366

مواد معدنی و نقش آن‌ها

|
0 دیدگاه

بدن ما برای متابولیزم مواد غذایی، تولید آنزیم‌ها، هورمون‌ها و عملکرد صحیح بخش‌های مختلف خود نیازمند ویتامین‌ها و مواد معدنیست، به مواد معدنی ابزار بدن گفته می‌شود

مواد معدنی و نقش آن‌ها

برای تمام فعالیت‌های بیوشیمیایی مورد استفاده قرار می‌گیرند،

به عنوان مثال بدن از عنصر روی برای تولید آنزیم‌های گوارشی و تبدیل مواد غذایی به انرژی، تولید اسپرم و غیره، از کلسیم برای ترمیم استخوان‌ها و دندان‌ها و همچنین فعالیت سیستم اعصاب مرکزی، متابولیزم چربی‌ها، از سلنیوم و ید برای تولید بعضی از هورمون‌های غده تیروئید مانند T3 و T44، از آهن برای تولید گلبول‌های قرمز خون و هموگلوبین، از منیزیم برای تنظیم ضربان قلب، فشار خون، تولید بیش از ۴۰۰ آنزیم و غیره استفاده می‌نماید،

هرگونه عدم توازن (کمبود یا ازدیاد) در میزان مواد معدنی می‌تواند در فعالیت بخشی از بدن ایجاد اختلال کند و سبب بروز انواع بیماری‌های جسمانی و روانی از ازدیاد وزن گرفته تا افسردگی گردد.

مواد معدنی را می توان به ۳ دسته تقسیم نمود:

۱٫ مواد معدنی ماکرو Macrominerals: به مواد معدنی گفته می‌شود که بدن به مقادیر زیادی از آن‌ها نیاز دارد و شامل: کلسیم، منیزیم،سدیم، پتاسیم، فسفر و گوگرد می‌باشند.

۲٫ مواد معدنی کمیاب Trace Minerals: که بدن به میزان کم برای متابولیزم و انجام فعالیت های بیوشیمیایی به آن ها نیاز دارد و شامل: آهن، منگنز، مس، روی، کروم، سلنیوم و غیره می باشند.

۳٫ فلزات سمی Toxic Minerals: موادی معدنی هستند که هیچ نقش مفیدی در بدن ایفا نمی‌کنند و با جایگزین شدن به جای مواد معدنی مفید سبب اختلال در متابولیزم و فعالیت بخش‌ها، اندام‌ها و بروز بیماری‌ها و حتی مشکلات ژنتیکی می‌گردند. امروزه به دلیل آلودگی محیط زیست انسان با بیشترین حجم این مواد در طول تاریخ بشریت مواجه است. این فلزات عبارتند از: جیوه، سرب، آرسنیک، کادمیوم، آلومینیوم و غیره.

مواد معدنی ماکرو و مواد معدنی کمیاب:

همان‌طور که گفته شد این عناصر جز مواد ضروری و مفید برای بدن انسان می‌باشند، کمبود هر یک از آن‌ها منجر به اختلال در متابولیزم بدن و بروز بیماری‌های مختلف می‌گردد، به عنوان مثال کمبود آهن باعث کم‌خونی و یا کمبود کلسیم سبب پوکی استخوان و تخریب دندان ها می‌شود.

ازدیاد این مواد معدنی نیز سبب بروز مشکلاتی در بدن انسان می‌گردد به عنوان مثال میزان ذخایر آهن در بدن در حدود ۴ گرم است و اگر شخصی بیش از حد منابع غذایی حاوی آهن مانند گوشت قرمز، تخم مرغ و غیره مصرف کند آهن مازاد در بافت های نرم بدن تجمع می یابد و سبب بروز بیماری های مختلف از قبیل ریزش مو، دیابت، کبد چرب، مشکلات صفرا، خشونت و مشکلات عصبی، فشار خون بالا، ناراحتی‌های قلبی، کم‌کاری تیروئید و غیره می شود.

جهت کسب اطلاعات بیشتر مقاله ازدیاد آهن را مطالعه کنید.

فلزات سمی:

امروزه با توجه به آلودگی محیط زیست بدن همه افراد دارای مقداری از این فلزات می‌باشند، این فلزات از طرق مختلف وارد بدن انسان می‌شوند به عنوان مثال سرب و کادمیوم از طریق تنفس دود اتومبیل‌ها، جیوه از طریق خوردن بیش از حد غذاهای دریایی و غیره. وقتی میزان این فلزات در بدن افزایش یابند سبب بروز بیماری های جدی و خطرناکی می شوند.

