351

سرطان سینه و انواع آن

|
0 دیدگاه

سرطان زمانی ایجاد میشود که جهشی در ژنهایی که رشد سلولی را تنظیم میکنند، اتفاق می افتد.

سرطان سینه و انواع آن

جهش ها به سلولها امکان میدهند به صورت غیر قابل کنترل و بی نظم، تقسیم و تکثیر شوند. سلولها به تکثیر خود ادامه میدهند و دائما نسخه های غیر طبیعی سلولی تولید میکنند که در بیشتر موارد در نتیجه آن تومور تشکیل میشود.

سرطان سینه، سرطانی است که در سلولهای پستان ایجاد میشود. معمولا سرطان در غدد سازنده شیر (لوبولها) یا مجاری شیر (داکتها) در سینه تشکیل میشوند. در سینه غدد شیر مسئول تولید شیر و مجاری شیر مسئول انتقال شیر به نوک سینه هستند. سرطان میتواند در بافتهای فیبروز و چربی سینه نیز ایجاد شود که به عنوان بافت استرومال (stromal ) شناخته میشوند.

سلولهای کنترل نشده سرطانی شروع به تهاجم به بافتهای سالم سینه میکنند و میتوانند به گره های لنفاوی زیر بغل گسترش پیدا کنند. گره های لنفاوی مسیر اصلی هستند که سلولهای سرطانی به کمک آنها به بخشهای دیگر بدن منتقل میشوند.

سرطان سینه چه مقدار شیوع دارد؟

طبق گزارش انجمن سرطان امریکا تقریبا ۲۳۲۲۴۰ مورد جدید سرطان سینه مهاجم در سال ۲۰۱۳ در امریکا شناسایی شد و انتظار میرفت بیش از ۶۴۰۰۰ مورد سرطان غیر مهاجم سینه نیز وجود داشته باشد. هر ساله در امریکا بیش از ۳۹۰۰۰ زن در اثر این بیماری جان میسپارند.

سرطان سینه در مردان نیز اتفاق می افتد.

انواع سرطان سینه

چند نوع سرطان سینه وجود دارد. نوع سرطان تعیین کننده برنامه درمانی است. متداولترین انواع سرطانهای سینه عبارتند از:

کارسینوم درجای مجاری یا داکتال (Ductal carcinoma in situ): کارسینوم درجای مجاری شیر یا DCIS  آغازگر غیر مهاجم سرطان است. در صورتی که به این سرطان مبتلا هستید، سلولهایی که سطح داخلی مجاری شیر را می پوشانند، تغییر یافته اند و اکنون سرطانی شده اند. بر خلاف سلولهای سرطانی، سلولهای این سرطان به بافتهای پیرامون حمله نمیکنند.

کارسینوم درجای لوبولار یا غده ای (Lobular carcinoma in situ): کارسینوم درجای لوبولار سرطانی است که در غده های تولید شیر در سینه رشد میکند اما به بافتهای پیرامون حمله نمیکند.

کارسینوم مهاجم مجاری: کارسینوم مهاجم مجاری شیر یا IDC شایعترین نوع سرطان سینه است و از مجاری شیر در سینه شروع شده سپس به بافتهای مجاور حمله میکند. همین که سرطان به بافتهای خارج از مجاری شیر گسترش پیدا کند، به سمت بافتها و اندامهای مجاور نیز گسترش می یابد.

کارسینوم مهاجم غده ای: کارسینوم مهاجم غده ای ابتدا در غدد شیر در سینه شروع میشود. در صورتی که سرطان سینه به عنوان کارسینوم مهاجم غده ای تشخیص داده شود، پیش از این به اندامها و بافتهای مجاور گسترش یافته است.

انواع دیگر سرطان سینه که کمتر شایع هستند عبارتند از:

سرطان التهابی سینه: سرطان التهابی سینه (IBC) نوع نامتداول سرطان سینه است که در آن سلولها گره های لنفاوی را مسدود میکنند بنابراین سینه به درستی تخلیه نمیشود. اگر چه در این سرطان به جای ایجاد تومور، سینه متورم، قرمز و بسیار گرم میشود. پستان سرطانی ممکن است قطور و سوراخ سوراخ به نظر برسد (مانند پوست پرتقال). این وضعیت تنها کمی بیشتر از یک درصد کل سرطانهای سینه را شامل میشود.

