328

آزمایش اندازه گیری فریتین

|
0 دیدگاه

آزمایش اندازه گیری فریتین میزان فریتین را در خون اندازه گیری می کند. فریتین یک پروتئین در بدن است که به آهن متصل می شود.

آزمایش اندازه گیری فریتین

بیشترین آهنی که در بدن ذخیره می شود به فریتین متصل می شود. فریتین در کبد،  طحال،  عضلات اسکلتی و مغز استخوان یافت می شود. مقدار کمی از فریتین در خون یافت می شود. میزان فریتین موجود در خون، میزان آهن ذخیره بدن را نشان می دهد.

علت انجام آزمایش اندازه گیری فریتین چیست؟

آزمایش سنجش سطح فریتین خون به دلایل زیر انجام می شود:
بررسی علل کم خونی. خصوصا کم خونی فقر آهن.
بررسی وجود التهاب.
بررسی افزایش بیش از حد آهن ( هموکروماتوز )
بررسی روند درمانی کمبود و یا افزایش آهن در بدن.
میزان فریتین :
مردان: ۱۸–۲۷۰  (ng/mL) نانوگرم در میلی لیتر یا ۱۸–۲۷۰ میکرو گرم در لیتر  (mcg/L)
زنان: ۱۸–۱۶۰ ng/mL  یا  ۱۸–۱۶۰ mcg/L
اطفال: ۷–۱۴۰ ng/mL  یا  ۷–۱۴۰ mcg/L
بچه های ۱ تا ۵ ماه: ۵۰–۲۰۰ ng/mL   یا   ۵۰–۲۰۰ mcg/L
تازه متولدین: ۲۵–۲۰۰ ng/mL  یا  ۲۵–۲۰۰ mcg/L

یکی از مواد معدنی ضروری برای بدن انسان فلز آهن است، مقالات بسیاری درباره کمبود آهن و یا کم خونی فقر آهن منتشر شده اند و همین امر باعث شده بسیاری از افراد به ویژه خانم ها بر این تصور باشند به دلایلی از قبیل قاعدگی بدنشان دچار کمبود آهن بوده و بدون بررسی از قرص آهن و یا مکمل های غذایی حاوی آهن استفاده می کنند.

و متاسفانه از عوارض و عواقب مصرف بیش از حد آن اطلاعی ندارند، از طرفی دیگر نیز بسیاری از پزشکان با مشاهده کم خونی بدون انجام بررسی های لازم برای بیماران قرص آهن تجویز می کنند، این در حالی است که کم خونی علل مختلفی دارد و صرفا محدود به کمبود آهن نمی باشد.

امروزه ازدیاد آهن بسیار شایع شده و نقش کلیدی در بروز بسیاری از بیماری ها از جمله دیابت، ریزش مو، مشکلات کبد و صفرا، کم کاری تیروئید، مشکلات سیستم اعصاب مرکزی از قبیل بی خوابی، عصبانیت، بیماری ام اس، اسکیزوفرنی و حتی سرطان دارد.

میزان ذخایر آهن در بدن یک فرد سالم بین ۳۰۰۰ الی ۴۰۰۰ میلی گرم است و روزانه حدود ۱ میلی گرم آهن از طریق دستگاه گوارش و تعرق از بدن دفع می شود. خانم ها نیز در هر قاعدگی بین ۱۰ الی ۱۸ میلی گرم آهن از دست می دهند.

این میزان آهن دفع شده از بدن با داشتن یک برنامه غذایی متعادل مانند خوردن ۲ وعده گوشت قرمز و یا چند عدد تخم مرغ در ماه  براحتی قابل جبران است و به هیچ وجه نیازی به مصرف قرص آهن نمی باشد.

همچنین باید توجه داشته باشید صرفا فقر آهن دلیل ایجاد کم خونی نمی باشد، کمبود ویتامین های ب۱۲، ب۶، ای، اسید فولیک و کمبود و یا ازدیاد مس نیز سبب بروز کم خونی می شوند.

