153

انواع تومورهای هیپوفیز (پرولاکتینوما)

|
0 دیدگاه

در مقالۀ قبل در مورد هورمون پرولاکتین و دلایل افزایش آن صحبت کردیم در این مقاله نیز می خواهیم اطلاعات بیشتری در این مورد در اختیار شما قرار دهیم؛ پس با ما همراه باشید.

انواع تومورهای هیپوفیز (پرولاکتینوما)

پرولاکتینوما معمولاً به دو گروه تقسیم می شود: میکروآدنوما که کوچکتر از ۱ سانتی متر بوده و ماکروآدنوما که از ۸ میلی متر بزرگتر است. اندازه تومور می تواند علایم ناشی از تحت فشار قرارگرفتن تومور را توجیه کند، همچنین نقشی در تعیین روش درمانی مناسب دارد.

پرولاکتینوما چطور به وجود می آید؟

اگرچه پژوهش ها برای پیداکردن علت رشد سلول های غیرطبیعی همچنان ادامه دارد، ولی هنوز علت تومورهای هیپوفیز از جمله پرولاکتینوما نامشخص است.

برخی از تومورهای هیپوفیز بدون وجود سابقه فامیلی در فرد به وجود می آیند؛ در مقابل برخی از مبتلایان به پرولاکتینوما از یک اختلال ژنتیکی به نام نئوپلازی درون ریز چندگانه نوع ۱ (MEN1) رنج می برند.

MEN1 یک اختلال مادرزادی است که با افزایش احتمال زخم معده و ترشح غیرطبیعی هورمون از لوزالمعده، پاراتیروئید و هورمون هیپوفیز مشخص می شود؛ در این اختلال، تومور پرولاکتینوما نیز ایجاد می شود. از طرفی بعضی از افرادی که پرولاکتینوما دارند، به MEN1 مبتلا نیستند.

ژنی که مسؤول ایجاد این نوع از پرولاکتینوما است، هنوز کاملاً شناخته نشده است.

تشخیص پرولاکتینوما

آزمایش خون

تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI): حساس ترین تست برای تشخیص و اندازه گیری پرولاکتینوما تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI) است. این روش تشخیصی ممکن است برای پیگیری اثر درمان بر تومور در دوره های مختلف انجام شود. با استفاده از MRI علاوه بر تشخیص اندازه تومور، آسیب به بافت های دیگر مورد بررسی قرار می­گیرد.

توموگرافی کامپیوتری (CT scan): می تواند تا حدودی در تشخیص کمک کننده باشد ولی حساسیت آن برای تشخیص پرولاکتینوما کمتر از MRI است.

شرایط انجام آزمایش پرولاکتین

ساعاتی قبل از آزمایش پرولاکتین که پزشکتان مقدار آن را تعیین می کند، باید از خوردن و آشامیدن اجتناب کنید.آزمایش پرولاکتین معمولاً در حدود سه ساعت بعد از بیدارشدن از خواب و بین ساعات ۸ تا۱۰ صبح انجاممی شود.

استرس روانی و انجام تمرینات ورزشی دشوار درست قبل از انجام آزمایش پرولاکتین باعث افزایش سطح پرولاکتین خون می شود، به همین خاطر ممکن است از شما خواسته شود تا قبل از خون گیری به مدت ۳۰ دقیقه استراحت کنید.

تحریک نوک پستان ها می تواند باعث افزایش سطوح هورمون پرولاکتین شود، به همین خاطر از ۲۴ ساعت قبل نباید سینه ها تحریک شوند.

تومور پرولاکتینوما چگونه درمان می شود؟

دارو: پرولاکتینوما معمولاً با دارودرمانی درمان می شود.

جراحی: در صورتی که دارودرمانی برای بیمار قابل تحمل نبوده یا اثری در بهبودی نداشته باشد، جراحی به عنوان روش درمانی در نظر گرفته می شود.

در مواردی که دارودرمانی به تنهایی اثربخش نیست، در کنار آن جراحی یا رادیوتراپی نیز در نظر گرفته می شود.

