205

پارکینسون ؛ علل، تشخیص و تسکین بیماری

|
0 دیدگاه

بیماری پارکینسون اختلال حرکتی مزمن و پیش رونده است به این معنی که علائم این بیماری به مرور زمان بدتر می شوند.

پارکینسون ؛ علل، تشخیص و تسکین بیماری

حدود ۱۵ درصد مبتلایان به پارکینسون پیش از ۵۰ سالگی تشخیص داده می شوند. شیوع این بیماری با افزایش سن، زیاد می شود. علت این بیماری ناشناخته است و در حال حاضر درمان قطعی برای این بیماری وجود ندارد اما تعدادی از روش های دارو درمانی و جراحی برای بهبود علائم وجود دارند.

بنابراین پیامهایی که در ارتباط با شیوه و زمان حرکت بدن هستند، از مغز آهسته تر فرستاده می شوند که سبب می شود،

شخص مبتلا قادر به شروع و کنترل حرکاتش به صورت طبیعی نباشد. بیماری پارکینسون علائم متفاوتی دارد که از شخصی به شخص دیگر متفاوت است، مانند لرزش دست و پا، صورت و فک، سفتی یا گرفتگی عضلات اندامها و تنه، کاهش سرعت حرکات و اختلال تعادل و هماهنگی.

بیماری پارکینسون (Parkinson’s Disease) برای اولین بار توسط دانشمند بریتانیایی دکترجیمز پارکینسون (James Parkinson) در سال ۱۸۱۷ میلادی توصیف شد او نام این بیماری را فلج لرزان نامید که امروزه آن را تحت عنوان بیماری پارکینسون میشناسند.

بیماری پارکینسون یک بیماری دستگاه عصبی مرکزی در بزرگسالان مسن تر که مشخصه آن سفتی عضلانی پیشرونده تدریجی، لرزش و از دست رفتن مهارت های حرکتی است. این اختلال هنگام رخ می دهد که نواحی خاصی از مغز توانایی خود در تولید دوپامین (یکی از ناقلین عصبی در مغز) را از دست می دهند.

در مراحل اولیه بیماری، ارتعاش اندام ملایم و معمولا در یک طرف بدن وجود دارد و احتیاجی نیز به درمان ندارد اما با پیشرفت بیماری فردی که دست لرزان خود را در جیب یا پشت خود پنهان میکند یا چیزی را برای کنترل ارتعاش در دست میگیرد،

دیگر قادر به پنهان کردن لرزش های شدید اندام به ویژه به هنگامی که میخواهد تمرکز بیشتری به خود دهد نیست.

لرزش معمولا بیش از هر محدودیتی تاثیر منفی بر روان بیمار دارد. کم کم تکه کردن غذا، لباس پوشیدن، اصلاح و استحمام وقت زیادی از بیمار میگیرد حرکات بیمار مثل نشستن و برخاستن از صندلی و راه رفتن او آهسته میشود و بیمار حالت قوز پیدا میکند، صدای او یکنواخت و نگاه او خیره و بدون احساس میشود.

پیشرفت پارکنیسون معمولا تدریجی است و سرعت آن از فردی به فرد دیگر فرق میکند. هدف از درمان بیماران با داروی الدوپا، جلوگیری از ناتوان شدن و از کار افتادگی بیمار مبتلاست. اغلب این بیماران نیازمند دریافت داروهای اعصاب و روان نیز هستند.

علایم شایع

لرزش، به خصوص در حالت عدم حرکت اندام، سفتی عضلانی و کندی حرکت در کل بدن، راه رفتن نامتناسب به حالتی که پاها به زمین کشیده می شوند و فاصله پاها از هم، بیشتر از حالت طبیعی است. قامت خمیده، از بین رفتن حالت چهره، تغییرات صدا و ضعیف و بم شدن آن، اختلال بلع، آبریزش دهان از علائم دیگراین بیماری است.

توانایی ذهنی تا مراحل پیشرفته بدون تغییر می ماند و در مراحل پیشرفته به آهستگی کاهش می یابد و بیمار دچارافسردگی و خشم می شود. این بیماری بر اساس چهار علامت مخصوص آن مشخص می شود:

ارتعاش دست و پا در حالت استراحت (لرزش بیمار همزمان با ارتعاش دست و پا در حالت استراحت)
آرام شدن حرکت (برادیکینسیاBradykinesia)
سختی حرکت (و خشک شدن) دست و پا یا بدن
تعادل ضعیف

در حالتی که دو یا بیشتر این علایم در بیمار دیده شود، به خصوص وقتی که در یک سمت بیشتر از سمت دیگر پدیدار شود،

تشخیص پارکینسون داده می شود مگر اینکه علایم دیگری همزمان وجود داشته باشد که بیماری دیگری را نمایان کند. بیمار ممکن است در اوایل، بیماری را با لرزش دست و پا یا با ضعیف شدن حرکت احساس کند و دریابد که انجام هر کاری بیشتر از حد معمول طول می کشد و یا اینکه سختی و خشک شدن حرکت دست و ضعف تعادل را تجربه کند.

اولین نشانه های پارکینسون مجموعه ای متفاوت از ارتعاش، برادیکینسیا، سفت شدن عضلات و تعادل ضعیف هستند. معمولا علایم پارکینسون ابتدا در یک سمت بدن پدیدار می شوند و با گذشت زمان به سمت دیگر هم راه پیدا می کنند.

تغییراتی در حالت صورت و چهره روی می دهد، از جمله ثابت شدن (Fixation) حالت صورت (ظاهرا احساسات کمی بر چهره نمایان می شود) و یا حالت خیرگی چشم ( به دلیل کاهش پلک زدن). علاوه بر این ها، خشک شدن شانه یا لنگیدن پا در سمت تحت تاثیر قرارگرفته از عوارض دیگر (عادی) این بیماری است.

تشخیص بیماری در افراد مسن ممکن است نمایان شدن یک به یک این نشانه ها پارکینسون را به تغییرات افزایش سن ربط بدهند، ارتعاش را به عنوان لرزش بدانند، برادیکنسیا را به آرام شدن عادی و سفت شدن عضلات را به آرتروز ربط بدهند. حالت قوز (Stooped) این بیماری را هم خیلی از این افراد به سن یا پوکی استخوان (Osteoporosis) ربط می دهند.

هم بیماران مسن و هم بیماران جوان ممکن است بیش از یک سال که با این عوارض روبرو بوده اند برای تشخیص به پزشک مراجعه کنند. از هر صد نفر بالای سن شصت سال یک نفر به پارکینسون مبتلا می شود و معمولا این بیماری در حدود سن شصت سالگی آغار می شود.

افراد جوان تر هم می توانند مبتلا به پارکینسون شوند. تخمین زده می شود که افراد جوان مبتلا به پارکینسون (مبتلا شده در سن چهل یا کمتر) ۵ تا ۱۰ درصد کل این بیماران را تشکیل می دهند.از دست دادن حس بویایی پیش نشانگر بیماری پارکینسون است.

بروز اختلال در حس بویایی با ابتلا به بیماری پارکینسون مرتبط شناخته شده است. اکنون یک تحقیق جدید نشان میدهد از دست دادن حس بویایی اولین علایم بالینی بیماری پارکینسون را از چندین سال قبل پیش بینی میکند. دکتر وبستر راس سرپرست این تحقیق می گوید غربالگری حس بویایی میتواند به تشخیص زودهنگام بیماری پارکینسون قبل از ظهور علایم حرکتی این بیماری کمک کند.

راس از نظام مراقبت های بهداشتی هونولولو و همکارانش اطلاعات مربوط به یک آزمون استاندارد تشخیص بو مربوط به  ۲ هزار و  ۲۶۷ مرد ژاپنی تبار را که در یک تحقیق پیری شرکت کرده بودند مورد ارزیابی قرار دادند. تمام این افراد در زمان شروع تحقیق فاقد زوال عقل یا علایم بالینی پارکینسون بودند.