سرطان سینه سه گانه منفی: برای تشخیص این سرطان، تومور باید هر سه مشخصه زیر را داشته باشد:

– تومور باید فاقد گیرنده های استروژن باشد
– تومور باید فاقد گیرنده های پروژسترون باشد
– تومور نباید پروتئینهای HER2 دیگری در سطح خود داشته باشد. پروتئین HER2 پروتئینی است که رشد سرطان سینه را تقویت میکند.

اگر توموری این سه معیار را داشته باشد، به آن سرطان سینه سه گانه منفی گفته میشود. در این نوع سرطان تمایل به رشد و گسترش سریعتر از انواع دیگر سرطان است. درمان سرطان سینه سه گانه منفی دشوار است چون درمانهای مرسوم سرطان سینه در این مورد موثر نیستند.

بیماری پاژه نوک پستان: این نوع سرطان در مجاری شیر شروع میشود اما رشد میکند و پوست و هاله اطراف نوک سینه را نیز تحت تاثیر قرار میدهد. بیماری پاژه ممکن است همراه با انواع دیگر سرطان مانند کارسینوم درجای مجاری یا کارسینوم مهاجم مجاری اتفاق بیفتد.

تومور فیلودس (Phyllodes): این نوع سرطان سینه بسیار نادر است و در بافت همبند سینه رشد میکند.

آنژیوسارکوم (Angiosarcoma): سرطانی که در رگهای خونی یا رگهای لنفاوی سینه رشد میکند آنژیوسارکوم نام دارد.

چه افرادی در خطر سرطان سینه قرار دارند؟

چند عامل خطر وجود دارد که احتمال سرطان سینه را افزایش میدهد اما داشتن هر یک از این عوامل زمینه ساز به این معنی نیست که حتما دچار این بیماری میشوید.

از برخی از عوامل زمینه ساز سرطان نمیتوان پیشگیری کرد (مانند سابقه خانوادگی) اما در مورد برخی دیگر مانند سیگار کشیدن، میتوانید پیشگیری کنید. میتوانید اقداماتی برای محافظت از خود انجام دهید و مرتبا طبق توصیه پزشک غربالگری انجام دهید تا بیماری را در مراحل اولیه شناسایی کنید.

سن: خطر ابتلا به سرطان سینه با افزایش سن افزایش می یابد. تقریبا ۱۲ درصد از سرطانهای مهاجم سینه در زنان زیر ۴۵ سال اتفاق می افتد اما ۶۶ درصد از آنها در زنان بالای ۵۵ سال ایجاد میشود.

مصرف الکل: مصرف زیاد الکل میتواند خطر سرطان سینه را بالا ببرد.

تراکم بافت سینه: بافت متراکم سینه باعث میشود مطالعه ماموگرام دشوار شود. همچنین خطر سرطان سینه افزایش می یابد.

جنسیت: در زنان احتمال سرطان سینه صد برابر مردان است.

ژن: زنانی که جهش ژنی BRCA1  و BRCA2 را دارند، بیشتر از دیگران احتمال دارد که به این بیماری مبتلا شوند. جهش ژنهای دیگر نیز ممکن است بر افزایش این احتمال موثر باشد.

قاعدگی زود هنگام: در صورتی که اولین دوره قاعدگی تان پیش از ۱۲ سالگی شروع شده باشد، خطر سرطان سینه در شما بیشتر است.

زایمان در سنین بالا: زنانی که تا ۳۵ سالگی اولین فرزند خود را به دنیا نمی آورند، در خطر بیشتر سرطان سینه قرار دارند.

درمان هورمونی: زنانی که داروهای استروژن و پروژسترون پس از یائسگی مصرف میکنند تا علائم یائسگی را کاهش دهند، در خطر بیشتر سرطان سینه قرار دارند.

خطر وراثت: در صورتی که خویشاوند نزدیکی از شما سرطان سینه داشته است، در خطر بیشتر آن قرار دارید. این خویشاوندان شامل مادر، مادربزرگ، خواهر یا دختر میشود. در صورتی که سابقه سرطان سینه در خانواده ندارید، باز هم ممکن است به آن دچار شوید. در واقع اکثر زنانی که دچار سرطان سینه میشوند، هیچ سابقه خانوادگی از آن ندارند.