ازدیاد آهن چطور بدن را تخریب می کند و عامل بروز چه بیماری هایی است؟

۱٫ آهن در بدن با جایگزین شدن به جای سایر مواد معدنی، سبب اختلال در تولید آنزیم ها، هورمون ها و ایجاد بیماری های جسمی و روانی مختلفی می گردد. هر ماده معدنی در بدن مانند آهن، روی، منگنز، کروم و غیره، در تولید بخشی از آنزیم ها و هورمون ها نقش دارند. وقتی میزان آهن زیاد باشد،

با جایگزین شدن به جای سایر فلزات باعث اختلال در تولید آنزیم ها، هورمون ها و بروز بیماری ها می گردد مانند نوعی دیابت که آهن جایگزین کروم و روی در لوزالمعده شده و سبب کاهش و یا توقف تولید هورمون انسولین می شود که به آن دیابت برونز (دیابت ازدیاد آهن) گویند. جهت کسب اطلاعات بیشتر مقاله دیابت را مطالعه کنید.

۲٫ التهاب: آهن به طور مستقیم سبب جذب اکسیژن به خود می شود و وقتی میزان آن در بافت های بدن زیاد شود سبب افزایش اکسیژن در بافت ها، تخریب آن ها و بروز التهاب می گردد. از جمله می توان به انواع بیماری پوستی مانند اگزما، التهاب مفاصل، آرتروز و غیره اشاره کرد.

۳٫ ازدیاد آهن تقویت کننده رشد باکتری ها در بدن است. از بیماری های مرتبط می توان به مشکلات دستگاه گوارش و بیماری های روده اشاره کرد.

۴٫ مشکلات سیستم اعصاب: آهن در بخشی از مغز که در طب چینی به آن آمیگدال Amygdale گویند و ارتقا دهنده حس خشم است تجمع پیدا می کند و سبب افزایش خشونت می شود. همچنین با تجمع در سایر بخش های مغز و آسیب به ساختارهای ظریف آن سبب بروز بیماری های مرتبط با سیستم اعصاب مرکزی مانند پارکینسن، آلزایمر، بیماری ام اس و غیره می گردد.

۵٫ فشار خون و بیماری های قلبی: آهن و فلز کادمیوم باعث سفت شدن شریان ها می شوند که منجر به افزایش فشار خون می گردد، نارسایی های قلبی، تنگی نفس همگی می توانند رابطه مستقیم با ازدیاد آهن در بدن داشته باشند.

۶٫ مشکلات کلیوی: آهن با انباشته شدن در کلیه ها سبب بروز بیماری های مختلف مانند فشار خون، نارسایی و یا عفونت کلیوی و غیره می گردد.

۷٫ مشکلات کبدی: با رسوب آهن در کبد، این عضو حیاتی نمی تواند فعالیت خود را بدرستی انجام دهد از جمله ظایف کبد متابولیزم چربی ها و دفع مواد زائد از بدن است، مشکلاتی از قبیل کبد چرب، چربی خون با ازدیاد آهن رابطه مستقیم دارند.

۸٫ سرطان: آهن مازاد سبب تولید اتم های آزاد اکسیژن یا همان رادیکال های آزاد می شود که خطر ابتدا به سرطان را افزایش می دهند و همچنین با ایجاد اختلال در فعالیت کبد شانس ابتلا به سرطان افزایش می یابد.

عللی که سبب ازدیاد آهن در بدن می شوند چیست؟

۱٫ خوردن بیش از حد منابع غذایی حاوی آهن مانند انواع گوشت قرمز، تخم مرغ، مغزها مانند پسته، بادام، گردو و غیره، در بعضی از کشورها نیز آرد گندم را با آهن غنی می کنند و خوردن محصولاتی که از آن تهیه شده مانند انواع نان سبب افزایش میزان آهن در بدن می شود.
۲٫ مصرف بدون بررسی مکمل های غذایی حاوی آهن مانند مولتی ویتامین و مینرال ها و قرص های آهن
۳٫ استعمال تنباکو
۴٫ مصرف ویتامین ث، آب پرتقال و یا مشروبات الکلی همراه با غذا
۵٫ ازدیاد مادرزادی آهن: بسیاری از کودکان امروز با ازدیاد آهن متولد می شوند اما ممکن است باز هم دچار کم خونی باشند، مصرف مقدار زیادی گوشت قرمز، مولتی ویتامین های حاوی آهن توسط زنان جوانی که قصد بارداری دارند باعث ازدیاد آهن در بدن آن ها و انتقال به فرزندانشان می گردد.
۶٫ بیماری هموکروماتوز Hemochromatosis: یک بیماری ژنتیکی است که میزان جذب آهن از طریق دستگاه گوارش در افراد مبتلا به آن تا ۴ برابر دیگران است.