شرکت کنندگان در این تحقیق که میانگین سن آنان  ۸۰ سال بود، مدت هشت تحت نظر قرار گرفتند. طی این مدت بررسی در  ۳۵ مرد بیماری پارکینسون تشخیص داده شد. میانگین سرانه بروز این بیماری  ۶/۲۴ مورد در هر  ۱۰ تن است. میانگین زمان تشخیص این بیماری چهار سال و میانگین سن بیماران  ۸۳ سال است.

از در نظرگرفتن تاثیر بالقوه سن در ابتلا به این بیماری، میزان سرانه ابتلا به پارکینسون برای کسانی که بالاترین امتیاز تشخیص بو را داشتند  ۴/۸ در هر  ۱۰ هزار تن به دست آمد درحالی که در کسانی که پایینترین امتیاز تشخیص بو را کسب کردند ۵/۵۴ مورد در هر  ۱۰ هزار تن در سال بود.

مردانی که کمترین قدرت بویایی را داشتند  ۲/۵ برابر کسانی که قوی ترین حس بویایی را داشتند به پارکینسون مبتلا شدند. این تحقیق نشان داد بروز اختلال در حس بویایی ابزار غربالگری مفیدی برای شناسایی افرادی است که در مراحل بعدی عمر در معرض ابتلا به پارکینسون هستند.

این تحقیق در صورت امکان توقف یا کند کردن پیشرفت بیماری اهمیت زیادی خواهد داشت.

تست تشخیصی این بیماری در حال حاضر تست خون یا بررسی های آزمایشگاهی دیگری برای تشخیص این بیماری در دسترس نیست. پزشکان گاهی بررسی نورولوژیک و اسکن مغز را برای اطمینان از عدم وجود بیماری های دیگر توصیه می کنند.

پیشرفت بیماری پارکینسون

بعد از بیماری آلزایمر(Alzheimer)، بیماری پارکینسون معمول ترین بیماری مخرب اعصاب (neurodegenerative) به حساب می آید. پارکینسون یک بیماری مزمن و همیشه در حال پیشرفت است. این بیماری نتیجه از بین رفتن یا ضعیف شدن و لطمه خوردن سلول های عصبی در مغز میانی (سوبستانتیا نیگراSubstantia  Nigra-) ست.

این سلول های عصبی ماده ای به نام دوپامین، ترشح می کنند. دوپامین پیام های عصبی را از سوبستانتیا نیگرا (مغز میانی) به بخش دیگری از مغر به نام کارپوس استراتوم (corpus stratum)، می برد. این پیام ها به حرکت بدن تعادل می بخشند.

وقتی سلول های ترشح کننده دوپامین در سوبستانتیا نیگرا(substantia nigra) می میرند، مراکز دیگر کنترل کننده حرکات بدن نامنظم کار می کنند.

این اختلالات در مراکز کنترل بدن در مغز باعث به وجود آمدن علایم پارکینسون می شود. اگر ۸۰ درصد سلول های ترشح کننده دوپامین از بین بروند، نشانه های پارکینسون پدیدار می شود. نشانه پارکینسون در مراحل اولیه بیماری ملایم و بیشتر اوقات در یک سمت بدن دیده می شود و گاه حتی احتیاج به درمان پزشکی ندارد.

ارتعاش در حالت استراحت یک علامت ویژه بیماری پارکینسون است، که یکی از معمولترین علایم های پارکینسون به شمار می آید. ولی بعضی از مبتلایان پارکینسون هیچ وقت با این مشکل برخورد نمی کنند.با مرور زمان علایم اولیه بدتر و وخیم تر می شوند.

یک رعشه ملایم تبدیل به یک ارتعاش مزاحم و ملموس می شود. ممکن است تکه کردن غذا و استفاده از دست مرتعش به مرور زمان سخت تر شود. برادیکینسیا (آرام شدن حرکت) به مشکلی کاملا محسوس بدل می شود که محدود کننده ترین علامت و اثر پارکینسون است.

آرام شدن حرکت می تواند مانع انجام عادات روزانه شود: لباس پوشیدن، ریش زدن و یا حمام کردن ممکن است وقت بسیار زیادی از روز را بگیرند.

تحرک ضعیف می شود و مشکلاتی به وجود می آورد مانند نشستن و برخاستن از صندلی یا اتومبیل و یا غلتیدن در رختخواب. راه رفتن آهسته تر می شود و بیمار حالت قوز پیدا می کند(سر و شانه به طرف جلو تمایل پیدا می کنند). صدای بیمار یک نواخت می شود.

کمبود تعادل می تواند باعث افتادن بیمار شود. دست خط ریزتر (میکروگرافیا – micrographia) و ناخوانا می شود. حرکات غیرارادی مانند حرکت دست در حال پیاده روی کم می شود.علایم پارکینسون معمولا به دست یا پای یک طرف بدن اختصاص دارد ولی با مرور زمان به دست یا پای سالم همان طرف هم سرایت می کند.

این علایم پیشرفت می کند تا سمت دیگر بدن را هم تحت تأثیر قرار دهد. معمولا این پیشرفت تدریجی است اما سرعت این پیشرفت از بیمار تا بیمار تفاوت دارد.

مهم است که بیماران پارکینسون در حال پیشرفت علایم با پزشک خود صحبت و مشورت کنند تا پزشک بتواند درمان را برای بیمارش فراهم کند زیرا بدن هر بیمار به طور مختلف و متفاوت به داروهای گوناگون واکنش نشان می دهد. هدف از درمان برای بیماران از بین بردن علایم نیست بلکه تحت کنترل درآوردن عوارض است.

این امر می تواند به بیمار کمک کند تا مستقل عمل کند و یک کنترل مناسب برای این بیماری مزمن بوجود آورد. این بیماری از بین نخواهد رفت ولی کنترل عوارض آن می تواند تا حد زیادی جلوی ناتوان کردن و از کار افتادگی را بگیرد.

بیماران پارکینسون اغلب از این موضوع که بیماری آن ها همواره در حال پیشرفت است، آگاه هستند و این موضوع می تواند باعث نگرانی شدید آن ها شود. مبتلایان پارکینسون ممکن است بخواهند خود و مشکلات خود را بیش از حد نیاز تحت کنترل درآورند و خود را با دیگر افراد مبتلا مقایسه کنند.

نگرانی در مورد پیشرفت بیماری و امکان ادامه کار هم غیرعادی نیست. پیشگویی و تخمین پیشرفت این بیماری در یک بیمار مشخص غیر ممکن است. سرعت پیشرفت و محدودیت های جسمی و روحی در بیماران مختلف متفاوت است.

نوعی راهنمایی برای تشخیص پیشرفت این بیماری در بیماران مختلف بر اساس پیشروی بیماری از زمان تشخیص وجود دارد ولی این تنها در حد یک پیشنهاد است. وقتی محدودیت های جسمی پارکینسون به حدی برسد که کارهای روزمره سخت شوند، درمان علایم پارکینسون آغاز می شود.

علائم و نشانه ها

علت این اختلال در اغلب موارد ناشناخته است. بعضی موارد آن ناشی از داروهایی نظیر فنوتیازین ها؛ آسیب مغزی؛ تومورها؛ آنسفالیت پس از آنفلوانزا؛ عفونت با ویروس های دارای رشد آهسته؛ یا مسمومیت با مونواکسیدکربن (احتمالا) است. ژن LRRK2 نیز شایعترین علت ژنتیکی هر دو نوع خانوادگی و غیرقابل پیشبینی پارکینسون است.

محققان دانشگاه جان هاپکینز به پروتئینی دست یافتهاند که ممکن است بهترین هدف برای مبارزه با بیماری پارکینسون باشد.