دیر شدن یائسگی: زنانی که یائسگی شان دیرتر از ۵۵ سال شروع میشود، در خطر بیشتر سرطان سینه قرار دارند.

عدم بارداری: زنانی که هرگز باردار نشده اند در خطر بیشتر سرطان سینه قرار دارند.

سرطان سینه در گذشته: در صورتی که در یک سینه در گذشته سرطان داشته اید، احتمال آن در سینه دیگر یا ناحیه دیگری از همان سینه، سه تا چهار برابر دیگران است.

علائم سرطان سینه چیست؟

سرطان سینه ممکن است هیچ علامتی در مراحل اولیه ایجاد نکند. تومور ممکن است به قدری کوچک باشد که با دست احساس نشود اما ناهنجاری را میتوان در ماموگرام دید. در صورتی که تومور را بتوان احساس کرد، اولین علامت معمولا توده جدیدی در سینه است که سابقا وجود نداشته است.

همه توده ها سرطانی نیستند اما باید توسط پزشک بررسی شوند.

هر نوع سرطان سینه علائم متفاوتی ایجاد میکند. بسیاری از این علائم مشابه هستند اما برخی از آنها میتوانند متفاوت باشند. علائمی که در بیشتر سرطانهای سینه مشاهده میشوند عبارتند از:

– توده یا ضخیم شدگی بافت که متفاوت از بافتهای پیرامون احساس میشود و تنها اخیرا ایجاد شده است
– قرمزی و سوراخ سوراخ شدن ظاهر پوست در تمامی سینه
– تورم در همه یا بخشی از سینه
– ترشحاتی از نوک سینه به جز شیر
– ترشحات خونی از نوک سینه
– پوسته پوسته شدن و پولکی شدن پوست روی سینه یا نوک سینه
– تغییر بدون علت و ناگهانی در شکل یا اندازه سینه
– وارونگی نوک سینه
– تغییر در ظاهر پوست سینه
– توده یا تورمی در زیر بغل

سرطان سینه چگونه تشخیص داده میشود؟

برای مشخص کردن این که علائمتان توسط سرطان سینه ایجاد شده یا وضعیتهای خوش خیم دیگر، پزشک ابتدا معاینه فیزیکی انجام میدهد. همچنین ممکن است یک یا چند آزمایشی تشخیصی توصیه کند تا مشخص شود علت پدید آمدن علائمتان چیست.

آزمایشهایی که میتوانند به تشخیص سرطان سینه کمک کنند عبارتند از:

معاینه سینه: پزشک معاینه کاملی از سینه انجام میدهد، هر دو سینه را از نظر وجود توده ها یا علائم غیر طبیعی بررسی میکند و همچنین بخشهای دیگری از بدن را ممکن است بررسی کند تا ببیند علائمی که تجربه میکنید ممکن است مربوط به وضعیت دیگری باشند یا خیر.

ماموگرافی: بهترین راه دیدن داخل سینه آزمایش تصویر برداری به نام ماموگرافی است. بسیاری از زنان سالانه ماموگرام میگیرند تا در صورت وجود سرطان، آن را زود تشخیص دهند. در صورتی که پزشک به تومور یا توده ای مشکوک باشد، ماموگرافی برایتان تجویز میکند. اگر ناهنجاری در تصویر ماموگرام دیده شود، پزشک ممکن است آزمایشهای دیگری درخواست دهد.

اولتراسوند (سونوگرافی): اولتراسوند سینه تصویری از بافتهای عمیق سینه ایجاد میکند. اولتراسوند از امواج صوتی برای ایجاد تصویر بهره میگیرد. تصویر سونوگرافی به پزشک کمک میکند توده های جامدی مانند تومور و کیستهای خوش خیم را بتواند از هم تفکیک کند.

نمونه برداری (بیوپسی): در صورتی که سونوگرافی و ماموگرافی هر دو نتیجه قطعی ندهند، پزشک ممکن است بخواهد از بافت مشکوک نمونه برداری کند. نمونه برداشته شده به آزمایشگاه ارسال میشود. در صورتی که نتیجه آزمایش برای سرطان، مثبت باشد آزمایشگاه ممکن است نمونه را بیشتر بررسی کند تا نوع سرطان را برای پزشک مشخص کند.