آیا پرولاکتینوما بر بارداری اثر دارد؟

در صورتی که تومور پرولاکتینوما کوچک باشد، بعد از دارودرمانی بارداری امکان پذیر خواهد بود. در حالت طبیعی و در خانم های بارداری که اختلالات هیپوفیز ندارند، غده هیپوفیز بزرگ شده و ترشح پرولاکتین افزایش می یابد.

این بزرگ شدن غده هیپوفیز در خانم هایی که تومورهای ترشح کننده پرولاکتین دارند، بیشتر بوده و باید در دوران بارداری مانیتور شوند. با این حال، آسیب به هیپوفیز یا اعصاب چشمی در کمتر از یک درصد خانم های باردار با پرولاکتینوما اتفاق می افتد.

در خانم هایی که تومور پرولاکتینومای آن ها بزرگ بوده، احتمال آسیب به هیپوفیز یا اعصاب چشمی بیشتر است. در صورتی که خانم بارداری بتواند بارداری خود را به سلامت به سرانجام برساند، با احتمال بیشتری بارداری بعدی سالمی خواهد داشت.

خانم ­هایی که تومور پرولاکتینوما داشته و قصد بارداری دارند، باید از قبل با پزشک خود مشورت کرده و بررسی های لازم شامل MRI برای اندازه گیری سایز تومور و ارزیابی بینایی انجام دهند.

پزشک با شروع بارداری، داروهای بیمار را قطع خواهد کرد. در صورتی که بیمار در طول بارداری با علایمی مانند سردرد، تغییرات بینایی، استفراغ، تشنگی شدید یا تکرر ادرار مواجه شد، باید با پزشک خود مشورت کند. در این صورت، اگر علایم به علت رشد تومور تشخیص داده شود، پزشک ممکن است درمان های دارویی را برای بیمار از نو شروع کند.

آیا پرولاکتینوما و قرص های پیشگیری بارداری بر هم اثر می گذارند؟

در گذشته، تصور می شد قرص های پیشگیری از بارداری با بدترشدن پرولاکتینوما ارتباط دارند؛ ولی طولی نکشید که درستی این فرضیه رد شد. امروزه مشخص شده است که بیماران مبتلا به پرولاکتینوما که از داروهای بروموکریپتین یا کابرگولین استفاده می کنند، می توانند از قرص های پیشگیری از بارداری مصرف کنند.

خانم های یائسه ای که پرولاکتینوما داشته و از روش های دارویی یا جراحی برای درمان استفاده می کنند، می توانند بدون نگرانی از هورمون های خارجی به عنوان جایگزین هورمون های کاهش یافتۀ خود استفاده کنند.

آیا خانم هایی که میزان پرولاکتین خون آن ها بالاست، بیشتر در معرض پوکی استخوان قرار دارند؟

خانم هایی که ترشح استروژن از تخمدان های آن ها به میزان کافی انجام نمی شود، با احتمال بیشتری به پوکی استخوان مبتلا می شوند؛ این درحالی است که میزان بالای پرولاکتین خون، تولید استروژن را کاهش می دهد.

اگرچه تولید استروژن بعد از درمان هایپرپرولاکتینومیا به میزان طبیعی خود بر می گردد ولی حتی یک یا دو سال کمبود استروژن می تواند مقاومت استخوان ها را تحت تأثیر قرار دهد. خانم ها باید با ورزش منظم و مصرف کلسیم از طریق رژیم غذایی یا مصرف مکمل و اجتناب از مصرف سیگار از پوکی استخوان جلوگیری کنند.

توصیه می شود خانم های با سطوح بالای پرولاکتین، تراکم استخوان های خود را بررسی کرده و در مورد مصرف استروژن برای جایگزین کردن هورمون های کاهش یافتۀ خود با پزشکشان مشورت کنند.

 

معصومه حیدری
از این نویسنده

بدون دیدگاه

جهت ارسال پیام و دیدگاه خود از طریق فرم زیر اقدام و موارد زیر را رعایت نمایید:
  • پر کردن موارد الزامی که با ستاره آبی مشخص شده است اجباری است.
  • در صورتی که سوالی را در بخش دیدگاه مطرح کرده باشید در اولین فرصت به آن پاسخ داده خواهد شد.