پایگاه اینترنتی دانشگاه جان هاپکینز اعلام کرد، در سال ۲۰۰۷ میلادی مشخص شد که ژن مولد این پروتئین کهLRRK2 نامیده میشود شایعترین علت ژنتیکی هر دو نوع خانوادگی و غیرقابل پیشبینی پارکینسون است. با این حال نحوه اثرگذاری پروتئین مربوط به این ژن بر روی سلولهای مغزی کاملا شناخته شده نیست و یا اینکه آیا میتوان آن را دستکاری کرد یا خیر.

بر همین اساس اکنون محققین دانشگاه جان هاپکینز متوجه شدهاند که پروتئین LRRK2 بخشی از یک گروه از پروتئینها است که به نام کیناز شناخته میشود و مانند بقیه اعضای این خانواده به کنترل فعالیتهای سایر پروتئینها از طریق انتقال گروههای کوچکی به نام فسفاتها به داخل آن ها کمک میکنند.

این تحقیق همچنین نشان میدهد که دو نوع جهش مربوط به پارکینسون در این ژن باعث افزایش فعالیت انتقال فسفات به داخل پروتئینهای فوق میشود.

بیماری پارکینسون و حمله خواب

در سال۲۰۰۰‬ تعدادی از محققان علت حمله خواب را کاهش هیپوکرتین که تصور میشود در تنظیم چرخه خواب حائز اهمیت است، معرفی کردند.

این تحقیق به یک علت مشترک اختلالات خواب اشاره میکند که با این دو بیماری در ارتباط است و نشان میدهد که درمان بیماران مبتلا به پارکینسون با استفاده از هیپوکرتین و یا آنالوگ های هیپوکرتین میتواند این علائم را از بین ببرد.

عوامل افزایش دهنده خطر

گرچه عوامل افزایش خطر ناشناخته است و تحقیقات دانشگاهی در کتاب های مرجع ذکر نشده است ولی در چند سال اخیر تحقیقات مختلف، احتمال تاثیر موارد زیر را نشان می دهد.

حشره کش ها خطر ابتلا به بیماری پارکینسون را افزایش می دهند

بر اساس گزارش محققان آمریکایی که بر روی ۶۰۰ بیمار مبتلا به پارکینسون مطالعه کرده بودند، اعلام کردند: حشره کش ها خطر ابتلا به بیماری پارکینسون را افزایش می دهند. محققان آمریکایی پس از مطالعه بر روی ۶۰۰ بیمار اعلام کردند، افرادی که در معرض حشره کش ها قرار می گیرند ۱/۶ برابر بیشتر از دیگران در خطر ابتلا به پارکینسون قرار دارند.

مصرف چربی های اشباع نشده، خطر ابتلا به بیماری پارکینسون را کاهش میدهد

مطالعات اخیر نشان داده اند که رژیمهای غذایی حاوی مقادیر بالای چربیهای اشباع نشده، خطر ابتلا به بیماری پارکینسون را کاهش میدهد. رژیم غذایی مدیترانهای که شامل انواع سبزی، میوه و حبوبات است خطر ابتلا به بیماری پارکسیون را کاهش میدهد.

یافته های جدید محققان نشان میدهد افرادی که از رژیمهای غذایی حاوی مقادیر بالای چربیهای اشباع نشده استفاده میکنند، ۳۰ درصد کمتر از کسانی است که از این رژیمهای غذایی استفاده نمیکنند به بیماری پارکینسون دچار میشوند. این چربی های اشباع نشده در رژیمهای غذایی که شامل انواع سبزی، حبوبات، میوه و روغنهای گیاهی است یافت میشوند.

بیماری پارکینسون یک اختلال عصبی تدریجی است که به وسیله کاهش سلولهای مغزی تولیدکننده دوپامینهای شیمیایی به وجود میآید. نبود این سلولها منجر به از دست دادن کنترل ماهیچه های صاف و لرزش های غیرقابل کنترل میشود.

کمبود اسید فولیک عاملی برای بروز آلزایمر و پارکینسون

آلزایمر، بیماری فراموشی است، بیماری که دراثر آن فرد قدرت تفکرش را از دست داده و نزدیکان خود را به خاطر نمی آورد و گاهی به دلیل ناتوانی دراستفاده از ذهن می میرد.

طی تحقیقاتی مشخص شد میزان اسید فولیک در خون افراد مبتلا به آلزایمر پائین است و در تحقیق دیگری مشاهده شد مصرف کم سبزیجات سبز رنگ موجب افت اسید فولیک خون و بروز لخته های خونی درمویرگ های مغز و آسیب به بافت مغز می شود که فراموشی را در پی دارد.

همچنین کمبود دریافت اسید فولیک به بروز پارکینسون در موش های تحت بررسی در آزمایشگاه می انجامد. مطالب فوق اهمیت مصرف اسید فولیک را نشان می دهد.

احتمال ابتلا به پارکینسون در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو بیشتر است

محققان دریافتند احتمال تشخیص پارکینسون در سالهای بعدی عمر بیماران مبتلا به دیابت نوع دو بیشتر است. پارکینسون یک اختلال حرکتی است که بر اثر نابودی برخی سلولهای مغزی بروز میکند. افراد مبتلا به پارکینسون ابتلا به لرزش مبتلا میشوند اما این بیماری غیرقابل علاج میتواند به فلج و نهایتا مرگ منجر شود.

عوامل اصلی خطرساز برای ابتلا به پارکینسون هنوز شناخته نشده است اما برخی مطالعات نشان میدهند که ممکن است برخی موارد ابتلا به پارکینسون بر اثر قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی مانند آفت کشها بوده است. تنها در آمریکا حدود یک میلیون نفر دچار پارکینسون هستند.

عوارض احتمالی

زوال عقل، پنومونی (ذات الریه)، یبوست شدید، احتباس ادرار ناشی از داروهای تجویز شده برای درمان این اختلال، افتادن و بروز شکستگی استخوانی و ناتوانی از عوارض احتمالی این بیماری است.

درمان

اصول کلی مراقبت از این بیماران عبارت است از:

درمان فیزیکی

امیدواری و اطمینان دادن به بیماران و درمان بیماری های همراه، نظیر افسردگی، روان درمانی یا مشاوره برای کمک به کاهش افسردگی
کار درمانی
گفتار درمانی

اگر در اطرافیانتان بیمارپارکینسون دارید یا خودتان به این بیماری مبتلا هستید توصیه می شود:

 از حمام گرم و ماساژ مکرر برای پیشگیری از سفتی عضلانی استفاده کنید.
اصلاح را با ریش تراش برقی انجام دهید.
استفاده از کفش های بدون بند، نظیر کفش های راحتی، کفش های زیپ دار یا کفش های چسبی نیز توصیه می شود.
محیط منزل را طوری طراحی کنید که از افتادن و آسیب دیدگی جلوگیری شود.
محدودیت های تدریجی بیماری ممکن است باعث عاجز شدن بیمار شود. برای یافتن راه هایی به منظور حفظ عملکرد و کارایی، از مشاوره تخصصی و اعضای خانواده کمک بگیرید.

فعالیت های روزانه

در حد امکان بیمار پارکینسونی باید به فعالیت های خود ادامه دهد و به دفعات استراحت کند. اختلاف زیادی بین توانایی جسمی بیماران دچار این بیماری وجود دارد. محدودیت فعالیت تنها در بیماران دچار سفتی عضلانی وجود دارد. درمان فیزیکی کمک کننده است.

محققان در تازه ترین مطالعات به تاثیر ویتامین B6 در کاهش این بیماری پی برده اند و می گویند افزایش دریافت غذایی ویتامینB6 در کاهش پارکینسون موثر است. محققان هلندی دریافته اند احتمال ابتلا به پارکینسون در کسانی که بیشترین مصرف ویتامین B6 را دارند ۵۰ درصد کمتر از وقوع آن در افرادی با کمترین دریافت این ویتامین است.