مراحل سرطان سینه

مراحل سرطان

سرطان سینه را میتوان بر اساس شدت، به چند مرحله تقسیم کرد. سرطانی که رشد کرده و به بافتها و اندامهای مجاور گسترش یافته است، در مرحله بالاتر از سرطانهایی که هنوز داخل سینه قرار دارند، می باشد. برای تعیین مرحله سرطان پزشک باید موارد زیر را در نظر بگیرد:

– آیا سرطان مهاجم است یا غیر مهاجم
– اندازه تومور چقدر است
– گره های لنفاوی درگیر شده اند یا خیر
– آیا سرطان به بافتها یا اندامهای مجاور گسترش یافته است یا خیر

سرطان سینه ۵ مرحله اصلی دارد:

مرحله صفر- در کارسینوم درجای مجاری، سرطان در مرحله صفر بوده و گسترش نمی یابد.

مرحله یک- تومور بزرگتر از ۲ سانتیمتر نیست. گره های لنفاوی در این مرحله درگیر نشده اند.

مرحله دو- سرطانهای مرحله دو به دو دسته تقسیم میشوند. نوع اول که تومور کوچکتر از ۲ سانتیمتر است اما سرطان به گره های لنفاوی گسترش یافته است. نوع دوم که تومور بین ۲ تا ۵ سانتیمتر است اما به گره های لنفاوی یا بافتهای مجاور گسترش نیافته است.

مرحله سه- چند نوع سرطان میتوانند در مرحله سه قرار بگیرند. اول توموری که بزرگتر از ۵ سانتیمتر نیست و به بافت یا گره های لنفاوی مجاور گسترش نیافته است. همچنین سرطانی که به دیواره سینه یا پوست گسترش یافته اما به گره های لنفاوی گسترش نیافته است. نوع دیگر سرطان سینه مرحله سه توموری در هر اندازه است که در آن گره های لنفاوی در فواصل دور بدن سرطانی نشده اند.

مرحله چهار- سرطان سینه در هر اندازه که به گره های لنفاوی دور و نزدیک و نیز اندامهای دور گسترش یافته است.

سرطان سینه چگونه درمان میشود؟

مرحله سرطان سینه و میزان تهاجم آن و بزرگی تومور همه از فاکتورهایی هستند که تعیین کننده نوع درمان میباشند. همین که پزشک اندازه، مرحله و درجه سرطان شما را مشخص کرد، میتوانید درباره گزینه های درمانی صحبت کنید. جراحی متداولترین درمان سرطان سینه است. علاوه بر جراحی اغلب درمانهای مکمل مانند شیمی درمانی، پرتو درمانی یا درمان هورمونی نیز صورت میگیرد.

جراحی

چند نوع جراحی را میتوان برای برداشت سرطان سینه انجام داد:

لامپکتومی: در این عمل تنها توده سرطانی یا مشکوک برداشته میشود و بافتهای پیرامون دست نخورده می مانند.

ماستکتومی: جراح در این عمل تمامی سینه را برمیدارد. در دابل ماستکتومی، هر دو سینه برداشته میشوند.

نمونه برداری گره سنتینل: در این جراحی مقداری از گره لنفاوی که تومور به آن رسیده است، برداشته میشود. این گره های لنفاوی مورد آزمایش قرار میگیرند و در صورتی که سرطانی نباشند، نیازی به جراحی دیگری برای برداشتن لنف نیست.

برداشتن گره لنفاوی اگزیلاری (زیر بغل): در صورتی که گره های لنفاوی برداشته شده در نمونه برداری گره سنتینل سرطانی باشد، پزشک این عمل را برای برداشتن گره لنفاوی دیگر انجام میدهد.

ماستکتومی پیشگیرانه کنترالترال: اگر چه ممکن است سرطان سینه تنها در یک سینه وجود داشته باشد اما برخی از زنان باید عمل ماستکتومی پیشگیرانه کنترالترال را انجام دهند که شامل برداشتن سینه سالم برای کاهش خطر دوباره سرطان سینه است.

پرتو درمانی

در این روش پرتوهای پر انرژی ایکس ری، سلولهای سرطانی را هدف قرار داده و نابود میکنند. در بیشتر درمانهای پرتویی از دستگاه بزرگی در خارج از بدن استفاده میشود (پرتو درمانی خارجی). پیشرفتها در درمان سرطان ما را قادر کرده است سرطان را از داخل بدن نیز مورد تشعشع قرار داده و نابود کنیم. این نوع درمان پرتویی براکی تراپی خوانده میشود.