افزایش میزان فریتین :

افزایش میزان فریتین ( بیشتر از ۱۰۰۰ نانوگرم بر میلی لیتر ) نشان دهنده افزایش آهن ذخیره در بدن است. ( هموکروماتوزیس)
گاهی افزایش فریتین به صورت ارثی است ( هموکروماتوزیس ارثی ). در بعضی از بیماری ها مثل تالاسمی و الکلیسم و بعضی از انواع  کم خونی،  گلبول های قرمز از بین می روند که می تواند باعث هموکروماتوزیس شود.
اگر شما تزریق خون با حجم بالا انجام داده باشید، ممکن است بدن شما آهن اضافی را ذخیره کند.
افزایش میزان فریتین ممکن است به علت بیماری هوچکین، لوسمی، عفونت، التهاب ( التهاب مفصل و یا لوپوس ) و یا رژیم غذایی حاوی آهن فراوان باشد.

افزایش آهن در اعضایی مثل پانکراس و یا قلب می تواند بر عملکرد آن عضو  اثر  بگذارد.

کاهش میزان فریتین

کاهش میزان فریتین اغلب نشان دهنده ی کمبود آهن در بدن است که می تواند به دلیل خونریزی طولانی مدت ( مزمن )،  خونریزی قاعدگی، بارداری، کمبود آهن در رژیم غذایی، خونریزی داخلی از روده ( زخم، پولیپ کولون، سرطان کولون و یا هموروئید ) باشد.

در موارد نادری آهن بیش از حد از طریق پوست دفع می شود ( به علت بیماری پسوریازیس ).

برخی از بیماری های مرتبط با ازدیاد آهن:

ارگان های اصلی که  آهن در آن ها تجمع پیدا می کند عبارتند از لوزالمعده، کبد، روده ها و مفاصل

۱٫ ناراحتی های سیستم عصبی: شامل آلزایمر، پارکینسن، ناهنجاری رفتاری مانند خشونت و غیره، آهن در بخشی از مغز که در طب چینی به آن آمایگدال Amygdale گویند و ارتقا دهنده حس خشونت و خشم است تجمع پیدا می کند و سبب افزایش حس خشونت می شود.

همچنین با تجمع در سایر بخش های مغز و آسیب به ساختارهای ظریف آن سبب بروز بیماری های مرتبط با سیستم اعصاب مرکزی مانند پارکینسن، آلزامیر و… می شود.

۲٫ فشار خون و بیماری های قلبی: آهن و فلز کادمیوم باعث سفت شدن شریان ها می شوند که منجر به افزایش فشار خون می گردد، نارسایی های قلبی، تنگی نفس همگی می توانند رابطه مستقیم با ازدیاد آهن در بدن داشته باشند.

۳٫ بسیاری از مشکلات کلیوی: آهن با انباشته شدن در این ناحیه سبب بروز بیماری های مختلف مثل فشار خون، نارسایی کلیوی و… می گردد.

۴٫ بیماری های التهابی: باعث بسیاری از اختلال ها و امراض از آرتریت روماتوئید و آرتروز گرفته تا مشکلات سیستم عصبی مانند MS

اولین گام برای کنترل و کاهش میزان آهن در بدن اصلاح برنامه غذایی است:

۱٫ منابع غذایی که دارای بار آهن زیاد می باشند باید از برنامه غذایی حذف شوند، شامل انواع گوشت قرمز،  تخم مرغ، تخم آفتاب گردان، مغزها مانند پسته، بادام، گردو و تمامی محصولات تولید شده از آرد گندم و…

۲٫ جایگزین کردن مرغ به عنوان منبع پروتئین به جای گوشت قرمز و تخم مرغ

۳٫ حدف مکمل های غذایی که دارای آهن و یا ویتامین سی می باشند و جایگزینی ویتامین سی تزریقی(IM or IV) به جای خوراکی به منظور جبران کمبود این ویتامین در بدن

۴٫ نخوردن آب پرتقال و سایر مواد غذایی که دارای ویتامین سی یا حالت اسیدی هستند همراه با وعده های غذایی

۵٫ جداسازی وعده های غذایی: خوردن غذاهای پروتئینی با سایر غذاها به ویژه با سبزیجات و کربوهیدرات ها سبب افزایش جذب آهن می شود، بدین منظور باید وعده های غذایی پروتئینی بصورت مستقل و جدا خورده شود.