ویتامین B6 برای متابولیسم پروتئین و عملکرد درست سیستم ایمنی و عصبی ضروری است. بر اساس تحقیقات انجام شده سطوح بالای اسید آمینه هوموسیستئین می تواند به سلول های مغز صدمه وارد کند.

برای تعیین اثر اسید فولیک، ویتامین B6 و  B12  در کاهش این ترکیب در خون و نیز کاهش وقوع پارکینسون، محققان با بررسی گروهی از افراد ۵۵ ساله و مسن تر در مدت ۱۰ سال دریافتند ارتباطی بین مصرف B12 یا اسید فولیک و ابتلا به این بیماری وجود ندارد اما دریافت B6 بیشتر باعث کاهش خطر پارکینسون می شود.

بر اساس این یافته ها این ویتامین نه فقط با تاثیر بر سطوح هوموسیستئین بلکه با حفاظت سلول های مغز از صدمه ایجاد شده توسط محصولات جانبی متابولیسم یعنی رادیکال های آزاد، باعث تقلیل احتمال ابتلا به پارکینسون می شود.

لازم به ذکر است که این مطالعه تاثیر حفاظت بخش ویتامین های B12 اسید فولیک را رد نمی کند و برای دست یابی به نتایج روشن تر مطالعات بیشتری مورد نیاز است.

صدمات محیطی

بعضی از دانشمندان بر این باورند که بیماری پارکینسون ممکن است در نتیجه تماس با سموم یا آسیبهای محیطی به وجود بیاید. تحقیقات، تعدادی از عوامل مرتبط با پارکینسون مانند زندگی در مناطق حاشیهای شهر، استفاده از آب چاه یا مصرف ترکیبات آفتکش را مشخص کرده اند.

تزریق ماده مخدری به نام متیل فنیل تتراهیدروپیریدین می تواند به سرعت موجب ایجاد بیماری پارکینسون به صورت دائمی شود. اما در حقیقت هیچگونه مدرک محکمی درباره اینکه یک عامل محیطی به تنهایی موجب ایجاد این بیماری شده است، وجود ندارد.

اگرچه این عوامل محیطی در مطالعات نمونه های آزمایشگاهی پارکینسون کمک کننده هستند و محققان هنوز به دنبال سرنخها و ارتباطات تازهای میان عوامل گوناگون و ایجاد پارکینسون می شوند. اغلب متخصصان بر اینکه این بیماری ناشی از ترکیبی از عوامل وراثتی و محیطی است، هم عقیده اند.

داروها

داروهای آنتی کولینرژیک؛ آنتی هیستامین ها؛ داروهای ضدلرزش، نظیر آمانتادین؛ یا داروهای ضدپارکینسون از قبیل بروموکریپتین، لوودوپا و کاربی دوپا. داروی سلژیلین برای به حداکثر رسیدن اثربخشی لوودوپا و کاربی دوپا تجویز می شود. همه این داروها لرزش و سفتی عضلانی را کاهش می دهند ولی اغلب عوارض جانبی قابل توجهی نیز دارند.

دارو درمانی

محققان هنوز در پی ارزیابی سودمندی چند ماده گوناگون روی کاهش سرعت پیشرفت این بیماری و درمان علائم آن هستند. بهتر است مبتلایان به این بیماری پیش از مصرف هرگونه دارویی، برای جلوگیری از ایجاد تداخلات دارویی خطرناک با پزشک خود مشورت کنند.

از آنجایی که شواهدی در رابطه با آسیبهای اکسیداتیو به سلولهای عصبی در بیماری پارکینسون وجود دارد، مصرف آنتی اکسیدانها تحت بررسی قرار دارد.

نقش مکمل ها در درمان

کوآنزیم Q10 یک آنتیاکسیدان قوی  موجود در میتوکندری سلول است. میتوکندریها یک ساختار مولد انرژی در سلول هستند و بعضی از دانشمندان عقیده دارند که اختلالات عملکرد میتوکندریها در ایجاد پارکینسون مؤثر است.

یک تحقیق کلینیکی جدید، نشانگر آن بود که میزان زیادی از کوآنزیم Q10 موجب کاهش سرعت پیشرفت این بیماری در تعدادی از مبتلایان شده است. اما تحقیقات درباره این آنزیم هنوز به طور گستردهای صورت نگرفته است تا بتوان مصرف این ماده را به مبتلایان توصیه کرد.

ویتامین E نیز می تواند در مقابله با آسیبهای مغزی ناشی از رادیکالهای آزاد، مؤثر باشد و به نظر می رسد که احتمال ابتلا به پارکینسون را پایین می آورد، اگرچه شواهد محکمی در این زمینه وجود ندارد اما از آنجایی که ویتامین E عوارض جانبی کمی دارد، بسیاری از مبتلایان به پارکینسون از این دارو استفاده می کنند.

تحقیقات درباره مصرف انبه هندی و زغالاخته  و نقش آن ها در کاهش مرگ سلول های عصبی در حال انجام گرفتن  است. کراتین یکی دیگر از ترکیبات مورد علاقه دانشمندان است زیرا این ترکیب موجب افزایش میزان فسفوکراتین که یک منبع انرژی برای عضلات و مغز است، می شود.

بررسی درباره تأثیر این ماده روی آسیبهای سلولهای عصبی، در حال انجام است. تحقیقات همچنین روی مادهای به نام گلوتاتیون و تأثیر آن روی متابولیسم سلولی و قدرت آنتی اکسیدانی آن تحت انجام است. هر دوی این ترکیبات به نظر امیدوارکننده می رسند، اگرچه روش تجویز مفید آن ها، عوارض و خطرات استفاده طولانی مدت از آن ها مشخص نیست.

داروهای متفاوتی برای مبتلایان به پارکینسون در بازار وجود دارد. این داروها اغلب گران و از کارخانههای متفاوتی هستند. این داروها اغلب دارای عوارض جانبی و تداخلات دارویی با سایر داروها هستند، بنابراین قبل از استفاده از این داروها، مشورت با پزشک بسیار مهم است.

بیش ازاین پژوهشگران ژاپنی دانشگاه کیوتو به دستاورد تازهای درباره ریشه یابی و درمان بیماری مغزی پارکینسون دست یافتند. بیماری پارکینسون به علت کاهش یافتن ماده دوپامین در مغز و بروز اشکال در شبکه ارتباطاتی اعصاب به وجود میآید که لرزشهای بدنی و نافرمانی اعصاب را به دنبال دارد.

پژوهشگران ژاپنی به این دستاورد دست یافتند که در سلول عصبی مغز بیماران پارکینسون، پروتئینی بد انباشته میشود که کارش از بین بردن سلول عصبی و کاهش میزان ترشح ماده دوپامین در مغز است. آن ها پیش از این نیز در جریان بررسیهای خود متوجه شده بودند که همراه این پروتئین بد، نوعی پروتئین دیگر بهنام اس.ایی.پی.تی است.

جدیدترین روش های تشخیص پارکینسون

دانشمندان آمریکایی به تازگی کشف کرده اند که وجود و شدت بیماری پارکینسون با استفاده از یک نشانگر جدید در ادرار قابل تشخیص است. محققان دانشگاه آلاباما آمریکا دریافته اند که پروتئین موجود در نمونه ادرار با وجود و شدت بیماری پارکینسون مرتبط است.

این نشانگر به عنوان یک راهنمای احتمالی برای درمان بالینی در آینده و کنترل تاثیر داروهای پارکیسنون در طول درمان عمل می کند. عضو تیم تحقیق، در این باره می گوید هیچ کس فکر نمی کرد این تیم قادر به ارزیابی و اندازه گیری فعالیت این پروتئین عظیم موسوم به LRRK2 (لارک۲) در مایعات زیستی شود چرا که این پروتئین معمولا در نورون های مغز وجود دارد.