برای انجام براکی تراپی جراح دانه های رادیواکتیو را داخل بدن (نزدیک به محل تومور) قرار میدهد. دانه ها مدت کوتاهی هر روز در آن ناحیه می مانند و سلولهای سرطانی را کاهش میدهند.

شیمی درمانی

شیمی درمانی دارویی است که سلولهای سرطانی را نابود میسازد. برخی از بیماران ممکن است تنها شیمی درمانی انجام دهند اما این نوع درمان اغلب همراه با درمانهای دیگر به خصوص جراحی، انجام میشود. در برخی موارد پزشک ترجیح میدهد پیش از جراحی، بیمار شیمی درمانی شود به این امید که دارو تومور را کوچک کند تا جراحی خیلی تهاجمی نباشد.

شیمی درمانی عوارض نامطلوب زیادی دارد بنابراین نگرانیهای خود را پیش از عمل با پزشک مطرح کنید.

درمان هورمونی

اگر نوع سرطان سینه حساس به هورمون باشد، پزشک ممکن است از درمان هورمونی برای مهار هورمونها استفاده کند تا رشد سرطان کند یا متوقف گردد. استروژن و پروژسترون دو هورمون زنانه ای هستند که رشد سلولهای سینه و در نتیجه تومور را تحریک میکنند. مصرف دارو برای متوقف ساختنه تولید این هورمونها میتواند به کند شدن پیشروی سرطان کمک کند.

داروها

برخی داروها برای حمله به ناهنجاریها یا جهش های خاصی در سلولهای سرطانی طراحی شده اند. مثلا هرسپتین میتواند تولید پروتئین HER2  را متوقف کند. این پروتئین به رشد سلولهای سرطانی کمک میکند بنابراین مصرف داروهایی که تولید آن را کند میکنند، میتواند به کند شدن رشد سرطان کمک کند.

پیشگیری

سرطان سینه عامل قطعی و مشخصی ندارد به همین علت نمیتوان به طور کامل از آن پیشگیری کرد اما چند مورد از عوامل زمینه ساز آن را میتواند با ایجاد تغییراتی در سبک زندگی برطرف کرد.

فاکتورهای سبک زندگی

برای مثال زنانی که چاق هستند، در خطر بیشتر سرطان سینه قرار دارند. یادگیری و حفظ رژیم غذایی سالم به کاهش خطر کمک میکند. همین امر در مورد مصرف الکل وجود دارد. مصرف بیش از یک لیوان مشروبات الکلی شما را در خطر سرطان سینه قرار میدهد. ورزش منظم نیز به کاهش وزن اضافی کمک کرده و زندگی سالمی برای شما به ارمغان می آورد.

غربالگری منظم

با معاینه فیزیکی منظم توسط متخصص، سرطان سینه را میتوانید زود هنگام شناسایی کنید. بسیاری از زنان باید هر سال ماموگرافی انجام دهند. توصیه برای ماموگرافی برای هر زنی متفاوت است بنابراین باید در این زمینه با پزشک صحبت کنید.

خود آزمایی سینه  

خودتان نیز میتوانید با معاینه سینه تان، با خطر سرطان سینه مقابله کنید. خود آزمایی سینه میتواند تومورهای سرطانی سینه را شناسایی کند پیش از این که تومور خیلی بزرگ شود. حداقل یک بار در ماه خود آزمایی سینه انجام دهید. درباره چگونگی انجام آن با پزشک صحبت کنید.

ارزیابی های پیشگیرانه

زنانی که به علت وراثت خطر سرطان سینه در آنها افزایش یافته است، میتوانند اقدامات پیشگیرانه انجام دهند. در صورتی که مطمئن هستید در خطر بیشتری قرار دارید میتوانید با پزشک درباره ماستکتومی پیشگیرانه صحبت کنید. در این عمل سینه های سالم برای کاهش خطر سرطان سینه، برداشته میشوند.

معصومه حیدری
از این نویسنده

بدون دیدگاه

جهت ارسال پیام و دیدگاه خود از طریق فرم زیر اقدام و موارد زیر را رعایت نمایید:
  • پر کردن موارد الزامی که با ستاره آبی مشخص شده است اجباری است.
  • در صورتی که سوالی را در بخش دیدگاه مطرح کرده باشید در اولین فرصت به آن پاسخ داده خواهد شد.