بدن یک فرد سالم قابلیت آن را دارد که از طریق کبد، کلیه ها و تعریق از طریق پوست فلزات سمی را دفع نماید، ظاهرا مشکل زمانی ایجاد می‌شود که اعضای دفع سموم به دلایلی از قبیل فرسوده شدن با بالا رفتن سن توان خود را برای دفع کامل سموم از دست می‌دهند و یا زمانی که بدن انسان در معرض این فلزات برای مدت طولانی قرار می‌گیرد،

به عنوان مثال زندگی طولانی مدت در شهرهایی که با آلودگی شدید هوا روبرو می باشند سبب افزایش میزان سرب و کادمیوم در بدن و بروز بیماری‌های مرتبط با آن ها می‌گردد.

در زیر برای مثال نام برخی از فلزات سمی و علایم و بیماری‌ها مرتبط با ازدیاد آن‌ها را می‌نویسیم:

آرسنیک:

علایم مرتبط با ازدیاد آن در بدن عبارتند از: بی اشتهایی، ضعف، اسهال، کراتوز، درماتیت، ریزش مو، گلو درد، آسیب‌های کلیوی، سردرد، سرگیجه، اسپاسم عضلانی، بی‌حسی دست‌ها و پاها، تب، رنگ‌پریدگی، زردی، درد شکم، تب خال.

بعضی از منابع آرسنیک:

گوشت خوک، انواع آفت کش ها که بروی برنج و میوه ها پاشیده می شوند.

کادمیوم:

علایم مرتبط با ازدیاد آن در بدن عبارتند از: تصلب شرایین، اختلال در گردش خون، فشار خون بالا، نارسایی قلبی، سرطان، هیپوگلیسمی، دیابت، درد استخوان، پوکی استخوان، مشکلات تاندون، از دست دادن حس چشایی، تاخیر در بهبود زخم ها، سردردهای میگرنی، پسوریازیس، نارسایی کلیوی.

بعضی از منابع  کادمیوم: دود اتومبیل ها، تنباکو و قهوه.

سرب:

علایم مرتبط با ازدیاد آن در بدن عبارتند از: کاهش توان مغزی و آی کیو، کوری، تشنج، ناشنوایی، آنسفالیت، صرع، بی‌خوابی، دیستروفی عضلانی، بیماری پارکینسون، سرگیجه، تصلب شرایین، کولیک، یبوست، از دست دادن وزن، ناباروری در مردان، سرطان، دیابت، هیپوگلیسمی، اضطراب، تمرکز ضعیف، نوسانات خلقی، کابوس دیدن، آلوپسی و پوکی استخوان

بعضی از منابع سرب: سوخت های فسیلی و بعضی از لوازم آرایشی.

علل برهم خوردن توازن مواد معدنی در بدن چیست؟

فاکتورهای متعددی سبب برهم خوردن توازن (کمبود یا ازدیاد) مواد معدنی در بدن انسان می‌شوند از جمله:

۱٫ تغدیه نادرست ۲٫ کاهش کیفیت مواد غذایی (از میوه‌ها گرفته تا گوشت دام‌ها و طیور) ۳٫ زندگی پر استرس ۴٫ مصرف الکل و استعمال دخانیات ۵٫ آلودگی محیط زیست نیز باعث افزایش برخی فلزات سمی از جمله جیوه، کادمیوم، آرسنیک، سرب و… در بدن انسان می‌گردد. ۶٫ مصرف بدون بررسی مکمل‌های غذایی.

۷٫ عوامل مادرزادی: بسیاری از کودکان به دلیل تغذیه نادرست و یا مصرف بدون بررسی مکمل‌های غذایی توسط مادران باردار با عدم توازن میزان مواد معدنی به دنیا می‌آیند و وقتی به سنین بالاتر می‌رسند عوارض ناشی از آن ها در قالب انواع بیماری ها نمایان می‌شوند.

آیا امکان تنظیم مجدد میزان مواد معدنی در بدن وجود دارد؟

بله، ابتدا باید میزان مواد معدنی در بدن با انجام آزمایشات خون اندازه گیری شود و با اصلاح برنامه غذایی و استفاده از مکمل‌های غذایی مناسب میزان مواد معدنی و ویتامین ها تنظیم گردند، در مواردی هم که میزان بعضی از مواد معدنی بیش از حد می‌باشد استفاده از روش‌های طبیعی دفع مواد زائد از بدن مانند سونا درمانی توصیه می‌شود.

0 پسندیده شده
معصومه حیدری
از این نویسنده

بدون دیدگاه

جهت ارسال پیام و دیدگاه خود از طریق فرم زیر اقدام و موارد زیر را رعایت نمایید:
  • پر کردن موارد الزامی که با ستاره آبی مشخص شده است اجباری است.
  • در صورتی که سوالی را در بخش دیدگاه مطرح کرده باشید در اولین فرصت به آن پاسخ داده خواهد شد.