به مدت بیش از ۵ سال، نمونه ادرار و مایع نخاعی بیماران مبتلا به پارکینسون در فریزرهای موسسه ملی سکته و اختلالات نورولوژیکی (NINDS) نگهداری شده بود. محققان با بررسی این نمونه ها دریافتند وجود نشانگر زیستی به پیش بینی، تشخیص یا کنترل بیماری پارکیسنون کمک خواهد کرد.

البته میزان آن در ادرار براساس میزان پیشرفت بیماری تغییر می کند.

تشخیص بیماری پارکینسون از طریق نور

پژوهشگران معتقدند نوری که قدرت آن به اندازه یک لامپ یک میلیون واتی است، می تواند به تشخیص بیماری پارکینسون در مراحل اولیه این بیماری کمک کند. تیم پژوهشگران دانشگاه کیل، که در کنفرانس انجمن آمریکایی برای پیشبرد علوم شرکت کرده بودند،

اظهار می دارند که یک سوپر میکروسکوپ، می تواند تغییراتی را که در سلول های مغز پیش می آید قبل از اینکه بیماری پارکینسون این سلول ها را از بین ببرد، ردیابی کند. این تکنیک هنوز در مراحل اولیه است ولی نهایتا با استفاده از آن می توان بیمار را زودتر معالجه کرد.

در این پروژه از یک شتاب دهنده سینکروتون استفاده شده است. دستگاهی که از آن استفاده می شود دایره ای شکل و به اندازه پنج زمین بازی فوتبال است. این دستگاه به ذره ها با سرعتی که اندکی کمتر از سرعت نور است حمله کرده و آن ها را یک جا گرد آورده و به صورت پرتو یا نوری که قطرش کمتر از یک سلول واحد است، در می آورد.

با این تکنیک پژوهشگران می توانند میزان آهن را در هر یک از سلول های مغز که در اثر پارکینسون آسیب دیده اند شناسایی کنند. با استفاده از این روش محققان توانسته اند نسوج انسان را با چنان دقتی بررسی کنند که در نتیجه آن تعیین میزان آهن در داخل و اطراف هر سلول واحد امکان پذیر شده است.

این تیم تحقیقاتی ابراز امیدواری کرده اند که این یافته ها بتواند به پزشکان در تشخیص علایم اولیه بیماری پارکینسون با استفاده از MRI کمک کند. تشخیص بیماری درمراحل اولیه مهم است زیرا هنگامی که عوارض شناخته شده بیماری ظاهر شود، زمانی است که تغییرات شیمیایی باعث مرگ عصب های حرکتی آسیب پذیر شده است.

همچنین دانشمندان انگلیسی به تازگی در نتایج تحقیقات خود دریافتند که بیماری پارکینسون را میتوان به کمک آزمایشات ساده چشم پیشبینی کرد. این آزمایشات در حال حاضر روی موشها انجام شده و در صورت تایید آن روی نمونههای انسانی، راه حلی ساده و ارزان برای تشخیص زودهنگام پارکینسون ارائه خواهد شد.

نتایج تحقیقات اخیر که روی موشهای آزمایشگاهی انجام شده، قابلیت تشخیص زودهنگام بیماری پارکینسون را بسیار زودتر از آن که نشانههای دیگر بیماری مانند لرزش عضلات و سفت شدن آن ها نمایان شوند، ارائه میکند.

اگر نتایج این تحقیقات روی نمونه های انسانی نیز عمل کند، میتوان ادعا کرد که روشی بسیار ارزان و ساده برای تشخیص این بیماری ابداع شده است. این روش، تغییرات ایجاد شده در شبکیه چشم موشها را به عنوان نشانهای از پارکینسون عنوان میکند.

وسایل مورد نیاز برای این آزمایش وسایل معمولی هستند که چشمپزشکان از آن ها استفاده میکنند. به بیان دیگر، در صورت موفقیت این روش، تشخیص بهبودی بیمار و تاثیر داروها نیز به راحتی قابل انجام است. این تیم تحقیقاتی در دانشگاه لندن و به رهبری فرانچسکا کوردیرو (Francesca Cordeiro) فعالیت میکند.

این روش میتواند انقلابی در تشخیص، پیشگیری و درمان یکی از خطرناکترین بیماریهای انسان ایجاد کند. این آزمایشات نشان میدهد که میتوان این بیماری را به سرعت تشخیص داد و با استراتژی مناسبتری برای درمان زودهنگام آن اقدام کرد.

در حال حاضر، برای تشخیص این بیماری به یک عصب شناس نیاز است که با ترکیب آزمایشها و عکسبرداری های مختلف، میتواند این بیماری را تشخیص دهد. پارکینسون در ابتدا با علائم سادهای شروع میشود که اکثر افراد آنها را نادیده میگیرند. این علائم به صورت لرزشهای خفیف یا از دست دادن کنترل حرکتی ظاهر میشوند.

به دلیل نادیده گرفتن این علائم، اکثر افراد زمانی به این بیماری پی میبرند که بیماری در مراحل پیشرفته خود قرار دارد و حدود ۷۰ درصد از سلولهای تولیدکننده دوپامین را در مغز نابود کرده است. در نتیجه، آزمایشی که میتوان آن را در کنار یک چکاپ چشم انجام داد، پیشرفتی بزرگ برای تشخیص این بیماری است.

روش آزمایش به این صورت است که نور به ناحیه پشتی چشم تابانده میشود و سلولهای شبکیه یا RGC مشاهده میشوند. این آزمایش تعداد سلولهای در حال مرگ شبکیه و ورم در ساختار آن را بررسی میکند.

برای انجام تحقیقات، تیم تحقیقاتی تعدادی موش را به گونه ای مورد آزمایش قرار دادند که در آینده به پارکینسون مبتلا شود. محققان با مشاهده سلولهای شبکیه این موشها، چند روز قبل از هر گونه علائم فیزیکی پارکینسون، افزایش سلولهای مرده و ورم را در شبکیه آن ها مشاهده کردند.

علائم شبکیه در روز بیستم آزمایش رویت شدند و علائم عمومی پارکینسون در روز شصتم نمایان شدند. برای پیشرفت تحقیقات نیز، درمانهای زودهنگام روی تعدادی از این موشها انجام شد و با استفاده از آنتی دیابتیک رزیگلیتازون (rosiglitazone) علائم مشکلات عصبی و مرگ سلولها در این گروه از موشها، کاهش چشمگیری نسبت به دیگران داشت.

همان طور که قبلا اشاره شد، برای تایید نهایی این تحقیقات، باید آزمایشات مورد نظر روی نمونه های انسانی نیز انجام شود. گروه تحقیقاتی معتقد است که نتایج آزمایشات به قدری مطمئن بوده که به طور حتم میتوان آن را روی نمونه های انسانی نیز با موفقیت انجام داد.

روش تشخیص پارکینسون با ام آرآی

تحقیقات جدید دانشمندان نشان می دهد که ام آر آی می تواند برای تشخیص زودهنگام پارکینسون مورد استفاده قرار گیرد. محققان دانشگاه پیزا (Pisa) در ایتالیا به روش جدیدی برای تشخیص زودهنگام بیماری پارکینسون با استفاده از تصویربرداری ام آر ای (MRI)دست یافتند.

تحقیقات جدید دانشمندان نشان می دهد نوع خاصی از تصویربرداری MRI با رزولوشن بالا می تواند نمایش دقیقی از بخشی از مغز که تحت تاثیر پارکینسون است ارایه دهد. این روش می تواند به تشخیص بیماری پیش از بروز علایم کمک کند.

در این مطالعه محققان به بررسی مغز ۳۸ نفر پرداختند که در این میان ۱۷ بیمار مبتلا به پارکینسون و ۲۱ فرد سالم به عنوان گروه شاهد حضور داشتند. آن ها همچنین نمونه مغز از بیماری که بر اثر این بیماری جان خود را از دست داده بود را، نیز مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار دادند.