۶٫ از دیدگاه ما خوردن چای زیاد با غذا به منظور کاهش جذب آهن روش مناسبی نیست به دلیل اینکه کافئین آن سبب تضغیف غدد آدرنالین و بروز مشکلاتی دیگر و سرانجام حاد تر شدن مشکل ازدیاد آهن می شود و همچنین چایی دارای مقادیر بالای مس می باشد که البته سبب کاهش جذب آهن در روده ها می گردد.

اما مصرف زیاد آن از طرفی سبب ازدیاد مس در بدن شده که مشکلاتی دیگر برای کبد و متابولیزم بدن به وجود می آورد.

۷٫ خوردن دوز و نوع مناسب از مکمل های کلسیم، منیزیم، روی و … با غذا به منظور کاهش جذب آهن

۸ .تنظیم سطح سایر مواد معدنی بدن و تقویت فعالیت غدد آدرنالین به منظور تولید بیشتر ferritin و ceruloplasmin: با افزایش انرژی بدن و فعالیت غدد آدرنالین، قابلیت بدن در تولید Ferritin  بیشتر می شود تولید ferrtin  نیاز مند وجود سطح کافی روی، مس و پروتئین حمل کننده آن ceruloplasmin می باشد که با تقویت فعالیت غدد آدرنالین تولید آن بیشتر می شود،

بدین منظور انتخاب دوز مناسب سایر مواد معدنی باید با توجه به آنالیز مو انجام شود. مصرف سرخود مکمل های غذایی ممکن است نتیجه منفی به دنبال داشته باشد، افزایش قابلیت بدن در تولید Ferritin سبب استفاده از آهن غیر فعال که در بدن ذخیره شده است می شود.

۹٫ تقویت فعاللیت کبد، کلیه ها و پوست به منظور دفع آهن و سایر فلزات سنگین اضافی، استفاده از سونای اینفرارد و استفاده از گیاهان افزاینده فعالیت صفرا و کبد مانند milk thistle و Dandelion بسیار مفید می باشد.

۱۰٫ انتخاب دوز و نوع مناسب از شویندهای طبیعی فلزات سنگین که شامل Nac , L-Taurine, Alpha liopic Acid  و…

روش های کاهش آهن در بدن:

آهن از فلزاتیست که دفع آن برای بدن بسیار مشکل است، پزشکان معمولاً اهدای خون و یا داروهای شیمیایی که به نام شوینده فلزات سنگین هستند مانند Defresal ،Penicilamine و EDTA را تجویز می کنند.

معایب این روش ها:

۱٫ در اهدای خون آهن فعال و غیر فعالی که فقط در خون می باشد دفع می شود که البته دفع آهن فعال نکته جالبی نمی باشد و معمولاً آدرس درستی به جایی که آهن تجمع پیدا کرده داده نمی شود. همچنین سایر مواد مفید بدن نیز دفع می گردد. در ضمن هموگلوبین و سایر فاکتورهای خونی نیز کاهش می یابد.

۲- شوینده های شیمیایی:

این شوینده ها نیز همان مشکلات اهدای خون را به همراه دارند یعنی کاهش آهن فعال و غیر فعال خون همراه با دفع سایر فلزات مفید مانند روی، منگنز و….، این داروهای شیمیایی عوارض جانبی شدیدی مانند تخریب کبد و کلیه ها را همراه دارند و استفاده از آن ها به هیچ عنوان توصیه نمی شود.

0 پسندیده شده
معصومه حیدری
از این نویسنده

بدون دیدگاه

جهت ارسال پیام و دیدگاه خود از طریق فرم زیر اقدام و موارد زیر را رعایت نمایید:
  • پر کردن موارد الزامی که با ستاره آبی مشخص شده است اجباری است.
  • در صورتی که سوالی را در بخش دیدگاه مطرح کرده باشید در اولین فرصت به آن پاسخ داده خواهد شد.