از آنها که بعد از بقیه دندان‌ها در آخر قوس‌های دندانی رویش می‌یابند، دندان‌های عقل نامیده می‌شوند، سن تقریبی شروع تشکیل آنها در استخوان فک ۹ تا ده سالگی است.

تاج در ۱۴ سالگی کامل شده و در سال‌های آخر دوره نوجوانی شروع به رویش در داخل استخوان نموده و بعد از ۱۶ سالگی در دهان ظاهر می‌گردند.

وجه مشترک این دندان زمان رویش آنها به داخل حفره دهان است که مصادف با بلوغ فکری است. در زمان رشد و تکامل فکین معمولا جا برای رویش این دندان‌ها فراهم می‌گردد. دندان عقل اگر درست و بجا رویش یابد، مثل بقیه دندان‌ها مفید و مؤثر در سیستم جونده بوده و با وجود تصور غلط عامیانه در این موارد نباید کشیده شوند.

بهترین سن برای جراحی دندان عقل

دندانپزشکان می‌گویند بهترین سن برای جراحی دندان عقل زیر سن ۲۰ سالگی است، چراکه عوارض و درد کمتری دارد. این دندان کمی دیرتر از دندان‌های دیگر رشد می‌کند و در سنین ۱۷ تا ۲۱ سالگی‌ تازه می‌روید. با رشد انسان و کوچک شدن فک، فضا برای رشد دندان عقل محدود شده و در نتیجه دندان عقل خود را به شکل نهفته و نیمه ‌نهفته نشان می‌دهد.

این دندان‌ها در بسیاری از موارد، مشکل‌ساز بوده و به جراحی ختم شده‌اند. دندان‌های عقل بعد از پوسیدگی، موجب پوسیدگی دندان‌های مجاور و عفونت در اطراف می‌شوند.

خارج کردن دندان عقل نهفته می‌تواند با موفقیت برای بیماران در تمام گروه‌های سنی انجام شود و شرایط سنی خاصی ندارد. با این حال از نقطه نظر آمار، تحقیقات نشان داده است که افراد نسبتا مسن‌تر در معرض خطر بیشتری از نظر عوارض وجود دارد.

دندان نهفته و مشکلات آن

دندان نهفته دندانی است که از زمان رویش آن گذشته و به دلایل متعدد قادر نیست که در ردیف مناسب سایر دندان‌ها قرار گیرد. چنین دندان عقلی ممکن است در بافت نرم یا سخت گیر کرده باشد.

مشکلاتی که دندان‌های نهفته عقل می‌توانند ایجاد کنند، عبارت است از التهاب بافت نرم پوشاننده این دندان‌ها که در اغلب موارد در ارتباط با دندان‌های نیمه رویش یافته اتفاق می‌افتد، پوسیدگی دندان عقل یا پوسیدگی در ناحیه مجاور دندان عقل و خطر صدمه رسیدن به دندان مجاور.

دردسرهای کشیدن دندان‌های عقل در سنین سالمندی

با افزایش سن، ریشه‌ها قطورتر شده و ممکن است کشیدن دندان را سخت‌تر کند.

التیام ضعیف‌تر بعد از کشیدن دندان

پوسیدگی دندان‌های مجاور

احتمال فک‌جوش شدن دندان

احتمال شکسته شدن استخوان در افراد پیر در حین جراحی و درآوردن دندان، کاهش تحمل بیمار به دلیل شرایط سنی و درمان‌های پزشکی از قبیل مصرف داروهای قلبی، ریوی و…

وقتی عقل راهش را گم می‌کند

گاهی دندان عقل شما کاملا به صورت افقی در استخوان فک قرار گرفته است و به‌جای این‌که عمودی بالا بیاید به سمت جلو، حرکت می‌کند. در این شرایط ریشه دندان آسیای دوم را قربانی حرکت نادرست خود می‌کند.

اگر شما در این شرایط برای جراحی دندان عقل‌تان اقدام نکنید، پس از مدتی ریشه دندان آسیای دومتان تحلیل می‌رود و باید ریشه این دندانتان را نیز درمان کنید. بنابراین با گرفتن یک عکس رادیوگرافی، از رویش صحیح دندان عقلتان مطمئن شوید.

0 پسندیده شده
معصومه حیدری
از این نویسنده

بدون دیدگاه

جهت ارسال پیام و دیدگاه خود از طریق فرم زیر اقدام و موارد زیر را رعایت نمایید:
  • پر کردن موارد الزامی که با ستاره آبی مشخص شده است اجباری است.
  • در صورتی که سوالی را در بخش دیدگاه مطرح کرده باشید در اولین فرصت به آن پاسخ داده خواهد شد.