محققان دریافتند که استفاده از تصویربرداری ام آر آی ۷ تسلا(MRI T-7) برای شناسایی بیماری پارکینسون به اندازه کافی دقیق بوده و می تواند در تشخیص بیماری مفید باشد.

به گفته محققان این روش تصویربرداری تصاویری با کیفیت بالا از بخشی از مغز که تحت تاثیر پارکینسون قرار می گیرد ارایه می دهد و توانایی تشخیص سه لایه این بخش از مغز را به دانشمندان می دهد.

این بیماری در حال حاضر درمانی ندارد اما تشخیص زود هنگام آن می تواند روند درمان را سرعت بخشیده و به میلیون ها نفر مبتلا به این بیماری در سراسر جهان کمک کند. شرح کامل نتایج این بررسی در نشریه Radiology به چاپ رسیده است.

نقشه برداری مغز روشی برای تشخیص بیماری آلزایمر و پارکینسون

یکی از پروژه های جاری مرکز ملی تحقیقات مغز، اندازهگیری قشر مخ است که برای پایش بیماری پارکینسون و آلزایمر کاربرد دارد. پروژه دیگر مربوط به سنجش ارتباط خصایص ژنتیکی فرد با استعداد ابتلا به آلزایمر است. از این طریق می توان افراد در معرض خطر آلزایمر را تشخیص داد.

اکنون می توان با بهره گیری از تکنیک های جدید بدون آنکه آسیبی به مغز وارد شود عملکرد ساختاری آن را نظیر فعالیت الکتریکی، مغناطیسی و یا میزان مواد شیمیایی پایش کرد. در واقع این امکان فراهم شده تا مشخص شود هر بخش از مغز چه کاری انجام می دهد و هر کدام در چه حیطهای فعالیت می کنند.

نقشه برداری مغز در تشخیص، درمان و پایش بیماری ها کاربرد موثری دارد. به عنوان مثال موضوعاتی از قبیل اینکه چگونه میشود مغز را تقویت کرد و عملکرد حافظه یا یادگیری را بهبود داد، از طریق نقشهبرداری مغز قابل بررسی است.

آلزایمر، پارکینسون، مولتی اسکلروزیس، ام.اس، صرع و تشنج از جمله بیماری های هستند که نقشهبرداری مغز می تواند به کمک آن ها برود. نقشهبرداری مغز، رشتهای نوپا و بسیار جدید است. سال گذشته دولت آمریکا ۱۰۰ میلیون دلار برای این امر تخصیص و وعده داده است ظرف پنج سال آینده این اعتبار را افزایش می دهد.

اتحادیه اروپا نیز مبالغ قابل توجهی را برای توسعه این رشته در نظر گرفته است. در ایران نیز مرکز ملی تحقیقات نقشه برداری مغز از حدود سه سال گذشته راهاندازی شده است. یکی از پروژه های جاری مرکز ملی تحقیقات مغز، اندازهگیری قشر مخ است که برای پایش بیماری پارکینسون و آلزایمر کاربرد دارد.

پروژه دیگر مربوط به سنجش ارتباط خصایص ژنتیکی فرد با استعداد ابتلا به آلزایمر است. از این طریق می توان افراد در معرض خطر آلزایمر را تشخیص داد تا بتوان زودتر از بروز و عود آن جلوگیری کرد.

 آزمایش خون برای تشخیص بیماری پارکینسون

محققان نوعی آزمایش خون را ابداع کرده اند که می توان به کمک آن بیماری پارکینسون را در مراحل ابتدایی آن تشخیص داده و پیشرفت آن را تحت نظر داشت. بیماری پارکینسون نوعی بیماری پیشرونده سیستم عصبی مرکزی در افراد مسن است که موجب لرزش اندام، کندی حرکات بدن و کاهش حس تعادل می شود.

در یک بررسی جدید محققان متوجه دو نشانگر ژنتیکی شده اند که در ۹۰ درصد بیماران مبتلا به پارکینسون وجود دارد. این نشانگر ژنتیکی تاثیر گذار در روندی است که مشخص می کند بدن چگونه میزان قند و انسولین را کنترل می کند.

محققان می گویند استفاده از یک آزمایش خون برای تشخیص بیماری پارکینسون می تواند بسیار راحت تر و کم هزینه تر از روش های فعلی باشد که مبتنی بر روش های تصویربرداری است.

این بررسی ارتباط نزدیک بین کنترل قند خون و انسولین و بیماری پارکینسون را نشان می دهد و مشخص می کند که دیابت و پارکینسون به نحوی با هم مرتبط هستند. مطالعات قبلی هم نشان داده است که در بیماران مبتلا به دیابت احتمال بروز پارکینسون بیشتر است.

نتایج این مطالعه در مجله Proceedings of the National Academy of Sciences منتشر شده است.

تشخیص زود هنگام پارکینسون با آزمایش بزاق

بر اساس مطالعات منتشر شده درMovement Disorders ، آزمایش غده بزاقی میتواند راهی نو در تشخیص زود هنگام پارکینسون باشد. مرکز بیماری پارکینسون از یک میلیون آمریکایی مبتلا به پارکینسون گزارش داد که هر سال ۶۰۰۰۰ مورد جدید شناسایی میشوند و با این حال هزاران مورد ناشناخته هستند.

معمولا پارکینسون در افراد کهنسال پدیدار میشود، اما در ۴ درصد از موارد ، قبل از ۵۰ سالگی  قابل تشخیص است. خطر ابتلا به این بیماری در آقایان یک و نیم برابر بیشتر از بانوان است.

این اختلالات عصبی مخرب، بر حرکت، خواب، راه رفتن، تعادل، فشار خون و قوه بویایی تاثیر میگذارد. درمانی برای این بیماری وجود  ندارد اما داروها میتوانند علائم را تسلی بخشند. اولین و شناختهشدهترین نشانه این بیماری، لرزش دستان است. یکی از اتفاقات محتمل، سفتی یا آرامی در حرکت است که به مرور زمان بدتر میشود.

هیچ آزمایشی تاکنون موفق به تشخیص دقیق این بیماری نشده است. پایه تشخیصات کنونی تماما بر اساس گذشته پزشکی، علائم و نشانهها، آزمایشات عصبی و رد احتمالات دیگر است. نمونهبرداری از غده بزاقی تحت فکی میتواند به تشخیص زود هنگام بیانجامد.

محققین دریافتند که در ۴۵ درصد موارد، تشخیصی نادرست در مراحل اولیه صورت میگیرد و به همین علت به دنبال راهی که آن را «نمونه برداری سطحی از غدد بزاقی» نامیدند، بودند تا بتوانند جوابی قطعی داشته باشند. در این روش، قسمتی از هسته غده، با فروکردن سوزنی در غده بزاقی تحت فکی، برداشته میشود.

دانشمندان به دنبال پروتئینی در سلولها بودند تا بتوانند توسط آن، پارکینسون را در مراحل اولیه تشخیص دهند و نمونههای یکی از غدد را به این منظور آزمایش کردند و کارایی آزمایشاتی را که بر روی نمونهها انجام دادند در تشخیص پروتئینهای نامعمول در ۹ بیمار از ۱۲ بیمار که دچار پارکینسون پیشرفته بودند، مشاهده کردند.

مطالعات جدید شامل ۲۵ بیمار که کمتر از ۵ سال است که دچار پارکینسون هستند و ۱۰ فرد سالم است. از این ۲۵ بیمار، ۱۹نفر آنها بافت مناسبی برای بررسی داشتند و محققین در نمونه برداشته شده به دنبال پروتئین پارکینسون بودند و سپس به مقایسه نتایج آنها با افراد سالم پرداختند. پروتئین مورد نظر در ۱۴ بیمار از ۱۹ نفر آنها یافت شد.

این عمل، تشخیص بسیار دقیقتری را از آن چه در حال حاضر مقدور است، از بیماری پارکینسون ممکن میسازد که یکی از بزرگ ترین تاثیرات احتمالی این یافتهها در آزمایشات پزشکی خواهد بود.

در حال حاضر، بعضی از افرادی که به مراکز درمانی پارکینسون مراجعه میکنند مبتلا به پارکینسون نیستند و تفکر اشتباه ابتلا به پارکینسون به آنها اجاره نمیدهد تا بیماریهای دیگر را احتمال دهند.

حتی برای بیمارانی که به واقع مبتلا به پارکینسون هستند نیز استفاده از آزمایش نمونه برداری غدد بزاقی تحت فکی میتواند بسیار مفید باشد چون در حال حاضر آزمایشاتی که در مراحل اولیه گرفته میشوند قابل استناد نیستند و نتایج دقیقتر در آزمایشاتی که ۱۰ سال بعد از رشد بیماری گرفته میشود نشان داده خواهد شد.

تیم تحقیقاتی امید دارد تا شناخت بهتری نسبت به بیماری بدست آورند و بتوانند راههای درمان بهتری بیابند.

تشخیص پارکینسون از روی سرعت تایپ کردن

محققان دانشگاه MIT نرم افزاری ابداع کرده اند که با استفاده از آن می توان به تشخیص پارکینسون از روی سرعت تایپ کردن افراد امیدوار بود.

تفاوتی نمی کند چه با تلفن همراه هوشمند باشد یا دستگاه کارت خوان بانکی و البته صفحه کلید رایانه، بسیاری از مردم در سراسر جهان بخش قابل توجهی از وقت خود را در طول شبانه روز صرف تایپ کردن می کنند.

اکنون گروهی از محققان دانشگاه MIT از این عادت رفتاری به ظاهر ساده برای تشخیص یکی از پیچیده ترین بیماری های عصر حاضر یعنی پارکینسون استفاده می کنند.

قلب تپنده این ابتکارعمل، نرم افزاری است که با ضریب بالایی از دقت و حساسیت می تواند سرعت تایپ کردن افراد را سنجیده و از روی آن امکان تشخیص ابتلا به پارکینسون را نشان دهد. برای تایپ یک کلمه، مغز باید سیگنال هایی را از طریق نخاع به رشته های عصبی موجود در انگشتان ارسال کند.

درصورتی که که سیستم عصبی مرکزی عملکرد صحیحی داشته باشد، فرآیند تایپ کردن باید با سرعت پایدار و قابل قبولی صورت گیرد. با این حال برخی شرایط نظیر بدخوابی یا کم خوابی که به نوعی موتور مهارت در انسان را کند می کند می تواند بر فرآیند تایپ کردن تأثیر بگذارد.

اما گذشته از فاکتور شرایط، بیماری ها نیز قابلیت اثرگذاری بر سیستم عصبی مرکزی بدن را نیز دارند، بیماری هایی نظیر پارکینسون.

نرم افزاری که محققان دانشگاه MIT طراحی کرده اند سرعت تایپ کردن را سنجیده و بر اساس آزمایشاتی که با آن صورت گرفته، مشخص شده است افراد خواب آلود یا کم خوابیده با سرعت های متغیری حروف و کلمات را تایپ می کنند.

رازگشایی دستخط انسان برای تشخیص بیماری پارکینسون

دانشمندان در تشخیص بیماری پارکینسون در مراحل اولیه، گامی به جلو برداشته اند. آن ها معتقدند، دستخط کسی که در مراحل ابتدایی ابتلا به این بیماری قرار دارد کلیدی برای تشخیص بیماری محسوب میشود.

پارکینسون نوعی از بیماری دستگاه عصبی مرکزی است که احساس ناامنی و تنهایی را در بیمار افزایش میدهد. این بیماری که نواحی خاصی از مغز را درگیر میسازد سبب بروز تغییراتی در رفتار بیمار میشود. کاردرمان (ارگوتراپیست) و پروفسور دانشگاه در مورد نشانگان (سمپتوم) بیماری میگوید بیماران درمییابند که صورتشان سفتتر و حرکات چهرهشان مشکلتر شده است.

گاهی ورم خفیف هم وجود دارد و اغلب دستخط آن ها هم تغییر میکند. دستخط آن ها دیگر شبیه قبل نیست. اما تشخیص قطعی پارکینسون سالها بعد از مراحل اولیه صورت میگیرد. به همین دلیل پروفسور روزنبلوم تصمیم گرفت در دانشگاه حیفا روشی ابداع کند که با کمک آن بتوان پارکینسون را در مراحل اولیه تشخیص داد.

این روش همان آنالیز (تجزیه و تحلیل) دستخط است. آزمونشوندگانی که در این پروژه علمی با او همکاری کردند باید اسم خود و چند سطر از یک آدرس را بر روی کاغذی مینوشتند. زیر دست آن ها نرمافزاری قرار داشت که قادر به افتراق و تمیز دست خط فرد سالم با دست خط فرد بیمار بود.

آن ها دریافتند بیماران مبتلا به پارکینسون به مدت زمان بیشتری برای نوشتن نیاز دارند و فشاری که دستشان بر روی کاغذ وارد میکند نیز کمتر از افراد سالم است. تشخیص بیماری پارکینسون در مراحل اولیه بسیار دشوار است. این استاد دانشگاه حیفا ابراز امیدواری میکند که با تشخیص زودرس بیماری بتوان در درمان هم موفقتر بود.

راههای درمان میتواند دارودرمانی یا از آن مهمتر حرکت درمانی باشد. برای نمونه در دانشگاه فنی حیفا عینکی ابداع شده که بیماران پارکینسونی با استفاده از آن بهتر میتوانند ببینند. تشخیص زودهنگام پارکینسون موفقیتی در مبارزه با این بیماری محسوب میشود؛

چرا که با تشخیص پیشرس میتوان احساس ناامنی بیمار را کاهش داد. اینک این سئوال پیش میآید که ارزیابی دستخط برای تشخیص زودهنگام بیماری تا چه اندازه قابل اتکا است؟ بهخصوص که در زمانه حاضر نوشتن با دست تقریبا از دور خارج شده و بیشتر افراد از طریق تایپ کردن مینویسند.

پروفسور روزنبلوم در باره این مشکل توضیح میدهدکه انسان ها هنوز موقع امضا کردن، اسم خودشان را با دست مینویسند. لازم نیست که فرد زیاد بنویسد تا این روش بتواند از طریق نوشتهها بیماری فرد را تشخیص دهد.

تبادلات عصبی بین مغز و دست این امکان را پدید میآورد که بتوان با روشی ساده مانند سنجش دستخط در مراحل اولیه هم به وجود پارکینسون، آلزایمر و افسردگی پی برد. در قدم بعدی میتوان موفقیت درمان را هم با ارزیابی دستخط دریافت.

این محققان در مطالعه خود از آزمونشوندگان خواستند، فقط اسم خود و آدرسی ساده و سهسطری را بنویسند. بیمارانی که در مراحل اولیه پارکینسون قرار داشتند به روشنی از این راه قابل تشخیص بودند؛ دستخط آن ها کوچکتر بود؛ آهسته تر مینوشتند و فشار دستشان هم موقع نوشتن کمتر از افراد سالم بود.

اصلاح مشکلات حرکتی بیماران پارکینسونی با اسکلت هوشمند

محققان کالج سلطنتی لندن با ساخت اسکلت خارجی قابل پوشش، مشکلات حرکتی بیماران مبتلا به پارکینسون نظیر لرزش شدید دست ها و عدم کنترل حرکات را اصلاح کردند.

اسکلت خارجی هوشمند از دو بخش دریافت اطلاعات حرکتی و بخش اصلاح حرکات از طریق کنترل حرکات اضافی تشکیل شده که فعالیت هر دو بخش در راستای یکدیگر و با هدف کنترل حرکت دقیق مثل برداشتن فنجان تنظیم میشود.

محققان معتقدند که با در نظر گرفتن درمان ناپذیری بیماری پارکینسون، کیفیت زندگی این بیماران بسیار پایین و بعضا ناخوشایند است، چرا که این افراد در انجام دادن کارهای ساده و روزمره زندگی خود عاجز هستند.

در واقع اسکلت خارجی هوشمند تنها به طور فیزیکی حرکات بیماران پارکینسونی را اصلاح میکند و آن ها را قادر میسازد تا با اعتماد به نفس بالا دوباره به زندگی معمولی بازگردند.اولین نمونه اسکلت خارجی اصلاح حرکات بیماران پارکینسون حدود ۳۵۰ گرم وزن دارد و با فناوری چاپ سه بعدی ساخته شده است.

این بازوی رباتیک به دو موتور سرور یا کنترل مجهز شده تا لرزش حرکات مچ و ساعد را اصلاح کند. دقت نمونه آزمایشی اسکلت خارجی اصلاح حرکات حدود ۷۰ درصد است که با اطلاعات دریافتی از مجموعه حسگرها بیشتر حرکات روزمره انسان مثل راهرفتن، دویدن، برداشتن اشیاء و اشاره کردن را پوشش میدهد.

ساخت چسب هوشمند برای کنترل بیماری پارکینسون

استفاده از چسبهای هوشمند در پزشکی کاربرد زیادی پیدا کرده است؛ چسبهای مخصوص انتقال دارو، کاهش سردردهای میگرن یا چسب ترک اعتیاد برخی از نمونههای موجود محسوب میشود. در حال حاضر محققان به دنبال تولید چسب آنفولانزا هستند که امکان تزریق آسان واکسن در منزل را فراهم میکند؛

چسب هوشمند دیگری نیز در حال تولید است که محاسبه میزان کالری دریافتی هر فرد را امکان پذیر میکند. چسب هوشمند طراحی شده توسط محققان دانشگاه ملی سئول یک فناوری جدید و منحصر بفرد محسوب میشود، چراکه از قطعات الکترونیک انعطافپذیر ساخته شده و بطور مداوم بر حرکات عضلانی بدن از جمله لرزش مرتبط با بیماری پارکینسون نظارت دارد.

اطلاعات به صورت مستمر ذخیرهسازی شده و مورد مقایسه قرار میگیرد و از این طریق، زمان مصرف دارو برای بیمار مشخص شده و دارو به وسیله چسب هوشمند بطور مستقیم وارد پوست میشود.

همه این اقدامات از طریق نانومواد شامل نانوحسگرهای سیلیکون ناظر بر حرکت عضلات، نانوسیمهای طلا و کروم ناظر بر درجه حرارت و نانوذرات سیلیس نگهدارنده دارو انجام میشود.

برای تزریق دارو بداخل پوست، نانوسیمهای طلا و کروم گرم شده و باعث آزاد شدن دارو از نانوذرات سیلیکا میشود؛ حسگرها همچنین از سوختگی پوست در زمان افزایش حرارت جلوگیری میکنند.

این چسب هوشمند دارای حافظه آنبورد انعطافپذیر است که تا ۱۲۵ درصد اندازه واقعی، از توانایی خم شدن، پیچ خوردن و کشیدگی برخوردار است؛ به منبع انرژی یا فرستنده نیاز ندارد، اما محققان قصد دارند نمونه کاملا بیسیم آن را طراحی و به بازار عرضه کنند.

عصای هوشمند برای بیماران پارکینسون

محققان دانشگاه وستانگلند عصای هوشمندی طراحی کردهاند که میتواند به هزاران نفر مبتلا به پارکیسنون کمک کند. مبتلایان به پارکینسون اغلب با سفت شدن مفاصلشان، از حرکت ایستاده و میافتند. عصای Walk to Beat میتواند با استفاده از یک حسگر، زمانی را که اندام کاربر بیحرکت شده و قادر به ادامه راه رفتن نیست، حس کند.

فناوری مذکور که در آزمایشگاه رباتیک بریستول ساخته شده، به محض تشخیص توقف حرکت، مرتعش میشود تا بیمار بتواند ریتم خود را بازیافته و مجددا به حرکت ادامه دهد. این عصا میتواند به میلیونها مبتلا به پارکینسون که اغلب احساس بیحرکت شدن اندام و علائم غیرطبیعی راهرفتن را تجربه میکنند، کمک کند.

ساخت قلم هوشمند برای مبتلایان به پارکینسون

محققان از ساخت قلم لرزاننده جدید خبر دادهاند که میتواند مهارت نوشتن را برای بیماران مبتلا به پارکینسون ارتقا دهد. ساخت این قلم موسوم به ARC در شرکت بریتانیایی Dopa Solution به اتمام رسیده است، به کمک موتور لرزاننده خود میتواند مشکلات نوشتن را برای مبتلایان به پارکینسون حل کند.

بسیاری از بیماران پارکینسون اختلالی موسوم به میکروگرافی را شامل میشوند که به واسطه آن نمیتوانند با دستان خود متن بنویسند. این شرایط باعث میشود که وقتی فرد بیمار مبادرت به نوشتن میکند، کلمات ریزتر و ناخواناتر میشوند.

طراح قلم ARC بیان می کند موارد فراوانی وجود دارد که مبتلایان به پارکینسون برای ادامه کارهای روزانه، نوشتن کارت، امضا کردن سند و هر آنچه که مربوط به نوشتن میشود مشکل  دارند. قلم ARC به منظور مقابله با میکروگرافی از سیستم لرزاننده با فرکانس بالا بهره میبرد تا عضلات موجود در دست فرد را شبیه سازی کند.

این اقدام به بیمار کمک میکند قلم را آسانتر در دستان خود نگه دارد و  در نتیجه بتواند کلمات را درشتتر و خواناتر بنویسد. قلم ARC نسبت به قلمهای معمولی اندکی ضخیمتر ساخته شده است تا نگهداری آن در دست آسانتر باشد. بنابراین مبتلایان به پارکینسون به راحتی میتوانند از آن استفاده کنند.

ساخت کفش هوشمند برای ثبات بیشتر مبتلایان به پارکینسون

یک مهندس جوان انگلیسی با الهام از بیماری پدرش که ۱۰ سال قبل به پارکینسون مبتلا شده بود، کفش جدیدی طراحی کرده که به این افراد در راه رفتن بدون مشکل کمک میکند. ابزار کمکی راه رفتن جدید موسوم به Path توسط لیز پیپ، مهندس شرکت InnovationRCA در کالج سلطنتی هنر لندن طراحی شده است.

سرنخهای بصری به نظر میرسد که سرعت و گسترش فاصله قدم های افراد مبتلا به پارکینسون را ارتقا میبخشد. از این رو لیزری که در جلوی طرح Path قرار گرفته، خطهای متمادی را تا فاصله ۵۰ سانتیمتری فرد منتشر میکند. هر کفش نیز یک راهنما برای پای دیگر نمایش داده و شبکه را تا زمان آماده شدن فرد برای قدم بعدی، ثابت نگه میدارد.

همچنین حسگرهای فشار در پاشنه کفش با فرود آمدن پا روی زمین، ارتعاش ایجاد میکند. این بازخورد فعال برای جبران بیحسی پا طراحی شده که یکی دیگر از علائم رایج پارکینسون است. پروژکتورهای پاشنه و جلوی پا به سادگی روی انواع کفش قابل تجهیز است.

چندی پیش پیپ این فناوری را بر روی یک بیمار مبتلا به پارکینسون و دو مبتلا به اماس آزمایش کرده بود.

 

معصومه حیدری
از این نویسنده

بدون دیدگاه

جهت ارسال پیام و دیدگاه خود از طریق فرم زیر اقدام و موارد زیر را رعایت نمایید:
  • پر کردن موارد الزامی که با ستاره آبی مشخص شده است اجباری است.
  • در صورتی که سوالی را در بخش دیدگاه مطرح کرده باشید در اولین فرصت به آن پاسخ داده خواهد شد.